مطالعه فونستیکی ماهیان حوضه خلیج فارس با رویکرد حفاظتی

مطالعه فونستیکی ماهیان حوضه خلیج فارس با رویکرد حفاظتی چکیده ماهیها بزرگترین گروه مهره­دار شناخته شده هستند که از تنوع وسیعی برخوردارند. با توجه به اینکه رشد جمعیت ها، انتقال و معرفی گونه­های غیربومی، خشکسالی و تخریب زیستگاهها همه ساله تنوع ماهیان را دستخوش تغییر می­کند و از طرفی با توجه به وسعت حوضه­ی خلیج فارس و زیستگاههای منحصر بفرد آن، در این پژوهش ماهیان این حوضه مورد مطالعه قرار گرفت. در این مطالعه نمونه­های ماهی به طرق مختلف از جمله دستگاه شوک دهنده­ی الکتریکی، تور دستی، تور پرتابی و تور راه بند از نقاط مختلف این حوضه جمع آوری و تعدادی جهت شناسایی در فرمالین 10درصد و تعدادی نیز جهت انجام آزمایشهای مولکولی در الکل 96درصد تثبیت گردیده و به آزمایشگاه انتقال یافتند. نمونه ها سپس کد کد گذاری شده و با استفاده از فاکتورهای مورفولوژیکی و مریستیکی شناسایی شدند. در این مطالعه 21 گونه ماهی شناسایی گردید که در 18 جنس، 8 خانواده و 6 راسته قرار گرفتند. راسته­ی کپورماهی شکلان (Cypriniformes) با دو خانواده و حدود 11 گونه، (4/52 درصد کل گونه­ها) مقام نخست را داراست. راسته­های کپور­ماهی شکلان دندان دار (Cyprinodontiformes) و سوف­ماهی شکلان (Perciformes)، به ترتیب با 4 و 3 گونه در رده­های دوم و سوم و راسته­های کفال ماهی شکلان (Mugiliformes)، گربه ماهی شکلان (Siluriformes) و مارماهی شکلان خاردار آب شیرین (Synbranchiformes) هر کدام با یک گونه در رده­های بعد قرار ­گرفتند. از بین کل گونه­های شناسایی شده، 13 گونه بومی، 5 گونه اندمیک (بومزاد) و 3 گونه اگزوتیک (بیگانه) می­باشد. تعداد گونه­های اندمیک (بومزاد) ایرانی موجود در زیرحوضه­ی هله، 4 و در زیرحوضه­ی مند 3 گونه می­باشد.تخریب زیستگاه­های ماهیان (مخصوصا ماهیان اندمیک با دامنه­ی انتشار محدود) به منظور احداث سد، احداث راه، توسعه­ی کشاورزی و غیره، می­تواند لطمات جبران ناپذیری به تنوع زیستی این حوضه وارد سازد. از طرف دیگر خشکسالی­های چند سال اخیر نیز موجب خشک شدن بسیاری از چشمه­ها و کم آب شدن رودخانه­ها شده­است و کاهش جمعیت ماهیان گردیده است. کلمات کلیدی: حوضه­ ی خلیج فارس، گونه­ ی اندمیک، تنوع زیست فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول: مقدمه 1-1-ماهیان از گذشته تا حال2 1-2-تنوع ماهیان2 1-3 –اهمیت ماهیان2 1-4- ماهیان ایران3 1-5- شناسایی ماهیان3 1-6-گونه­های بومی (Native)، بومزاد (Endemic) و غیر بومی (Exotic4 1-6-1-گونه­های بومی 4 1-6-2-گونه­های بومزاد یا اندمیک 4 1-6-3-گونه­های غیر بومی 4 1-7- جغرافیای جانوری ماهیان5 1-7-1-جغرافیای جانوری ماهیان آب شیرین جهان 5 1-7-2-جغرافیای جانوری ماهیان آب شیرین ایران 5 1-8- تهدید­های حاکم بر تنوع زیستی6 1-8-1-تخریب اکوسیستم 6 1-8-2-ورود گونه­های غیر بومی 6 1-8-3-تغییر آب و هوا 6 فصل دوم: مروری بر تحقیقات پیشین8 فصل سوم: مواد و روش ها 3-1-حوضه­های آبریز ایران................................................................................................................12 3-2-حوضه­ی­آبریز خلیج فارس........................................................................................................13 3-2-1-زیرحوضه­ی آبریز هله.................................................................................................14 3-2-2-زیرحوضه­ی آبریز مند.................................................................................................16 3-2-2-1- موقعیت حوضه­های آبریز رودخانه­ی مند ...............................................17 3-2-3- رودخانه­ی اهرم ..........................................................................................................18 3-3-نمونه برداری از ماهیان..............................................................................................................18 3-3-1-ابزارهای نمونه برداری.................................................................................................19 3-3-2-جمع­آوری نمونه............................................................................................................20 3-3-3-تثبیت و نگهداری نمونه­ها...........................................................................................20 3-3-4-کدگذاری نمونه­ها.........................................................................................................21 3-3-5-شناسایی نمونه­ها .........................................................................................................21 3-3-6-تهیه­ی بانک اطلاعات (Data Base) ....................................................................22 3-3-7- وسایل و مواد مورد استفاده.......................................................................................22 فصل چهارم: نتایج 4-1- توصیف گونه­های ماهیان حوضه­ی خلیج فارس.................................................................25 4-2- تنوع زیستی ماهیان حوضه­ی خلیج فارس.........................................................................70 4-3- وضعیت گونه­ها (بومی، بومزاد و غیر بومی) ........................................................................79 4-4- وضعیت حفاظتی ماهیان حوضه­ی خلیج فارس ...............................................................81 فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری 5-1- نحوه­ی پراکنش ماهیان حوضه­ی خلیج فارس ................................................................85 5-2- مقایسه­ی تنوع زیستی ماهیان حوضه­ی آبریز خلیج فارس با حوضه­های آبریز دریای خزر و دجله ..........................................................................................................................................86 5-3-مقایسه­ی تنوع زیستی زیرحوضه­های مند و هله ...............................................................87 5-4-تهدیدهای زیست محیطی حاکم بر حوضه­ی خلیج فارس ..............................................88 5-5-نتیجه گیری کلی.......................................................................................................................89 5-6-پیشنهادها....................................................................................................................................90 فهرست منابع ...........................................................................................................................................91 ضمیمه ....................................................................................................................................................100 فهرست جدول ها عنوان صفحه جدول3-1- فهرست مساحت برخی از حوضه­های آبریز ایران.........................................................13 جدول4-1-فهرست ماهیان و پراکنش آنها در دو زیر حوضه­ی مند و هله...................................72 جدول4-2- فهرست ماهیان زیر حوضه­ی هله و فراوانی آنها ..........................................................73 جدول4-3- فهرست ماهیان زیر حوضه­ی مند و فراوانی آنها ........................................................ 74 جدول4-4- لیست گونه­های جمع­آوری شده و فراوانی آنها به درصد ...........................................80 جدول 5-1–تنوع زیستی زیرحوضه­های مند و هله ..........................................................................8 فهرست شکل ها عنوان صفحه شکل 3-1 حوضه­های آبریز ایران............................................................................................................12 شکل 3-2- حوضه­ی آبریز خلیج فارس ...............................................................................................14 شکل 3-3- انشعابات و سرشاخه­های زیرحوضه­ی هله......................................................................15 شکل 3-4- انشعابات و سرشاخه­های زیرحوضه­ی مند ....................................................................17 شکل 3-5- ابزار نمونه برداری، کدگذاری و توزین نمونه­ها ............................................................19 شکل 3-6- نحوه­ی نگهداری نمونه­ها در موزه ...................................................................................21 شکل 4-1-تنوع زیستی خانواده­ی گاوماهیان در دو زیر حوضه­ی مند و هله .............................75 شکل 4-2-تنوع زیستی خانواده­ی کپورماهان در دو زیر حوضه­ی مند و هله ........................... 75 شکل 4-3-تنوع زیستی خانواده­ی گامبوزیا ماهیان در دو زیر حوضه­ی مند و هله ................. 76 شکل 4-4-تنوع زیستی خانواده­ی کفال ماهیان در دو زیر حوضه­ی مند و هله ....................... 76 شکل 4-5- تنوع زیستی خانواده­ی کپورماهیان دنداندار در دو زیر حوضه­ی مند و هله ........ 77 شکل 4-6-تنوع زیستی خانواده­ی سگ ماهیان بدون خار رودخانه­ای در دو زیر حوضه­ی مند و هله 77 شکل 4-7- تنوع زیستی خانواده­ی مار ماهیان خاردار در دو زیر حوضه­ی مند و هله .............78 شکل4-8- تنوع زیستی خانواده­ی گربه ماهیان در دو زیر حوضه­ی مند و هله .........................78 شکل 5-1-تهدیدهای زیست محیطی حاکم بر حوضه­ی خلیج فارس .........................................8 فصل اول مقدمه 1- 1ماهیان از گذشته تا حال از دیدگاه دیرین شناسی تکاملی ماهی­ها از آغاز دوره­ی اردوویسن نزدیک به 400 میلیون سال پیش زیست می­نمودند. با توجه به تفسیرهای متفاوت از حقایق فسیلی، مسئله­ی منشأ ماهیان آب شیرین و دریایی هنوز حل نشده باقی مانده­است. آنچه که امروزه مورد قبول همگان است این است که منشأ ماهیان آب شیرین از نیا یا نیاهای دریایی بوده­است.Watson(1954) معتقد است که ماهیان از لحاظ منشأ، دریایی هستند درحالیکه Robertson(1957) معتقد است مسئله­ی منشأ ماهیان دریایی و آب شیرین شک برانگیز است. وی نشان داد که ماهیان آب شیرین و دریایی هر دو آثاری از استراکودرم ها را دارند (Moyle & Cech, 2004). 1-2 تنوع ماهیان ماهیان بزرگترین گروه مهره داران هستند که تقریبا نیمی از مهره داران شناخته شده­ی کنونی را شامل می­شوند به طوریکه تاکنون حدود 32400 گونه ماهی شناسایی و نامگذاری شده­است(www.fishbase.org, 2013). از 515 خانواده ماهی گزارش شده توسط نلسون (2006)، 9 خانواده بیشترین تعداد گونه­ی ماهیان را دارا می­باشند و رویهمرفته 33% گونه­های ماهیان را شامل می­شوند. این خانواده­ها عبارتند از: کپور­ماهیان (Cyprinidae)،تفریخ ماهیان (Cichlidae)، سگ ماهیان جویباری (Balitoridae)، گاو ماهیان (Gobiidae)، هامور ماهیان (Serranidae)، زمرد ماهیان (Labridae)، عقرب ماهیان (Scorpaenidae)، کاراسین­ها (Characidae)، گربه ماهیان زره دار (Loricariidae). حدود 43 درصد از ماهیان در آبهای شیرین زندگی می­کنند. 1-3 اهمیت ماهیان ماهیها به دلایل مختلف، از گذشته­های دور مورد توجه بشر بوده­اند؛ دلایلی چون ارزش غذایی، ارزش زیبایی شناختی، خاصیت درمانی بعضی از ماهیان و جنبه اکوتوریسم، این انگیزه را در انسان بوجود آورده­است تا در حد توان و به فراخور امکانات، به مطالعه­ی این گروه از جانوران بپردازد. ماهی­ها با استقرار در سطوح مختلف زنجیره­های غذایی و ارتباط با حلقه­های دیگر زنجیره­ی غذایی و شبکه­ی غذایی در یک اکوسیستم و یا با اکوسیستم دیگر، نقش اکولوژیکی ویژه­ای را ایفا می­کنند. 1-4 ماهیهای ایران ماهیان توصیف شده­ی آبهای شیرین ایران در حدود 220گونه، 104جنس، 28 خانواده،17راسته و 3رده هستند که در 19 حوضه­ی آبریز مختلف وجود دارند. متنوع ترین راسته Cypriniformes با 120گونه­ی توصیف شده و 59.4% می­باشد، راسته­هایPerciformes با 28 گونه و 13.9 % ،Cyprinodontiformes با10 گونه و 5.0% ،Clupeiformes با 9 گونه و 4.5%، Salmoniformes با 7 گونه و 3.5 %، Mugiliformes و Siloriformes هر کدام با 6 گونه و 3 % ، Acipenseriformes با 5 گونه 2.5% ،Gastroformes با 3 گونه و 1.5% و 8 راسته­ی دیگر هر کدام با یک گونه و 5/0 درصد، فون ماهیان آب های شیرین ایران را تشکیل می­دهند. گونه­های جدیدی هم در حال کشف هستند. 39 گونه اندمیک (19.3%) در 6 خانواده و 23 گونه اگزوتیک (11.4%) در 8 خانواده لیست شده­اند. Gambosia holbrooki Girard, 1859 یکی از گونه­های اگزوتیک با گسترش بالاست. ماهیان حوضه­ی خلیج فارس متعلق به 12خانواده، 29 جنس و 40 گونه می­باشند که 6 گونه آن غیربومی (Exotic)و 5 گونه از آنها بومی می­باشند (اسماعیلی و همکاران، 2010). 1-5 شناسایی ماهیان یکی از جنبه های مهم ماهی شناسی، شناسایی کامل گونه های مختلف ماهی است. شناسایی ماهیان در درجه­ی اول با بررسی مجموعه­ای از خصوصیات ریخت شناسی صورت می­گیرد. اما توجه صرف به شکل ظاهری گاهی باعث اشتباهات تاکسونومیکی مانند آنچه در مورد گونه های هم ریخت (sibling) رخ می­دهد، شده­است. برای اجتناب از این اشتباهات استفاده از روشهای دیگر همچون بیوشیمیایی، سلولی و مولکولی، کاریوتیپی و ... نیز در تشخیص گونه­ها مهم دانسته شده­است. شناسایی ماهیان با توجه به ویژگی­های ظاهری آنها فاکتورهای زیر را شامل می­شود : الف: توصیف ریختی نمونه، از جمله شکل کلی بدن، وضعیت باله­ها، شکل ظاهری و الگوی فلس، الگوی رنگ بندی بدن، شکل دهان و ... . ب: خصوصیات مریستیک (آن دسته از ویژگی­های شمارشی است که در طی دوران رشد تعداد آنها تغییر نکرده و ثابت می­ماند) از جمله تعداد شعاع­های باله­ها (Fin rays)، تعداد فلس­های منفذدار خط جانبی، تعداد دندانهای حلقی، تعداد خارهای آبششی و نیز تعداد مهره­ها. ج: ریخت سنجی، در واقع اندازه­گیری پارامترهای مختلف بدن از جمله طول کل (TL) ، طول استاندارد (SL) ، طول دوشاخه (FL) ، طول سر (HL) و همچنین نسبتهایی که بین قسمتهای مختلف ماهی گرفته می­شود. اما اولین و مهمترین مرحله در تشخیص یک گونه، مورفولوژی یا ریخت شناسی است (تیموری، 1386). 1-6 گونه­های بومی(Native) ، بومزاد(Endemic) و غیربومی(Exotic) 1-6-1 گونه­های بومی گونه­ی بومی به گونه­ای گفته می­شود که به تنهایی در یک ناحیه­ی جغرافیایی از زمین وجود دارد و در آنجا تولید مثل و تکثیر می­کند. به عبارت دیگر گونه­ی بومی گونه­ای است که بخشی از فون یا فلور اصلی یک ناحیه­ی جغرافیایی باشد(تیموری، 1386). 1-6-2 گونه­های بومزاد یا اندمیک کلمه­ی اندمیک موقعی استفاده می­شود که یک تاکسون گیاهی یا جانوری در یک گستره­ی جغرافیایی در یک ناحیه­ی ویژه محدود شده­است. پدیده­ی اندمیسم ممکن است ناشی از چندین پدیده باشد، ولی به طور کلی پایه و اساس همه این جداییها، جدایی جغرافیایی (Geographical isolation) می­باشد. بر اساس این پدیده، گونه­ی اندمیک به یک جمعیت کوچک و جدا شده با تنوع ژنتیکی محدود گفته می­شود. بعد از نسل های زیاد، رانش (Drift) ژنتیکی باعث تشکیل و به وجود آمدن گونه­ها و زیر­گونه­های جدید می­شود. در یک تعریف دیگر گونه­ی اندمیک به یک گونه­ی بومی گفته می­شود که محدود به یک ناحیه­ی باریک شده باشد و یا گونه­ی بومی که منحصراَ متعلق به یک منطقه­ی خاص است. 1-6-3 گونه­های غیر بومی گونه­ای است که در یک ناحیه­ی جغرافیایی وجود نداشته اما به آن وارد شده­است. این گونه به منظور استفاده­های مختلف به یک ناحیه وارد می­شود و خطرات زیادی را برای گونه­های بومی دارند.خیلی از آنها رقیب جدی غذایی برای گونه­های بومی هستند. استفاده غذایی از تخم ماهیان بومی از خطرات دیگر آنهاست. 1-7 جغرافیای جانوری ماهیان 1-7-1 جغرافیای جانوری ماهیان آب شیرین جهان فسیلهای کپورماهیان در اروپا و آسیا متعلق به دوره­ی ائوسن و در آمریکای شمالی مربوط به دوره­ی الیگوسن می­باشند (مجنونیان و همکاران، 1384). قدیمی ترین آثار کپورماهیان آسیا متعلق به اواسط دوره­ی ائوسن می­باشد. بر اساس شواهد فسیلی، کپورماهیان آغازین از جنوب شرق آسیا منشأ گرفته و طی مسیرهای مختلف به سایر نقاط جهان انتشار یافته­اند. ترکیب کپورماهیان دوره­ی میوسن در اروپا و سیبری بسیار شبیه به هم بوده و دارای یک منشأ مشترک از فون ماهیان آسیاست (مجنونیان و همکاران، 1384). قبل از اینکه دریای تتیس تحلیل بیابد، دریای فارس (Syrian- Iranian sea) آخرین پل ارتباطی بین دریای تتیس و اقیانوس هند جلوی ورود ماهیان اولیه­ی آب شیرین را به ایران فعلی و مناطق مجاور می­گرفت. با این حال در طی دوره­ی میوسن ابتدایی این حرکت بین مناطق بالکان و آناتولی با ایران امکان پذیر بوده است. پراکنش احتمالی اجداد ماهیان آب شیرین اولیه در اوایل و اواسط دوره­ی الیگوسن به روش های زیر انجام شده است: 1- از طریق جنوب غرب سیبری و دریای آرال به حوضه­ی دریای خزر و شمال ایران 2- از سیبری به شمال اروپا 3- از طریق مناطق بالکان به آناتولی ماهیان آب شیرین با ماهیت اکولوژیکی ویژه­ی خود سودمندترین ابزار در مطالعات جغرافیای جانوری می­باشند. حرکت این ماهیان از یک حوضه­ی آبریز به حوضه­ی دیگر، آرام است، بنابراین بررسی الگوهای انتشار آنها تاریخ جغرافیایی یک منطقه را نشان می­دهد (مجنونیان و همکاران، 1384). 1-7-2 جغرافیای جانوری ماهیان آب شیرین ایران از دیدگاه جغرافیای جانوری، ایران بخش بزرگی از خاورمیانه را تشکیل می­دهد ونیز در پهنه­ی پالئارکتیک قرار گرفته است. ماهیان آب شیرین ایران از نظر جغرافیای جانوری به سه ناحیه­ی بین النهرین (Mesoptamian)، فون دریای سیاه (Sarmation) و فون شرقی (Oriental) تعلق دارد. فون بین­النهرین در برگیرنده­ی ماهیان آب شیرین حوضه­های آبریز دجله، خلیج فارس، کر و هرمز می­باشد. فون دریای سیاه شامل ماهیان آب شیرین حوضه­های آبریز دریای خزر، دریاچه­ی ارومیه، قراقوم، دشت کویر، اصفهان و نمک می­باشد. فون منطقه­ی شرقی در برگیرنده­ی ماهیان آب شیرین حوضه­های آبریز جازموریان، هامون، مکران، کرمان و کویر لوت می­باشد (مجنونیان و همکاران، 1384). 1-8تهدید­های حاکم بر تنوع زیستی 1-8-1 تخریب اکوسیستم تخریب اکوسیستم و زیستگاه­های موجودات زنده امروزه می­تواند یک عامل منفی و محدود کننده­ی تنوع موجودات زنده به شمار آید بطوری که امروزه در اثر ازدیاد جمعیت و نیاز به زمین­های کشاورزی یا احداث جاده­ها و توسعه­ی مناطق مسکونی، اکثر اکوسیستم­های خشکی و دریایی تغییر کرده­است و در نتیجه شرایط اکولوژیکی و زیستی برای اکثر گونه­ها (بویژه گونه­های بومی و اندمیک که در محدوده­ی جغرافیایی خاصی سازش پیدا کرده­ا­­ند) بحرانی شده­است. هم اکنون تأثیرات زیانباری از این نوع تغییرات و تخریب اکوسیستم ها در ایران دیده می شود. 1-8-2 ورود گونه­های غیر بومی گونه­های غیر بومی نیز می­توانند بر تنوع زیستی تأثیرگذار باشند. این گونه­ها با وجود اینکه به ظاهر موجب افزایش تنوع زیستی یک اکوسیستم می­شوند اما باعث وارد آمدن خسارات زیادی می­شوند. گونه­های بیگانه ممکن است با محیط جدید به خوبی سازش یافته و در آن تکثیر یافته و با توجه به محدودیت منابع ، موجبات کاهش جمعیت گونه های غیر بومی را فراهم آورند. 1-8-3 تغییر آب و هوا تغییرات شرایط اقلیمی (اعم از تغییرات دمای محیط، تغییر میزان نزولات جوی، آلودگی هوا و آب و غیره) می­تواند تنوع زیستی و فراوانی گونه­های موجودات زنده را تحت تأثیر قرار بدهد. به عنوان مثال، گسترش مراکز صنعتی موجب آلودگی هوا شده و این آلودگی موجب افزایش گازهای گلخانه­ای می­شود که این اثر نیز افزایش دمای محیط را در پی خواهد داشت. این امر در نهایت ممکن است موجب تغییر در جمعیت گونه هایی می­شود که به شرایط دمایی خاصی سازش پیدا کرده­اند. همچنین افزایش میانگین دمای کره­ی زمین موجب ذوب شدن یخچالهای قطبی شده و پراکنش و فراوانی گونه­ها را تحت تأثیر قرار می­دهد. دریافت فایل مطالعه فونستیکی ماهیان حوضه خلیج فارس با رویکرد حفاظتی

برنامه حرفه ای حل مسایل ریاضی mathsolver

برنامه حرفه ای حل مسایل ریاضی mathsolver   نرم افزار حرفه ای حل مسایل ریاضی با  math solver VIP این نرم افزار فوق العاده به شما کمک می کند که مسایل مختلف ریاضی ,از آسانترین تا سخترین را حل کرده و نمودارهای مختلف را ترسیم کند. بصورت آفلاین قابل استفاده است مسایلی که در math solver پوشش داده شده  جبر _چندجمله ای ها _معادله ها و سیستم معادلات خطی_ریشه ها_مثلثات_مشتق ها_همبستگی پیوسته و ناپیوسته_لیمیت _میانگین _ میانه _ ماکسیمم و مینیمم _ماتریکس_ بردارها _رسم نمودارهای دوبعدی       توجه داشته باشید این برنامه در مارکت رایگان است اما تمام امکانات برنامه در دسترس نیست و باید از طریق پرداخت های درون برنامه ای نسخه کامل را خریداری کنید اما ما در اینجا با قیمتی ناچیز این برنامه ارزشمند را قرار دادیم تا سریعتر راهتون هموار بشه    اگر نتوانستید با درگاه پرداخت کنید با آیدی  milionisho@ در تماس باشین   دریافت فایل برنامه حرفه ای حل مسایل ریاضی mathsolver

مطالعه فلوریستیکی و زیستگاهی کوههای روستای سیوند شهرستان مرودشت، استان فارس

مطالعه فلوریستیکی و زیستگاهی کوههای روستای سیوند شهرستان مرودشت، استان فارس چکیده هدف از این پژوهش بررسی فلور، جوامع گیاهی، زیستگاه‌ها و ریز زیستگاه‌های موجود در کوه‌های سیوند واقع در شمال شرق استان فارس است، که در 30 درجه و 5 دقیقه عرض شمالی و 52 درجه و 55 دقیقه طول شرقی قرار دارد. نمونه‌های گیاهی در سال‌های 91، 92 و 93 جمع‌آوری و شناسایی شد و زیستگاه‌ها و جوامع گیاهی مربوط به هر نمونه مشخص گردید. بررسی فلور این منطقه 315 گونه که به 65 تیره و 237 جنس تعلق داشتند را نشان می‌دهد. گیاهان گلدار در منطقه غالب بودند. غنی‌ترین تیره‌ها از نظر تعداد گونه و جنس، تیره Asteraceae با 39 جنس و 50 گونه می‌باشد و پس از آن تیره‌های Brassicaceae (30 گونه)، Poaceae (30 گونه)، Fabaceae (22 گونه)، Lamiaceae (21 گونه) قرار می‌گیرند. در این بررسی تروفیت‌ها بیشترین درصد شکل زیستی را دارا بودند. بر اساس سیستم EUNIS هفتزیستگاه بزرگ موجود در منطقه شامل: 1- علفزار 2- بوته‌زار 3-درختچه‌زار 4- مناطق کم‌پوشش یا بی‌پوشش با بستر سنگی و صخره‌ای 5- آب‌های سطحی درون سرزمینی 6- زیستگاه‌های کشت شده زراعی، باغبانی یا مسکونی 7- زیستگاه‌های احداثی، صنعتی و دیگر زیستگاه‌های مصنوعی.است. در این بررسی بیشترین گونه‌ها متعلق به زیستگاه علفزار بود و حضور گیاهان درشیب‌هایغربی نسبت به سایر شیب‌ها بیشتر بود. و منطقه از نظر جغرافیای گیاهی به ناحیه ایران- تورانی تعلق دارد. واژه های کلیدی: فارس، سیوند، مطالعه فلوریستکی و زیستگاهی فهرست مطالب عنوان صفحه مقدمه.. 13 1-1- کلیات.. 13 1-2- تعریف فلور و فلوریستیک.. 14 1-3- تعریف زیستگاه.. 14 1-4- پیشینه مطالعات فلوریستیک.. 15 1-5- ویژگی‌های سرزمین ایران.. 17 1-6- نواحی فلوریستیکی ایران:.. 18 1-7- معرفی منطقه مورد مطالعه.. 20 1-7-1- رودخانه سیوند.. 21 1-8- ویژگی‌های زمین شناسی استان فارس.. 22 1-8-1- پهنه سنندج-سیرجان:.. 23 1-8-2- زاگرس مرتفع.. 23 1-8-3- زاگرس چین خورده.. 24 1-9- ناهمواری‌های استان و نحوه شکل گیری آن‌ها.. 24 1-10- زمین شناسی منطقه مورد مطالعه:.. 26 1-11- آب و هوا.. 26 1-11-1- ناحیه کوهستانی شمال، شمال باختر و باختر.. 27 1-11-2- ناحیه مرکزی.. 27 1-11-3- ناحیه جنوب و جنوب خاوری.. 27 1-12- جریان‌های توده‌های هوایی استان:.. 28 1-12-1- بادهای شمالی.. 28 1-12-2- بادهای باختری.. 28 1-12-3- توده‌های هوای جنوبی.. 29 عنوان صفحه 1-13- طبقه بندی اقلیمی استان.. 29 1-14- اقلیم منطقه.. 30 1-15- پوشش گیاهی منطقه.. 33 1-16- اهداف و ضرورت انجام پروژه.. 33 مواد و روش‌ها.. 36 2-1- نحوه انجام مطالعات صحرایی.. 36 2-2- مطالعات آزمایشگاهی.. 37 نتایج.. 44 3-1-1- زیستگاه‌های موجود در منطقه سیوند.. 55 3-1-2- ریز زیستگاه‌های موجود در منطقه.. 60 3-1-3- توصیف پوشش منطقه.. 62 بحث و بررسی داده ها.. 67 4-1- پوشش گیاهی منطقه.. 67 4-2- تنوع زیستگاهی منطقه.. 67 4-3- اشکال زیستی منطقه.. 68 4-4- گونه های بومی و عناصر انسان زاد در منطقه.. 70 4-5- فیتوجغرافیایی.. 71 4-6- عوامل انتشار گونه‌ها در منطقه سیوند.. 72 4-6-1- توپوگرافی.. 72 4-6-2- اقلیم.. 76 4-6-3- خاک:.. 77 4-6-4- عوامل زیستی.. 79 4-7- پیشنهادات.. 80 منابع.. 82 منابع فارسی.. 82 منابع انگلیسی.. 87 عنوان صفحه پیوست.. 89 پیوست جدول1: لیست کامل گونه‌های جمع‌آوری شده به همراه مشخصات نقاط جمع‌آوری، شکل زیستی و کورولوژی.. 90 پیوست: جدول2: لیست گونه‌های جمع‌آوری شده به همراه زیستگاه و ریززیستگاه(شیب) 120 فهرست جدول‌ها عنوان و شماره صفحه جدول شماره 1-1: مشخصات ایستگاه هوا شناسی تخت جمشید................................................. 29 جدول شماره1-3 : تعداد تیره، جنس و گونه‌ی مربوط به هر کدام از گروه‌های گیاهی............. 42 جدول شماره 2-3: لیست غنی‌ترین تیره‌های گیاهان آوندی.........................................................45 جدول شماره 3-3: لیست غنی‌ترین جنس‌های گیاهان آوندی...................................................... 46 جدول شماره4-3: گونه‌های بومی ایران در مناطق مورد مطالعه.................................................... 48 جدول شماره 5-3: برخی از گیاهان دارویی وخوراکی منطقه.......................................................49 جدول شماره6-3: تعدادی از علف‌های هرز منطقه........................................................................... 5 فهرست شکل‌ها عنوان...................................................................................................................................................... صفحه شکل شماره1-1: نواحی فلوریستیک ایران بر اساس تقسیم بندی زهری1973....................... 17 شکل شماره2-1: موقعیت منطقه مورد مطالعه.................................................................................. 19 شکل شماره 3-1: پهنه بندی اقلیمی در استان فارس..................................................................... 28 شکل شماره 4-1: نمودار میانگین بارندگی ماهیانه در 10 سال (1390_1377)................... 29 شکل شماره 5-1: نمودار رطوبت ماه های مختلف در 10 سال (1390-1377)..................... 30 شکل شماره 6-1: نمودار دمای ماه های مختلف در 10 سال (1390-1377)....................... 30 شکل شماره 7-1: نمودار تغییرات میزان دما و بارندگی میانگین در 10 سال (1390-1377)............................................................................................................................31 شکل شماره 1-2: کلید شناسایی زیستگاه های رتبه 1 بر اساس طبقه بندی EUNIS...... 38 شکل 1-3: تصویر ماهواره‌ای از منطقه مورد مطالعه همرا با موقعیت و شماره‌ی ایستگاه‌های جمع‌آوری نمونه‌ها(برگرفته از Google earth ) 42 شکل 2-3: نمودار میزان گلدهی گیاهان منطقه در فصول مختلف (برحسب درصد)................. 43 شکل شماره 3-3: نمایش سهم هر یک از گروه های گیاهی در پوشش منطقه بر حسب درصد................................................................................................................................................ 44 شکل4-3 : سهم غنی ترین تیره ها در پوشش گیاهی منطقه (بر حسب درصد)....................... 46 شکل 5-3: تعداد گونه ها و جنس های غنی ترین تیره ها در پوشش گیاهی............................. 47 شکل6-3: نمودار شکل زیستی گیاهان منطقه برحسب درصد....................................................... 51 شکل7-3: نمودار کورولوژی گیاهان منطقه برحسب درصد........................................................... 52 شکل8-3: نمودار تعداد گونه ها‌ی موجود در زیستگاه‌ها و ریز زیستگاه‌های منطقه.................. 58 شکل 9-3: تعداد گونه‌ها در شیب‌های مختلف منطقه مورد مطالعه.............................................59 شکل10-3: سهم هریک از فرم های رویشی در شیب های مختلف برحسب درصد.................. 60 شکل1-4: نمایش جوامع اصلی پوشش گیاهی در منطقه با توجه به ارتفاع................................ 72 فهرست نشانه‌های اختصاری تروفیت.....................................................................................................................................Th فانروفیت..................................................................................................................................Ph کریپتوفیت................................................................................................................................Cr کامفیت....................................................................................................................................Ch همی کریپتوفیت....................................................................................................................He اروپا – سیبری.....................................................................................................Euro - Sib ایران – آناتولی..............................................................................................................Ir - An ایران – تورانی..............................................................................................................Ir - Tur بومزاد......................................................................................................................................end جهان وطن.............................................................................................................................Cos چند منطقه‌ای............................................................................................................................Pl زراعی......................................................................................................................................Cult صحرا – عربستان................................................................................................Sah - Arab گرمسیری............................................................................................................................Trop مدیترانه‌ای.......................................................................................................................Medit نوبوسندی.........................................................................................................Nobo - Sind هیمالیا................................................................................................................................Hima شیب جنوب شرقی.......................................................................................................................SE شیب جنوب غربی......................................................................................................................SW شیب جنوبی......................................................................................................................................S شیب شرقی.......................................................................................................................................E شیب شمال شرقی.......................................................................................................................NE شیب شمال غربی......................................................................................................................NW شیب شمالی.....................................................................................................................................N شیب غربی......................................................................................................................................W فصل اول مقدمه 1-1- کلیات جوامع گیاهی تامین کننده‌ی غذای دام‌های وحشی و اهلی، مآمن و پناهگاهی برای وحوش و تامین کننده‌ی بسیاری از گیاهان دارویی و خوراکی است. پوشش گیاهی تنظیم کننده‌ی جریان آب‌های سطحی و زیرزمینی است و اهمیت زیادی در حفظ خاک و جلوگیری از فرسایش دارد (33). گیاهان، طیف بسیار وسیعی از موجودات را شامل می‌شوند که بین آن‌ها تفاوت‌های زیادی وجود دارد. این تفاوت‌ها در شکل، اندازه، خصوصیات ریخت شناسی، تشریحی، فیزیولوژیکی، تغذیه، چرخه زندگی، تولیدمثل و بسیاری از صفات دیگر قابل مشاهده می‌باشد این تفاوت‌ها سبب می‌شود که گیاهان در شاخه‌ها و گروه‌های کوچک و بزرگ قرار گیرند(32) شناخت علمی گیاهان در هر یک از این زمینه‌ها، چه از نظر پژوهش و چه به لحاظ کاربرد، اهمیت بنیادی و کلیدی حاصل کرده است. برای شناخت بهتر گیاهان، دانش سیستماتیک یا تاکسونومی که روش رده‌بندی گیاهان بر پایه اختصاصات و صفات ثابت و اصلی و مشترک آن‌ها قرار دارد، به ما امکان می‌دهد تا طبق قاعده و نظم معینی، به طور دقیق گیاهان را بشناسیم(26). 1-2- تعریف فلور و فلوریستیک Floristics)): شاخه ای از علم گیاهشناسی است که به شناسایی و لیست کردن همه گونه‌های گیاهییک منطقه می‌پردازد. به کتاب و یا دیگر آثاری که رستنی‌های یک منطقه را شرح می‌دهد(Flora) گفته می‌شود. رستنی‌های یک منطقه را نیز، فلور((Flora می‌نامند(13). برسی فلوریستیکی هر منطقه ازاهمیت بالایی برخوردار است. زیرا فهرست فلوریستیک شناسنامه‌ای برای هر منطقه است که حضور گیاهان و وضعیت آن‌ها را نشان می‌دهد. هم چنین بررسی فلوریستیکی هر منطقه موثرترین روش برای مدیریت و حفاظت از محیط زیست است(14). فلورهر منطقه نتیجه واکنش‌های جامعه زیستی در برابر شرایط کنونی و تکامل گیاهان در دوران گذشته است. (38). برای شناخت فلور و پوشش گیاهی یک منطقه داشتن اطلاعات کلی از تاریخچه، اکولوژی، منابع شناسایی، موقعیت جغرافیایی، عوامل دیرینه شناسی و ویژگی‌های کمی و کیفی آن فلور ضروری است(39). 1-3- تعریف زیستگاه زیستگاه‌ها واحد‌های ساختمانی اساسی از محیط زیست هستند که توسط حیوانات و گیاهان اشغال می‌شوند که به عنوان واحد برای توصیف مکان و مدیریت حفاظت محیط زیست مهم هستند(6). به طور کلی زیستگاه به نوع محلی اشاره دارد که یک گونه گیاهی از نظر اکولوژیکی به آن محل سازش یافته است. نوع محل با توجه به جامعه گیاهی و محیط فیزیکی آن مشخص می شود(15). یک موجود زنده ممکن است دارای دو یا تعداد بیشتری زیستگاه متقابل باشد که بتواند در آن‌ها بقای خود را حفظ کند(28). بیشتر زیستگاه‌ها براساس ویژگی‌های رویشی آن‌ها تقسیم بندی می‌شوند. می توان به راحتی پراکنش بسیاری از موجودات زنده به ویژه نمونه‌های بزرگتر را بر حسب برخی واحد‌های زیستگاهی نظیر جنگل، علفزار، ساحل و دریاو..مورد مطالعه قرار داد. با این حال حتی درون این قبیل واحد‌های محیطی یا زیستگاها اغلب گونه‌ها پراکنش مخصوص به خود دارند. 1-4- پیشینه مطالعات فلوریستیک تردیدی نیست که اولین جمع‌آوری کنندگان گیاهان در ایران به احتمال بسیار زیاد طبیبان و کسانی بوده‌اند که برای مداوای امراض مردم داروهای گیاهی را تجویز می‌کرده‌اند.مرحوم پروفسور احمد پارسا که از بنیان‌ گذاران علم گیاه‌‌شناسی نوین در ایران است، از ابن سینا – دانشمند بزرگ ایرانی – به عنوان بنیان ‌گذار فلور در آسیا و ایران یاد می‌کند(39). سرآغاز‌ سفرهای گیاهشناسان خارجی به ایران احتمالاً در سال 1684 میلادی بود که دکتر کمپفر انگلیسی به جنوب قفقاز, رشت, قزوین, اصفهان, شیراز و کرانه‌های خلیج فارس رفت. پس از بازگشت به اروپا یک مجموعه بزرگ از گیاهان مختلف جمع‌آوری کرد. پس از او تا سال1977 حدود 41 گیاه شناس اروپایی جمع‌آوری گیاهان ایران را انجام دادند (9). گیاه شناسان دیگری که در این زمینه فعالیت کرده‌اند محققان زیر قابل ذکرند: گملن، میشوکس، اولیویه، برونی‌ یر، بلانژ، اوشر، الوی، بونژ، کافر و بوآسیه - همه از فرانسه – برنمولر، ‌هوشکنخت، هوپر، فیلد، لازار، رشینگر (مؤلف مجموعه‌ی گرانبهای فلورا ایرانیکا که یکی از معتبرترین منابع شناسایی برای فلور ایران است)، آلن، گائوبا و غیره (39). تا قبل از تاسیس هرباریوم در ایران گیاه شناسان غربی به علت نبود دانشگاه، موزه گیاه شناسی و هرباریوم گیاهان جمع‌آوری شده را به خارج ایران منتقل می‌کردند. اولین موزه گیاهشناسی در ایران توسط گائوبا در سال 1312 در محل دانشکده کشاورزی فعلی کرج پایه گذاری شد(2). در دوران بعد از تاسیس اولین هرباریوم در ایران و به ویژه از زمانی که حجم حضور خارجیان از جمله گیاه‌شناسان در این کشور کاهش چشمگیری یافت، پس از یک دوره رکود طولانی، گیاهشناسی در ایران به صورت جهشی پیشرفت نمود و اغلب این دستاوردها نیز حاصل تلاش گیاه‌شناسان ایرانی بوده است(39). در استان فارس هرباریوم دانشگاه شیراز در سال 1963 توسط مارتین ال گرانت تاسیس شد پس از آن دکتر ممتاز حسن بخاری که به عنوان استاد گیاهشناسی بخش زیست‌شناسی مشغول به کار بود از سال 1988-1972 کارهای گرانت را ادامه داد و به جمع‌آوری گیاهان استان فارس و استان‌های مجاور پرداخت. و از سال 1368 تاکنون توسط دکتر خسروی کارهای گیاهشناسی و جمع‌آوری گیاهان ادامه پیدا کرد و هم اکنون نیز ادامه دارد. هم اکنون نزدیک 100 هزار نمونه گیاهی در این هرباریوم نگهداری می‌شود (11). در دانشگاه شیراز نیز افرادی بر روی گیاهان استان فارس در قالب کار پایان نامه مطالعاتی انجام داده‌اند که از آن جمله می‌توان به بردبار شیبانی(5)، پور مهدی(7)، حاتمی(10)، جعفر پور(8)، صفری(22)، مرادی محمود آبادی(31)، مظلومی(34)، اسدی(2)، زارع(18) و سادات سیدی(20) اشاره کرد. در منطقه مورد مطالعه نیز افرادی جمع‌آوری‌هایی انجام داده‌اند که از آن جمله می‌توان به اتو استاف در سال 1885 ، بهبودی در سال 1949 و خسروی در سال 1390 اشاره کرد. 1-5- ویژگی‌های سرزمین ایران کشور پهناور ایران با مساحتی حدود 1648000 کیلومتر مربع به دلیل وضعیت خاص پستی و بلندی‌ها و عوامل آب و هوایی دارای شرایط زیستی و اکولوژیکی گوناگونی است. کشور ایران به دلیل تضادهای گسترده اقلیمی، پیشینه تاریخی زیستی و نیز توان بالای گونه‌زایی زیستگاه‌های مساعدی را جهت استقرار گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری پدید آورده است و وجود مناطقی مانند مناطق خزری، کویری، کوهستانی و گرمسیری حاشیه خلیج فارس زیستگاه‌های متنوعی را فراهم ‌آورده است که به نوبه خود بر تنوع زیستی ایران ‌افزوده است (30). فلور نسبتا غنی و متنوع ایران از یک‌سو و وسعت نسبی زیاد کشور از سوی دیگر از دیرباز کاوشگران خارجی و در سال‌های اخیر گیاه‌شناسان علاقه مند فعال ایرانی را به خود جلب کرده است که حاصل آن‌ها کشف و جمع‌آوری نمونه‌های گیاهی بسیار زیاد از این پهنه‌ی وسیع و پر برکت است. لیکن هنوز از اهمیت این کاوش‌ها کاسته نشده و مطالعات فلورستیکی منطقه با روش‌های جدید اهمیت خاصی دارد. اما به رغم تلاش‌های فراوان که به دست گیاه‌شناسان خارجی و ایرانی صورت گرفته، هنوز کارهای زیادی در پیش‌رو داریم (37) 1-6- نواحی فلوریستیکی ایران: امروزه کل خشکی‌های کره زمین طبق سیستم ارائه شده توسط آرمن تختجان- گیاه شناس ارمنستانی- به 6 قلمرو، 35 ناحیه و 152 حوزه تقسیم می‌شود (49). قلمرو‌های ششگانه عبارتند از: هولارتیک، پالئوتروپیک، نئوتروپیک، کاپ، استرالیا و آنتارکتیک فلور ایران به دو قلمرو هولارکتیک و پالئوتروپیک تعلق دارد. بخش کوچکی از نواحی جنوبی کشور در امتداد سواحل خلیج فارس و دریای عمان به قلمرو پالئوتروپیک و بقیه نقاط کشور به قلمرو هولارکتیک متعلق است(شکل1-1). در طبقه‌بندی که حاصل جمع‌بندی نظرات پژوهشگران متعددی از جمله زهری است و سازگاری بیشتری با واقعیات دارد نواحی رویشی ایران اینگونه شرح داده می‌شود. 1-قلمرو هولارکتیک -زیر قلمرو بورال - ناحیه اروپا سیبری - زیر حوزه هیرکانی - زیر قلمرو تتیان (مدیترانه) - ناحیه ایران- تورانی - زیر حوزه ارمنستان- ایران - زیر حوزه کردستان- زاگرس - زیر حوزه ایران مرکزی - ناحیه صحرا عربی 2- قلمرو پالئو تروپیک - زیر قلمرو آفریقا - ناحیه صحرا- سندی - حوزه نوبو- سندی(46). ناحیه صحرا عربستان ناحیه ایران تورانی ناحیه صحرا سندی ناحیه اروپا سیبری شکل شماره1-1: نواحی فلوریستیک ایران بر اساس تقسیم بندی زهری1973 منطقه مورد مطالعه در استان فارس واقع است که به ناحیه ایران تورانی تعلق دارد. 1-7- معرفی منطقه مورد مطالعه استان فارس با مساحت 122661/073 کیلومتر مربع حدود 7/4% مساحت کل کشور را تشکیل می‌دهد. این استان بین 27 درجه و 20 دقیقه تا 31 درجه و42 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه و 42 دقیقه تا 55 درجه و36 دقیقه طول شرقی قرار گرفته است . ارتفاع متوسط استان 1350 متر از سطح دریا بوده و از شمال به استان‌های اصفهان و یزد، از شرق به استان کرمان، از جنوب به استان هرمزگان و از غرب با استان‌های بوشهر و کهکیلویه و بویر احمد محدود است (55). استان فارس استانی چهار فصل است که وسعت منابع طبیعی آن 10/98 میلیون هکتار است که شامل1/25 میلیون هکتار جنگل و مرتع مشجر، 1/2 میلیون هکتار بیابان، 8/5میلیون هکتار مرتع می‌باشد. وجود اقلیم چهارگانه موجب شده است تا فلور این منطقه جزء متنوع‌ترین مناطق رویشی ایران باشد. از مساحت منابع طبیعی استان اراضی جنگلی و مرتعی سطحی معادل 9 میلیون هکتار در دو منطقه استپی و نیمه استپی واقع شده است (30). روستای سیوند از توابع شهرستان مرودشت در شمال شرقی استان فارس و در فاصله 80 کیلومتری شهر شیراز قرار دارد (52). منطقه مورد مطالعه در30 درجه و 5 دقیقه عرض شمالی و 52 درجه و 55 دقیقه طول شرقی قراردارد. دامنه ارتفاعی منطقه از 1605 متر بالاتر از سطح دریا تا بلندترین منطقه با ارتفاع2650 مربوط به کوه سیاه را شامل می‌شود (52). منطقه مورد مطالعه شامل کوه‌های سیوند و تنگ خشک می‌باشد. تنگ خشک، تنگه‌ای در5 کیلومتری شمال سیوند است و منطقه مورد مطالعه نماینده بخشی از اکوسیستم زاگرس جنوبی است که بخشی از کوه‌های تنگ خشک را شامل می‌شود. در منطقه رودخانه سیوند نیز جریان دارد که تقریبا در تمام طول منطقه امتداد یافته است. 1-7-1- رودخانه سیوند رودخانه سیوند، دراز‌ترین شاخه از رودخانه کر است. این رودخانه، از بخش‌های جنوبی کوه حنا (رودخانه شادکام و سارتیان در شهرستان اقلید) سرچشمه گرفته و به دریاچه کافتر می‌ریزد. رودخانه تنگ بلاغی که حاصل سرریز آب دریاچه کافتر در شهرستان اقلید است، در مسیر خود، ضمن دریافت آب چشمه سرکت، مازاد آب چشمه دهبید و نیز دریافت آب رودخانه سیمکان، پس از عبور از منطقه‌ای کوهستانی، به دشت مرغاب در شهرستان مرودشت وارد می شود. در ابتدای این دشت، رودخانه‌ی سیوند، پس از دریافت آب چشمه بناب و گذشتن از تنگ سعادت آباد، وارد دشت سعادت شهر می‌شود. در مرکز این دشت، رودخانه در مسیری نسبتآ مارپیچ، به حرکت خود ادامه می‌دهد، در این مسیر تعداد زیادی نهرهای سنتی از رودخانه منشعب شده و آب آن‌ها، برای مصارف کشاورزی روستاهای واقع در دشت، مورد استفاده قرار می‌گیرند. رودخانه سیوند، پس از عبور از دشت سعادت‌شهر، وارد دشت خفرک وسپس وارد دشت مرودشت شده و در محل پل‌خان، به رودخانه کر می‌پیوندد. آب رودخانه سیوند، به جز در ماه‌های دی تا اردیبهشت که ماه‌های سیلابی به شمار می‌آید، در بقیه طول سال تقریبآ ثابت است. آبدهی رودخانه سیوند در بهار، بیشتریت مقدار خود را داراست. بستر رودخانه‌ی سیوند در دشت‌های خفرک و مرودشت زاینده است، به گونه‌ای که در قسمت‌هایی از دشت مرودشت، با توجه به بالا بودن سطح آب زیر زمینی، آب رودخانه به طور ناگهانی افزایش می‌یابد(21). 1-8- ویژگی‌های زمین شناسی استان فارس فارس یکی از استان‌های جنوبی ایران است که میان اشکال مورفولوژیکو ویژگی‌های زمین شناسی آن همخوانی در خور توجهی وجود دارد. از دیدگاه ژئومورفولوژی نواحی واقع در شمال و شمال غربی استان متشکل از ارتفاعات بهم پیوسته و دره‌های عمیق است، در حالیکه در گستره‌های جنوب و جنوب غربی استان در حدفاصل کوه‌ها، دشت‌های حاصلخیز شیراز، کازرون، نی ریز، مرودشت و... قرار دارد که توسط رود‌ها آبیاری می‌شوند، این رود‌ها در نهایت به دریاچه بختگان، پریشان، مهارلو و کافتر می‌ریزند (53). براساس تقسیمات حوضه‌های ساختاری- رسوبی، استان فارس در بر گیرنده منطقه سنندج- سیرجان و منطقه زاگرس است و بیشتر برجستگی‌ها و ساختار‌ها روند شمال غربی- جنوب شرقی دارند(53). از نگاه ساختاری، حاشیه شمال غربی استان فارس محل برخورد دو ورقه قاره‌ای است. به همین لحاظ در این گستره صفحه‌های رانده شده بسیار زیاد است که حاصل آن شکل‌گیری ساختمان‌های دوبلکس با شیب راندگی (گسل‌های معکوس با شیب کم) به سمت شمال- شمال شرقی است. سیستم‌های راندگی که در هر رویداد زمین ساختی بوجود آمده‌اند، در روی ساختمان‌های قبلی قرار‌گرفته،آن‌ها را قطع نموده ویا جا به جا کرده و به این ترتیب در شمال شرقی استان فارس مجموعه‌ای از صفحه‌های تراستی را می‌توان دید(53). در یک روند شمال شرقی به جنوب غربی، فارس را می‌توان به زیر پهنه‌های مورفولوژیک و ساختاری_رسوبی زیر تقسیم کرد: 1-8-1- پهنه سنندج-سیرجان: ویژگی‌های ساختاری و سنگی نوار باریکی از حاشیه شمال شرقی استان فارس واقع در شمال شرق اقلید و شمال شرق کفه و نی‌ریز شباهت کامل به پهنه سنندج- سیرجان دارد (53). در این نواحی سنگ‌های پلاتفرمی (صفحه‌های بسیار وسیع) پالئوزوئیک پایین و بالا، ضمن داشتن حجم‌های در خور توجه، در اثر تکان‌های زمین و به صورت جریان‌های آشفته به قسمت‌های ژرف نقل مکان یافته‌اند. افزون بر ناآرامی‌های هم‌زمان، رسوب‌گذاری، شواهد چینه‌شناسی و ساختاری نشان می‌دهد که ساختار حاکم بر این باریکه از نوع راندگی‌های ورقه‌ای است که حاصل جابه‌جایی ورقه‌ها و افزایش ستبرای پوسته است(53). 1-8-2- زاگرس مرتفع در این نواحی ، سنگ‌های مزوزوئیک، نهشته‌های رادیو لاریتی (مواد سیلیسی کف دریا) به همراه مجموعه‌های اولترا مافیکی (دارای یون‌های دو ظرفیتی آهن و منیزیم زیاد) هستند که در حوضه‌های عمیق شرق زاگرس انباشته شده‌اند و امروزه بر اثر کنش راندگی‌ها بلندترین قسمت‌های زاگرس را تشکیل می‌دهند(53). 1-8-3- زاگرس چین خورده بخش بیشتر استان فارس قسمتی از پهنه ساختاری-رسوبی زاگرس چین خورده است که به نام پلاتفرم (صفحه‌های بسیار وسیع) فارس از آن یاد می‌شود. در این نواحی برونزد توالی‌های پروکامبرین پسین- تریاس میانی محدود به رخنمون‌هایی از گنبد‌های نمکی و یا برونزدهایی است که گسترش محدود دارند(53). 1-9- ناهمواری‌های استان و نحوه شکل گیری آن‌ها کوه‌های زاگرس ، بخش اعظم استان را در بر گرفته است . در مجموع بخش چین خورده رشته کوه‌های زاگرس ، خود به 3 قسمت زاگرس شمال غرب (منطقه کرمانشاه و ایلام ) ، زاگرس میانی (منطقه لرستان و بختیاری ) و زاگرس جنوب شرق (منطقه فارس ) تقسیم می‌شود . بخش سوم زاگرس به طور کلی در استان پهناورفارس گسترده شده و به همین دلیل است که به آن زاگرس فارس نیز می‌گویند(54). این واحد زاگرس ،حداکثر پهنا را داشته و چهره ظاهری آن با دو بخش دیگر زاگرس تفاوت دارد . در فارس امواج چین‌ها ملایم‌تر و بازتر شده و بیشتر به صورت چاله‌های ناودیسی و برجستگی‌های طاقدیسی ساده مشخص میگردد . همین چاله‌های ناودیسی به مرور زمان تبدیل به دشت‌های وسیع گردیده است . از دیگر مشخصات زاگرس فارس این است که هر چه از طرف شمال غرب استان به طرف شرق و جنوب شرق استان پیش می‌رویم ، محور چین‌ها از جهت شمال غرب جنوب شرق به سمت غرب به شرق منتهی می‌گردد (54). از نظر زمین شناسی در کوه‌های استان فارس طبقات ائوسن، توده‌های عظیمی را تشکیل داده است. زاگرس در فارس بر روی سنگ‌های شیستی، آهکی و مارنی و تشکیلات جوان‌تر متعلق به دوره کرتاسه تشکیل شده که دارای سنگواره پالئوسن می‌باشد. بعد از مدتی محیط رسوبی عمیق‌تر شده و لایه‌های آهکی به وجود آمده همراه با مارن و شیست بوجود آمده‌اند . در حوضه رسوبی زاگرس رسوب‌گذاری از دوره الیگوسن به میوسن همچنان ادامه داشته و سازند آهک آسماری تشکیل شده است(54). در این سازند دو بخش تبخیری و ماسه سنگی نیز شناخته شده است. در سازند فارس رخساره‌های نرم تنان، خار پوستان، مرجان‌ها و میکرو فسیل‌ها مختلف دیده شده است. بنابراین به طور کلی ناهمواری‌های استان فارس مربوط به دوره یا عهد میوسن و قسمتی از پلیوسن ((از دوره ترشیاری و از دوران سنوزوئیک)) ودر مجموع ناهمواری‌های جوان می‌باشد. از مشخصات این چنین مناطقی زلزله خیز بودن است . کما اینکه از سال 1900 میلادی تا کنون 1115 زمین لرزه دستگاهی در استان فارس رخ داده است. وگاه و بیگاه نیز شاهد بروز زلزله در نواحی مختلف استان می‌باشیم که این خود ناشی از جوان بودن منطقه از نظر زمین شناسی و برخورد مداوم سپر عربستان به سپر ایران می‌باشد (54). 1-10- زمین شناسی منطقه مورد مطالعه: محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی سازند فهلیان در منطقه مورد مطالعه نشان می‌دهد که نهشته‌های سازند فهلیان در بر گیرنده سه زیر گروه رخساره کربناته تالابی، سدی و دریای باز همراه با رسوبات دوباره نهشته شده هستند. رسوبات یاد شده در یک پلاتفرم شلف حاشیه‌دار کربناته پدید آمده‌اند. سازند فهلیان از دو سکانس رسوبی تشکیل شده است. مرز پایینی سکانس یک (مرز پایین سازند فهلیان با سازند سورمه) ناپیوستگی نوع یک است. مرز بالایی سکانس دوم (مرز بالایی سازند فهلیان با سازند داریان) و مرز بین سکانس‌های سازند فهلیان (فهلیان1و2) ناپیوستگی نوع دومند. سکانس‌های تشخیص داده شده با بخش سوم زون پایینی از سوپر سکانس زونی هم‌خوانی دارند و به اشکوب‌های تیتونین بالایی تا والانژینین پایینی وابسته‌اند (16). 1-11- آب و هوا در استان فارس، تحت تاثیر ویژگی‌های توپوگرافیک، سه ناحیه آب و هوایی مشخص پدیدار شده است. 1-11-1- ناحیه کوهستانی شمال، شمال باختر و باختر دارای زمستان‌های سرد معتدل و پوشش گیاهی قابل توجه می‌باشد. میزان بارندگی این ناحیه در حدود 400 تا 600 میلی‌متر در سال گزارش شده است (53). 1-11-2- ناحیه مرکزی این ناحیه درزمستان‌ها آب و هوای نسبتا معتدل توام با بارندگی و در تابستان‌ها، هوایی گرم وخشک دارد. آب و هوای این ناحیه به علت بارندگی نسبی ارتفاعات، نسبت به شمال و شمال باختر وضعیتی کاملا متفاوت دارد، میزان باران این ناحیه بین 200 تا 400 میلی‌متر در سال است. شهرهای شیراز، کازرون، فسا و فیروزآباد در این ناحیه قرار گرفته‌اند (53). 1-11-3- ناحیه جنوب و جنوب خاوری به علت کاهش ارتفاع و پهنای جغرافیایی و نحوه استقرار کوه‌ها، میزان بارندگی این ناحیه درفصل زمستان نسبت به دو فصل بهار و پاییز کم‌تر می‌باشد. هوای این ناحیه در زمستان‌ها معتدل و در تابستان‌ها بسیار گرم و میزان بارندگی سالانه آن 100 تا 200 میلی‌متر است. شهرهای لار، اوز و خنج جزو این ناحیه خشک به شمار می‌روند (53). 1-12- جریان‌های توده‌های هوایی استان: استان فارس تحت تاثیر بادهای شمالی، باختری، جنوبی و محلی نیز قرار دارد، به طوری که جریان توده‌های هوایی آن به چهار گروه تقسیم می شود: 1-12-1- بادهای شمالی که از سیبری به ایران می‌‍وزند و بسیار سرد و خشک هستند و باعث برودت هوا در زمستان، به ویژه در مناطق کوهستانی می‌شود (56). 1-12-2- بادهای باختری که از اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه به سوی ارتفاعات زاگرس می‌وزند و جزو بادهای باران آوری هستند که سبب ریزش برف و باران می‌شوند. این بارندگی از اواسط بهار ادامه پیدا می کند (56). 1-12-3- توده‌های هوای جنوبی که از عربستان به سوی استان فارس می‌وزند. این توده‌های گرم و خشک هستند و سبب افزایش دما در تابستان می‌شوند. بادهای محلی که از سمت کوهستان به دشت می‌وزند عکس این مسیر را می‌پیمایند. نام یکی از آن‌ها باد قهره است که در ممسنی در امتداد رودخانه فهلیان می‌وزد (56). 1-13- طبقه بندی اقلیمی استان براساس طبقه بندی اقلیمی دمارتن گسترش یافته، محاسبه رابطه بین آن بین ایستگاه‌های مختلف استان، نوع اقلیم موجود به شرح زیر مشخص شده است: 11/8درصد از سطح استان دارای اقلیم فرا خشک سرد تا فرا خشک گرم می‌باشد. 36/5 درصد از سطح استان دارای اقلیم خشک فرا سرد تا خشک گرم می‌باشد. 40/7درصد از سطح استان دارای اقلیم نیمه خشک فرا سرد تا نیمه خشک گرم می‌باشد. 5/3درصد از سطح استان دارای اقلیم مدیترانه‌ای فراسرد تا مدیترانه‌ای معتدل می‌باشد. 2/8درصد از سطح استان دارای اقلیم نیمه مرطوب فرا سرد تا نیمه مرطوب معتدل می‌باشد. 2/3 درصد از سطح استان دارای اقلیم مرطوب فرا سرد تا فراسرد معتدل می‌باشد. 0/6 درصد از سطح استان دارای اقلیم خیلی مرطوب فراسرد تا سرد می‌باشد.(1) شکل شماره 3-1: پهنه بندی اقلیمی در استان فارس 1-14- اقلیم منطقه اقلیم منطقه مورد مطالعه از نوع نیمه خشک است.به منظور بررسی کلی آب و هوای منطقه از آمار هواشناسی ایستگاه تخت جمشید که در27 کیلومتری روستای سیوند قرار دارد استفاده شده است.(جدول1-1). بارندگی سالانه در منطقه مورد مطالعه از ماه‌های پاییز تا میانه بهار روی می‌دهد.متوسط بارندگی درسال 90-91، 320 و در سال 91-92، 326 میلی‌متر در سال بود. متوسط حداقل دما 9.0 و متوسط حداکثر دما 7/25 درجه سانتی‌گراد است(51). داده‌های آماری مربوط به وضعیت دما و بارندگی طی 13 سال از سال 1377-1390 است که می‌تواند بیانگر اقلیم منطقه باشد. اما با توجه به دور بودن ایستگاه از منطقه و تفاوت ارتفاع آن‌ها انتظار می‌رود میزان بارندگی در منطقه و سردی هوا هوا بیشتر باشد. (شکل‌های4-1، 5-1، 6-1، 7-1). جدول شماره1-1: مشخصات ایستگاه هوا شناسی تخت جمشید سینوپتیک تکمیلی نوع ایستگاه 1352 سال تاسیس 1605 متر ارتفای از سطح دریا 52 درجه و 54 دقیقه شرقی طول جغرافیایی 29 درجه و 56 دقیقه شمالی عرض جغرافیایی شکل شماره 4-1: نمودار میانگین بارندگی ماهیانه در ده سال (1377-1390) شکل شماره 5-1: نمودار رطوبت ماه‌های مختلف طی 10 سال (1377-1390) شکل شماره 6-1: نمودار دمای ماه‌های مختلف طی 10 سال (1377-1390) شکل شماره 7-1: نمودار تغییرات میزان دما و بارندگی میانگین در 10 سال (1377-1390 1-15- پوشش گیاهی منطقه عرصه جنگلی شهرستان مرودشت بالغ بر 76136 هکتار است که از این وسعت حدود 3 درصد به جنگل انبوه و 19/7 درصد به جنگل نیمه انبوه و 77/3 درصد به جنگل‌های تنک اختصاص دارد. در منطقه مورد مطالعه پوشش غالب جنگل‌های تنک است که گونه‌های غالب منطقه بنه، انواع بادام، کیکوم وگون می‌باشد (21). 1-16- اهداف و ضرورت انجام پروژه امروزه فعالیت‌های انسانی منجر به کاهش تنوع زیستی گیاهان شده است. شناسایی پوشش گیاهی و بررسی زیستگاه‌های یک ناحیه، ضمن این که اساس بررسی‌ها وتحقیقات بوم شناختی است. در عین حال عامل موثری در سنجش و ارزیابی وضعیت کنونی و پیش‌بینی ‌وضعیت آینده به شمار می‌رود که برای اعمال مدیریت در منطقه نقش به‌سزایی دارد (29). شناسایی عناصر گیاهی و تجزیه وتحلیل ویژگی‌های اکولوژیکی آن‌ها می‌تواند راهنمای خوبی برای تشخیص خصوصیات اکولوژیکی و پتانسیل رویشی آن منطقه محسوب شود، از این‌رو انجام چنین مطالعاتی در رویشگاه‌های ویژه به منظور مطالعه دقیق و متمرکز ترکیب فلوریستیکی ضروری است. هم چنین مطالعه پوشش گیاهی در حل مسائل اکولوژیکی مانند حفاظت بیولوژیکی و مدیریت منابع طبیعی مفید بوده و بر اساس نتایج حاصل از آن می‌توان روند تغییرات آینده را پیش بینی کرد (17). با توجه به این که منطقه مورد مطالعه جزء مناطق حفاظت شده‌ی کشوری نیست و بررسی فلوریستیکی منطقه بسیاری ضروری است. مهم‌ترین اهداف این مطالعه عبارتند از: - تهیه فهرستی از گونه‌های گیاهی منطقه که شامل کرولوژی و شکل زیستی آن‌ها نیز می باشد. - بررسی زیستگاه‌ها و ریز زیستگاه‌های منطقه مورد مطالعه - بررسی گونه‌های بومزاد، گونه‌های مهم از نظر غذایی و دارویی و گونه‌های علف هرز منطقه - تعیین جوامع گیاهی منطقه - بررسی شرایط اکولوژیکی منطقه بر نحوه گسترش و پراکندگی گیاهان - بررسی تخریب‌های انسانی بر پوشش گیاهی منطقه و ارائه پیشنهاد جهت رفع این فشار‌ها و تخریب های انسانی و ایجاد زمینه برای حفاظت بهتر از فلور منطقه است. به علاوه نتایج حاصل از این مطالعه به تعیین هر چه دقیق‌تر تنوع گونه‌ای در استان و کشور کمک خواهد کرد و امکان مقایسه میان نواحی تخریب شده و مناطق حفاظت شده را از لحاظ تنوع گونه‌ای فراهم می‌کند. هم‌چنین این مطالعه می‌تواند در پی بردن به پتانسیل گیاهی قابل بهره‌برداری استان از لحاظ گیاهان دارویی، مرتعی، جنگلی، صنعتی و ...کمک نماید دریافت فایل مطالعه فلوریستیکی و زیستگاهی کوههای روستای سیوند شهرستان مرودشت، استان فارس

مقیاس کنار آمدن با خود

مقیاس کنار آمدن با خود این پرسشنامه دارای ۶۰ گویه می باشد و هر گویه دارای سه گزینه a و b و c می باشد. در جدول نمره‌گذاری، دور پاسخی که به هر سوال داده اید دایره می کشید. تفسیر نیز در داخل فایل آمده است. تعداد سوالات: 60 تعداد صفحات: 8 شامل: پرسشنامه + نمره گذاری + تفسیر نوع فایل: WORD دریافت فایل مقیاس کنار آمدن با خود

دانلود کتاب بررسی سیستم های قدرت

دانلود کتاب بررسی سیستم های قدرت دانلود کتاب بررسی سیستم های قدرت نسخه پی دی اف زبان فارسی دریافت فایل دانلود کتاب بررسی سیستم های قدرت