یِاهو مارکت

هدف از پژوهش حاضر مطالعه شرایط رویشگاهی لرگ (Pterocarya Fraxinifolia (Poir) Spach) در دره لارت در شهرستان بدره- استان ایلام است. بدلیل محدود بودن عرصه تحت پوشش توده لرگ، پس از ثبت موقعیت تمام پایه‌های لرگ در حافظه GPS، آماربرداری صد در صد از مشخصه‌های کمی‌و کیفیتمامی‌درختان لرگ و گونههای همراه از جمله ارتفاع کل، ارتفاع تنه، ارتفاع تاج، قطر برابرسینه، قطرهای بزرگ و کوچک تاج، میزان و نوع زادآوری، بررسی پوشش کف، بررسیهای سلامت تاج و تنه درختان بلحاظ آفات و بیماریها انجام شد. برای تجزیه و تحلیل دادههای اولیه که در منطقه اندازهگیری شده بودند از فرمولها و روابط مخصوص آماربرداری جنگل، نرمافزارهای Excel و SPSS استفاده گردید. جهت بررسیهای خاکشناسی، نمونه‌های خاک از عمق 20 – 0 سانتی متری از عرصه تحت پوشش لرگ و منطقه شاهد تهیه و جهت تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه فرستاده شد. نتایج نشان داد که خاک منطقه دارای بافت رسی لومی‌تا شنی رسی لومی‌است و pH منطقه از 15/7 تا 4/7 متغیر میباشد. ماده آلی منطقه از 26/1 تا 94/3 درصد در نوسان بود. مقایسه آنالیزهای خاکشناسی در مناطق استقرار لرگ و شاهد، اختلافات معنی داری را در رابطه با پتاسیم، فسفر و میزان شوری نشان داد بنحوی که متوسط میزان هرکدام به ترتیب در منطقه شاهد، 5/2، 2 و 2 برابر منطقه استقرار لرگ بود. سایر آنالیزهای خاک برای دیگر فاکتورها مانند اسیدیته، نیتروژن، ماده آلی، وزن مخصوص ظاهری، درصد ذرات رس، شن و سیلت و بافت خاک، اختلافات معنی داری را نشان نداده و بسیار نزدیک به هم بود. نتایج نشان داد که میانگین، حداقل و حداکثر قطر پایه ها به ترتیب 56/39، 7 و 91 سانتی متر بوده. حداقل و حداکثر ارتفاع درختان لرگ به ترتیب 05/2 و 20 متر می‌باشد. میانگین ارتفاع درختان لرگ به روش لوری برابر 34/14 متر محاسبه گردید. حداکثر و حداقل ارتفاع تنه به ترتیب 12 و 1 متر بود. میانگین حجم درختان و میانگین سطح مقطع به ترتیب 11079/1 متر مکعب و 161471/0 متر مربع اندازهگیری گردید. تجدید حیات درختان لرگ بطور متوسط برابر با 5/707 اصله در هکتار به صورت صد در صد شاخه زاد بوده است. میزان تاج پوشش توده یاد شده نیز 05/30 درصد تعیین شد.

کلمات کلیدی: شرایط رویشگاهی، لرگ، دره لارت، بدره، ایلام.

فصل اول

مقدمه و کلیات تحقیق

1-1 مقدمه

جنگل‌های ایران با تنوع زیست محیطی در شرایط متفاوت رویشگاهی، در مناطق مختلف حضور پیدا نموده اند. این حضور برای بعضی از گونه‌های درختی در بعضی از مناطق شگفت انگیز و غیر قابل تصور است. یکی از این مناطق رویشگاه منحصربفرد در زاگرس مرکزی بویژه در استان ایلام است که شامل توده لرگ میباشد. وجود این گونه در این منطقه برای هر کارشناس، محقق علوم جنگل و اکولوژیست در حوزه رویشی زاگرس سوال برانگیز است. توده حاضر به لحاظ جنبه‌های زیست محیطی و اهمیت ژنتیکی، بدون شک در زمره ذخایر ژنتیکی در عرصه زاگرس و منطقه قرار دارد.

رویشگاه زاگرس بخش وسیعی از سلسله جبال زاگرس را شامل می‌شود که از شمال غربی کشور، یعنی شهرستان پیرانشهر شروع و تا حوالی شهرستان فیروزآباد کشیده می‌شود. جنگلهای زاگرس را تحت عنوان جنگلهای نیمه خشک طبقه بندی کرده که بیشترین تاثیر را در تامین آب، حفظ خاک، تعدیل آب و هوا و تعادل اقتصادی و اجتماعی در کل کشور را دارند (ثاقب طالبی و همکاران 1383). جنگلهای منطقه زاگرس به دلیل اهمیت زیاد حفاظتی آب و خاک باید حالت جنگلهای حمایتی، حفاظتی و احیایی به خود گیرند و در این راستا نیز دخالت ها در این جنگلها باید بصورت ملایم و همگام با طبیعت باشد. آنچه در مورد تمام جنگلهای ایران حائز اهمیت بسیار می‌باشد، جلوگیری از روند تخریب کمی‌و کیفی جنگلها است. مساحت جنگلهای زاگرس در گذشته بیش از ده میلیون هکتار بوده که به دلیل بهره برداری بی رویه طی سالیان دراز مساحت این جنگلها دائما سیر نزولی را پیموده و متاسفانه این روند هنوز هم ادامه دارد (مهاجر1385).

88 درصد از مساحت استان ایلام را عرصه‌های طبیعی شامل جنگل، مرتع ، بیابان و ... تشکیل داده است. جنگلهای استان ایلام جزء جوامع جنگلی مناطق خشک و نیمه‌خشک سلسله جبال زاگرس می‌باشد که سهم جنگلهای استان 667/641 هکتار است. از مجموع کل جنگلهای استان حدود 4000 هکتار دست کاشت، 7200 هکتار بیشه زار، 416800 هکتار تنک، 211084 هکتار نیمه انبوه و 2593 هکتار آن انبوه است. تیپ غالب جنگلهای استان، بلوط (90 درصد) وگونه های همراه شامل بنه، ارژن، بادام کوهی، داغداغان، کنار، کیکم، کهور، پده و ... می‌باشد. از جمله گونه‌های نادر گیاهی استان ایلام میتوان به گلابی وحشی، سماق، ارغوان، لرگ، زربینو ... اشاره کرد که ذخیره گاه‌های استان می باشند. از گونه‌های اقتصادی جنگلهای استان، گونه با ارزش اقتصادی بنه را میتوان نام برد.

نظر به اینکه اکوسیستم ها همانند حلقه های زنجیر به هم مرتبط شده، اکوسیستم جهانی یا Biosphereرا به وجود می آورند، در نتیجه انهدام یک اکوسیستم محلی به مانند پاره شدن یکی از حلقه های زنجیره بیوسفر می باشد. بدین ترتیب تاثیر سوء در این اکوسیستم ها (محلی، منطقه ای، ملی، فراملی و فرامنطقه ای) خواهد گذاشت و در نهایت اکوسیستم جهانی در معرض انهدام قرار میگیرد. امروزه بدلیل افزایش جمعیت، بهرهبرداری‌های بی رویه و غیر اصولی از جنگل، چرای دام، خشکسالی ها، کاهش تنوع زیستی، آفات، امراض و بیماری ها، حیات این نعمات خدادادی و ارزشمند در معرض خطر می‌باشد و روند تخریب جنگلها و منابع طبیعی روز به روز سرعت میگیرد. که این موضوع خود گواه بر لزوم کسب آگاهی و شناخت از این مسائل مهم جهت چاره اندیشی و اتخاذ شیوه مدیریتی مناسب و کارآمد، بمنظور حفاظت و احیای جنگل هاست.

بوم سازگان دریایی، جنگلی، بیابانی، مرتعی، توندرائی، ساوانی و… هنگامی از ثبات کافی برخوردارند که دارای تنوع زیستی کافی و کامل باشند. تمامی این بوم سازگانها در زندگی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و روحی انسانها نقش بسیار مهمی دارند. نبود یا کم ثباتی آنها، کمبودی است برای زندگی سالم بشری. براثر ازیاد جمعیت، پیشرفت صنعت و بهره برداری بی رویه از زمین، با وجود کوشش های انجام شده در دهه‌های اخیر، این تنوع زیستی در بسیاری از مناطق شدیدا به خطر افتاده است. از این رو حفاظت و احیای مجدد آن در شمار یکی از وظایف مهم پیش روی بشر محسوب می شود.

برنامه ریزی، تصمیم سازی و اتخاذ تدابیر دقیق در قلمرو مدیریت منابع جنگلی (به ویژه گونه های درختی و درختچه ای) تحت عنوان ذخایر جنگلی از اولویت‌های بسیار مهم می‌باشد.

گونه درختی لرگ با نام علمی‌Pterocarya fraxinifolia (Poir) Spachاز جمله این ذخائر جنگلی مهم و با ارزش است که در استان ایلام شهرستان دره شهر، بدره، دهستان دوستان، دره لارت واقع شده است. لرگ یکی از مهم ترین گونه‌های درختی جنگلهای خزری بوده (مهاجر 1385) و یکیازدرختانزیبایسواحلخزرمیباشدوطالبنواحیمرطوبوساحلی دریایخزراستوازآستاراتامینودشتدرکلیهجنگلهایجلگهایدیدهمیشود ( ثابتی ،1355 ؛ به نقل از ابراهیمی، 1383). درخت لرگ یکی از گونه هایی است که قبلا از جنگل‌های کم ارتفاع کاسپین، قفقاز و آناتولی گزارش شده است ( علیپور نصیرمحله، 1385). محل انتشار گونه لرگ در جنوب غربی آسیا ، قفقاز، آناتولی و شمال ایران می‌باشد ( browics،1978؛ به نقل از شیخ الاسلامی‌،1386). انتشار لرگ در جنگل‌های ناحیه خزر از آستارا تا مینودشت و از جلگه تا ارتفاع 1000 متر از سطح دریای آزاد( استثناء در جنگل‌های نور) بیان شده است ( ثابتی،1374؛ به نقل از شیخ الاسلامی‌،1386).

هدف از این مطالعه شناخت شرایط رویشگاهی و وضعیت کمی‌و کیفی رویشگاه توده لرگ مستقر در دره لارت – استان ایلام می‌باشد. با شناخت این شرایط و وضعیت رویشگاه ضمن استفاده از اطلاعات بدست آمده، راه کارهای مناسب جهت معرفی هرچه بهتر این توده به مجامع علمی‌و پژوهشی کشور و مدیریت صحیح اینگونه رویشگاهها فراهم می‌شود. همچنین ضمن رسیدن به اهداف فوق میتوان در امر بازسازی و احیاء آن در مناطق مشابه، برنامه ریزی و اقدامات لازم را انجام داد.

1-1-1 ضرورت تحقیق

در خصوص حضور این توده استثنایی (لرگ) با شرایط نسبتا ایده آل در جنگل‌های غرب سئوالات زیادی درباره علت پیدایش و وضعیت کمی‌وکیفی این توده در خارج از رویشگاه اصلی خود مطرح می‌گردد که بر اهمیت معرفی، حفظ، نگهداری و احیاء این چنین رویشگاه هایی می‌افزاید.

دریافت فایل

مطالعه شرایط رویشگاهی لرگ (Pterocarya fraxinifolia (Poir) Spach) در دره لارت بدره استان ایلام

یاهو مارکت دوشنبه 20 آذر 1396 ساعت 17:54

0 نظر

دانلود حل تمرین شیمی فیزیک اتکینز ویرایش 8 و 9

این مجموعه دارای دو حل المسائل ویرایش 8 و ویرایش 9 می باشد

فرمت : PDF

زبان: لاتین

تعداد صفحات ویرایش 8 : 543

تعداد صفحات ویرایش 9 : 576

دریافت فایل

دانلود حل تمرین شیمی فیزیک اتکینز ویرایش 8 و 9

یاهو مارکت دوشنبه 20 آذر 1396 ساعت 17:53

0 نظر

اقدام پژوهی معلم پایه اول ابتدایی چگونه توانستم روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى را در دانش آموزان پایه اول تقویت کنم ؟

اقدام پژوهی معلم پایه اول ابتدایی چگونه توانستم روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى را در دانش آموزان پایه اول تقویت کنم ؟در قالب ورد و قابل ویرایش در25 صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی

بیان مساله

اگر بحث آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى بر این مبنا باشد که دین به مفهوم جوهر زندگی تلقی شود، آنگاه لزوم آگاهی نسبت به اهمیت، ضرورت، فواید و نسبت دین با دیگر حوزه های معرفتی مشخص خواهد شد. در دنیای کنونی توسعه و ایجاد مدارس به مفهوم امروزی، گسترش سریع فناوری و ارتباطات، صنعتی شدن جوامع و نیازهای متنوع عصر انفجار دانش، دایره تأثیرگذاری عوامل مختلف را بر افکار و اندیشه های دانش آموزان گسترده تر از گذشته کرده است. بنابراین سهم خانواده ها و حتی معلمان در تکوین شخصیت دانش آموزان، روزبه روز کمرنگ تر می شود. عوامل محیطی بویژه رسانه ها نقش عمده ای را برعهده دارند و به صورت شبانه روزی در تغییر اندیشه ها و افکار نقش تأثیرگذار و مهم خود را ایفا می کنند. آنچه مسلم است این که هنوز مدارس ما به عنوان اصلی ترین کانون های تربیتی مورد توجه و برنامه ریزی دقیق و صریح قرار نگرفته اند. اگر نظام آموزش و پرورش ما بخواهد از مسیر آموزش های صرف به سمت آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى، اخلاقی و اجتماعی حرکت کند لازم است بسیاری از اهداف و روش ها را تغییر دهد. در محیط های آموزشی باید به دانش آموز به تناسب علاقه و استعدادش آموزش داده شود. بحث محوریت کتاب حذف شود و به جای تکیه بر محفوظات، روش کسب اطلاعات و یادگیری خلاق محور کار باشد.ساختار و تشکیلات به گونه ای طراحی شود که علاوه بر متولیان امور پرورشی در مدارس بحث تلفیق آموزش و پرورش و مشارکت همه عوامل دست اندرکار در آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى به دست فراموشی سپرده نشود. در غیر این صورت اگر شرایط مذکور در مدارس ما حاکم نباشد، به هدف مطلوب در آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى دانش آموزان دست نخواهیم یافت.

توصیف وضعیت موجود

اینجانب .................... ....... سال است که در آموزش و پرورش در حال خدمت هستم و هم اکنون در سمت معلم پایه ..... در آموزشگاه.......... شهرستان ........ در حال انجام وظیفه هستم.دانش آموزان این آموزشگاه ، با وضعیت مالی خوب به تحصیل مشغولند .اما دانش آموزان آنطور که باید با روحیه نوع دوستی مهربانی و کمک به همنوع و همچنین مهرورزی آشنایی کافی نداشتند بنا بر این تصمیم گرفتم دانش آموزانم را با این مهم آشنا سازم....

منابع :

1- معین ، محمد ،1371، فرهنگ فارسی ، جلد 8 ، تهران ، انتشارات امیرکبیر

2- میالاره ، گاستون ،1375، معنی و حدود علوم تربیتی، جلد 2، ترجمه علی محمد کاردان ، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران

3- عظیمی ، سیروس ، 1369، روان شناسی کودک ، جلد 1، تهران ، انتشارات معرفت

4- سادئی ، علی ، 1374، ویژگی های معلم دینی مطلوب و نقش او در شکل گیری هویت دینی دانش آموزان ، جلد 2، تهران ، انتشارات تربیت

5- مطهری ، مرتضی ،1367، امدادهای غیبی در زندگی بشر ، تهران ، انتشارات صدرا

6- شعاری نژاد ، علی اکبر ، 1375، مبانی روان شناختی تربیت، جلد 3، تهران ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

7- داودی ، محمد ، 1384، نقش معلم در آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى ، جلد 1، قم ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه

8- بیابانگرد ، اسماعیل ، 1379، روان شناسی نوجوانان ، چاپ چهارم ، تهران ، انتشارات فرهنگ اسلامی

9- موگهی ، عبدالکریم ، 1380، روشهای آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى ، ماهنامه فرهنگی یاس ، شماره 8 صفحه 42

10- مظاهری ، حسین ، 1378، تربیت فرزند از نظر اسلام ، قم ، انتشارات روحانی

اقدام پژوهی معلم پایه اول ابتدایی چگونه توانستم روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى را در دانش آموزان پایه اول تقویت کنم ؟در قالب ورد و قابل ویرایش در25 صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی در این قسمت خرید و دانلود کنید.

دریافت فایل

اقدام پژوهی معلم پایه اول ابتدایی چگونه توانستم روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى را در دانش آموزان پایه اول تقویت کنم ؟

یاهو مارکت یکشنبه 19 آذر 1396 ساعت 17:49

0 نظر

بررسی ساختار جنگل و خاک در دو توده ی تخریب شده و کمتر تخریب شده ی بلوط ایرانی در جنگل های زاگرس جنوبی، (جنگل های حوزه ی یاسوج)

فهرست مطالب

عنوان . صفحه

فصل اول- مقدمه و کلیات.. 1

1-1- مقدمه.. 1

1-2- کلیات.. 6

1-2-1- ساختار.. 6

1-2-2- ویژگیهای ساختاری.. 7

1-2-3- ویژگیهای عمومی بلوط ایرانی.. 8

1-2-3-1- گسترشگاه گونه بلوط ایرانی.. 8

1-2-3-2- ویژگیهای اکولوژیک بلوط ایرانی.. 9

1-2-3-3- ویژگیهای جنگلشناسی بلوط ایرانی.. 9

1-2-4- مصارف و کاربردهای بلوط ایرانی:.. 11

1-2-5- عوامل تخریب در جنگلهای زاگرس.. 12

1-2-6- خاک.. 12

1-2-6-1- خصوصیات فیزیکی خاک.. 13

1-2-6-2- خصوصیات شیمیایی خاک.. 14

1-2-6-2-1-pH.. 14

1-2-6-2-2- پتاسیم.. 15

1-2-6-2-3- سدیم خاک.. 15

1-2-6-2-4-EC.. 15

1-2-6-2-5- آهک.. 16

1-2-6-2-6- ماده آلی.. 16

1-2-6-2-6- فسفر.. 16

1-2-7- تنوع زیستی.. 17

1-2-7-1- شاخصهای تنوع زیستی.. 18

1-2-7-2- شاخص‌ها و نمایه‌های ریاضی برای اندازه‌گیری تنوع.. 18

1-2-7-2-1- شاخص‌های تنوع گونه‌ای.. 18

1-2-7-2-2- شاخص‌های غنای گونه‌ای.. 19

1-2-7-2-3- شاخص یکنواختی.. 19

فصل دوم- سابقه تحقیق.. 21

2-1- مطالعات انجام شده در زمینهی ساختار جنگل.. 21

2-2- مطالعات انجام شده در زمینهی خاک جنگل.. 26

2-3- مطالعات انجام شده در زمینهی تنوع زیستی و زادآوری.. 29

فصل سوم- مواد و روشها.. 33

3- 1- منطقه مورد مطالعه.. 33

3-1-1- اطلاعات هواشناسی.. 34

3-1-2- اطلاعات زمین شناسی.. 35

3-2- روش انجام کار.. 37

3-2-1- روش نمونهبرداری.. 37

3-2-2- روش محاسبه پارامترهای جنگلشناسی.. 37

3-2-3- روش مطالعه تنوع زیستی.. 39

3-2-4- محاسبهی شاخص ارزش اهمیت (IVI).. 40

3-2-5- روش نمونهبرداری خاک.. 41

3-2-6- روش آزمایشگاهی خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک.. 41

3-2-6-1- اندازهگیریpH خاک.. 41

3-2-6-2- اندازه‌گیری هدایت الکتریکیEC خاک.. 42

3-2-6-3- اندازه‌گیری پتاسیم قابل جذب.. 42

3-2-6-4- اندازه گیری کربن آلی (مواد آلی خاک).. 42

3-2-6-5- اندازه‌گیری میزان آهک خاک (درصد کربنات کلسیم تبادلی خاک) 43

3-2-6-6- اندازه‌گیری سدیم خاک.. 44

3-2-6-7- تعیین بافت خاک به روش هیدرومتری.. 44

3-2-6-8- اندازه‌گیری فسفر قابل جذب خاک.. 45

3- 3- روش تجزیه و تحلیل دادهها.. 46

3- 3- 1- آنالیز آماری.. 46

3-3-2- آنالیز پارامترهای ساختار جنگل.. 47

3-3-3- آنالیز خاک.. 47

3-3-4- آنالیز دادههای تنوع زیستی.. 48

3-3-5- آنالیز دادههای زادآوری.. 48

فصل چهارم- نتایج.. 49

4-1- بررسی ساختار جنگل.. 50

4-1-1- نتایج بررسی ساختار افقی جنگل.. 59

4-1-1-نتایج پراکنش درختان در طبقات قطری.. 61

4-1-2- ساختار عمودی توده:.. 63

4-2- نتایج بررسی خاک.. 70

4-3- نتایج بررسی تنوع زیستی.. 75

4-4- نتایج زادآوری گونه‌های درختی و درختچه‌ای.. 80

4-5- نتایج عوامل غیر زنده (عوامل تخریب).. 84

4-6- نتایج عوامل رویشی.. 85

فصل پنجم: بحث و نتیجهگیری.. 92

5-1- ساختار.. 92

5-1-1- ساختار افقی.. 92

5-1-2- ساختار عمودی.. 94

5-2- بررسی خاک.. 96

5-3- بررسی تنوع زیستی.. 98

5-4- زادآوری.. 102

5-5- نتیجهگیری کلی.. 106

پیشنهادات.. 109

منابع مورد استفاده.. 110

فهرست جدولها

عنوان . صفحه

جدول 1-1- گونههای همراه بلوط ایرانی................................................................................................................ 11

جدول 3-1- موقعیت جغرافیایی استان کهگیلویه و بویراحمد و شرایط اقلیمی محدوده مورد مطالعه......................... 35

جدول 3-2- فرمولهای مربوط به شاخصهای تنوع زیستی ................................................................................... 39

جدول 3-3- طبقهبندی عوامل محیطی.................................................................................................................. 40

جدول 3-4- فرمولهای مورد استفاده برای تعیین شاخص ارزش اهمیت................................................................. 41

جدول 4-1- گونههای درختی و درختچهای موجود در دو رویشگاه تخریبشده و کمترتخریبشده........................... 49

جدول 4-2- مقایسه میانگین از لحاظ تراکم و صفات رویشی درختان بلوط ایرانی در دو رویشگاه مورد مطالعه.......... 50

جدول4-3- مقایسهی میانگین برخی از مؤلفههای ساختاری دو رویشگاه سرآبتاوه و مختار....................................... 51

جدول 4-4- همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای رویشی درختان بلوط ایرانی در رویشگاه سرآبتاوه ......................... 52

جدول 4-5- مقایسه همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای رویشی درختان بلوط ایرانی در رویشگاه مختار ................. 53

جدول 4-6- همبستگی بین پارامترهای رویشی درختان با عوامل محیطی در دو رویشگاه سرآبتاوه و مختار................54

جدول4-7- آنالیز واریانس پارامترهای رویشی بلوط ایرانی با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه ....................... 55

جدول4-8- آنالیز واریانس پارامترهای رویشی بلوط ایرانی در عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه مختار........................... 56

جدول4-9- آنالیز واریانس ناپارامتریک پارامترهای رویشی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در منطقهی سرآبتاوه ....... 56

جدول 4-10- آنالیز واریانس ناپارامتریک پارامترهای رویشی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در منطقهی مختار ........57

جدول 4-11- مقایسه میانگین دانکن بین پارامترهای رویشی در عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه ................ 57

جدول 4-12- مقایسه میانگین دانکن بین پارامترهای رویشی در عوامل فیزیوگرافی مختلف در رویشگاه مختار ........ 58

جدول4-13- فراوانی تعداد پایههای مربوط به هر گونه درختی در دو رویشگاه جنگلی ............................................ 59

جدول 4-14- فراوانی پایههای دانهزاد مربوط به هر گونه درختی و درختچهای در دو رویشگاه مورد مطالعه.............. 60

جدول 4-15- فراوانی پایههای شاخهزاد (جستگروه) مربوط به هر گونه درختی و درختچهای دو رویشگاه مورد مطالعه................................................................................................................................................................... 60

جدول 4-16- فراوانی تعداد جست مربوط به هر گونه درختی در رویشگاه .............................................................. 61

جدول 4-17- فراوانی تعداد متوسط جست در جستگروه مربوط به هر گونه درختی و درختچهای در رویشگاه......... 61

جدول 4-18- پراکنش میانگین تعداد پایههای بلوط در هکتار در طبقات قطری 5 سانتیمتری ............................... 61

جدول 4-19- متوسط قطر برابر سینه (سانتیمتر)، سطح مقطع برابر سینه (سانتیمتر مربع) برای بلوط ایرانی در هر توده در پلات................................................................................................................................................................. 63

جدول 4-20- میانگین ارتفاع کل درختان در رویشگاه به تفکیک گونه.................................................................... 63

جدول 4-21- پراکنش فراوانی در هکتار در طبقات ارتفاع درختان بلوط ایرانی........................................................ 64

جدول 4-22- پراکنش سطح مقطع برابر سینه در هکتار(مترمربع) با طبقات ارتفاع درختان بلوط ایرانی................... 67

جدول 4-23- میانگین درصد تاجپوشش درختان در هکتار به تفکیک گونه...............................................................67

جدول 4-24-پراکنش تعداد در طبقههای قطر تاج گونههای بلوط ایرانی، کیکم و زالزالک در دو رویشگاه..................68

جدول 4-25- نتایج مقایسهی میانگین (T-test) خصوصیات فیزیکی شیمیایی خاک در دو رویشگاه مورد مطالعه... 70

جدول 4-26-نتایج آنالیز واریانس بین تغیرهای فیزیکوشیمیایی خاک با تحت تأثیر سطح دریا به تفکیک رویشگاه. 71

جدول 4-27-نتایج مقایسه میانگین دانکن ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک در ارتفاعات مختلف ارتفاع از سطح دریا در رویشگاه سرآبتاوه.................................................................................................................................................... 71

جدول 4-28-نتایج مقایسه میانگین دانکن ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاکدر ارتفاعات مختلف ارتفاع از سطح دریا در رویشگاه مختار....................................................................................................................................................... 72

جدول 4-29-نتایج همبستگی پیرسون بین عوامل خاکی و ارتفاع از سطح دریا....................................................... 72

جدول 4-30-نتایج همبستگی پیرسون بین عوامل خاکی با همدیگر در رویشگاه سرآبتاوه....................................... 73

جدول 4-31-نتایج همبستگی پیرسون بین عوامل خاکی با همدیگر در رویشگاه مختار........................................... 73

جدول 4-32-نتایج همبستگی پیرسون بین پارامترهای رویشی با عوامل خاکی در رویشگاه سرآبتاوه....................... 74

جدول 4-33- نتایج همبستگی پیرسون بین پارامترهای رویشی با عوامل خاکی در رویشگاه مختار .......................... 75

جدول 4-34-نتایج مقایسه میانگین در دورویشگاه سرآبتاوه و مختار از لحاظ شاخصهای تنوع زیستی.................... 76

جدول 4-35-نتایج آنالیز واریانس بین شاخصهای تنوع زیستی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه................................................................................................................................................................. 77

جدول 4-36-نتایج آنالیز واریانس بین شاخصهای تنوع زیستی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه مختار.................................................................................................................................................................... 78

جدول 4-37-نتایج مقایسه میانگین دانکن بین شاخصهای تنوع زیستیبا فاکتورهای محیطی در رویشگاه سرآبتاوه................................................................................................................................................................. 78

جدول 4-38-نتایج مقایسه میانگین دانکن بین شاخصهای تنوع زیستیبا فاکتورهای محیطی در رویشگاه مختار.................................................................................................................................................................... 79

جدول 4-39-نتایج همبستگی اسپیرمن بین شاخصهای تنوع زیستی با عوامل محیطی در دو رویشگاه سرآبتاوه و مختار.................................................................................................................................................................... 80

جدول 4-40-رتبهبندی گونههای درختی بر اساس شاخص ارزش اهمیت (IVI)...................................................... 80

جدول 4-41-تعداد زادآوری در هر رویشگاه به تفکیک گونه................................................................................... 81

جدول 4-42-میانگین ارتفاع نهال در هر رویشگاه به تفکیک گونه.......................................................................... 81

جدول 4-43-نتایج مقایسه میانگین مربوط به زادآوری بلوط ایرانی بین دو رویشگاه................................................ 82

جدول 4-44-نتایج آنالیز واریانس بین پارامترهای زادآوری بلوط ایرانی با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه................................................................................................................................................................. 82

جدول 4-45-نتایج آنالیز واریانس بین پارامترهای زادآوری بلوط ایرانی با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه مختار....... 82

جدول 4-46-نتایج همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای رویشی درختان بلوط ایرانی با تعداد زادآوری..................... 83

جدول 4-47-نتایج همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای زادآوری بلوط ایرانی با عوامل محیطی در دو رویشگاه ..............................................................................................................................................................................83

جدول 4-48- جدول طبقه‌بندی پلات‌ها در دو منطقهی سرآبتاوه و مختار بر اساس مدل رگرسیون لجستیک با استفاده از عوامل غیرزنده.................................................................................................................................................... 85

جدول 4-49-طبقه‌بندی پلات‌ها در دو منطقة سرآبتاوه و مختار بر اساس مدل رگرسیون لجستیک با استفاده از عوامل رویشی................................................................................................................................................................... 89

جدول 4-50-ارزش ویژه توجیه شده توسط هر یک از محورهای صفات رویشی...................................................... 90

جدول 4-51-نتایج طبقهبندی پلاتها در دو منطقهی مورد مطالعه بر اساس آنالیز تابع تشخیص با استفاده از عوامل رویشی................................................................................................................................................................... 91

جدول 4-52-ضرائب تابع تشخیص بر اساس مولفه های انالیز تجزیه به مولفه های اصلی......................................... 91

جدول 5-1-تقسیمبندی دفتر فنی سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور برای مقایسه بررسیهای کمی تجدید حیات...................................................................................................................................................................103

فهرست شکلها

عنوان صفحه

شکل 3-1- موقعیت منطقه مورد مطالعه در کشور و در استان در استان کهگیلویه و بویراحمد................................. 34

شکل 3-2- نمودار آمبروترمیک منطقه مورد مطالعه .............................................................................................. 35

شکل 4-1- نمودار میانگین تعداد پایههای شمارش شده در هکتار در هر رویشگاه ................................................ 60

شکل 4-2- نمودار پراکنش تعداد در هکتار بلوط ایرانی در طبقات قطری 5 سانیمتری مربوط به منطقه جنگلی سرآبتاوه................................................................................................................................................................. 62

شکل 4-3- نمودار پراکنش تعداد پایههای باوط در هکتار طبقات قطری 5 سانیمتری مربوط به منطقه جنگلی مختار.................................................................................................................................................................... 62

شکل 4-4- نمودار پراکنش درختان بلوط ایرانی در طبقات ارتفاعی......................................................................... 64

شکل 4-5- نمودار رابطهی بین قطر برابر سینه (سانتیمتر) و ارتفاع (متر) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه سرآبتاوه... ..............................................................................................................................................................................65

شکل 4-6- نمودار رابطهی بین قطر برابر سینه (سانتیمتر) و ارتفاع (متر) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه مختار.................................................................................................................................................................... 65

شکل 4-7- نمودار رابطه بین قطر برابر سینه (سانتیمتر) و مساحت تاج (متر مربع) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه سرآبتاو.................................................................................................................................................................. 66

شکل 4-8- نمودار رابطه بین قطر برابر سینه (سانتیمتر) و مساحت تاج (متر مربع) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه مختار.................................................................................................................................................................... 66

شکل 4-9- نمودار پراکنش سطح مقطع برابر سینه (مترمربع در هکتار) با طبقات ارتفاع درختان بلوط ایرانی..................................................................................................................................................................... 67

شکل 4-10- پراکنش تعداد در طبقههای قطر تاج بلوط ایرانی، کیکم و زالزالک ...................................................... 69

شکل 4-11- نمودار میانگین شاخصهای تنوع زیستی به تفکیک رویشگاه ............................................................. 76

شکل 4-12- میانگین حضور عوامل غیرزنده (عوامل تخریب) در دو تودهی مورد مطالعه........................................... 84

شکل 4-13- میانگین حضور عوامل رویشی تراکم پایه در دو تودهی مورد مطالعه..................................................... 86

شکل 4-14- میانگین حضور عوامل رویشی ارتفاع در دو تودهی مورد مطالعه........................................................... 87

شکل 4-15- میانگین حضور عوامل رویشی قطر در دو تودهی مورد مطالعه ............................................................ 87

شکل 4-16- میانگین حضور عوامل رویشی سطح مقطع برابر سینه در دو تودهی مورد مطالعه ................................ 88

فصل اول

مقدمه و کلیات

1-1- مقدمه

جنگل‌ها به عنوان یکی از غنیترین عرصههای طبیعی، دربردارندهی حدود 65 درصد گونههای خشکیزی هستند (پیله ور و همکاران، 1389) و بیشترین تنوع گونهای را برای گروههای تاکزونومیک متعددی مانند پرندگان، بیمهرگان و میکروبها فراهم میکنند (لیندن مایر[1] و همکاران، 2006). در حال حاضر 46 درصد از جنگلهای دنیا به کاربریهای دیگر تبدیل شدهاند، فقط 22 درصد از جنگلهای اولیه یا 40 درصد از جنگلهای باقیمانده در سطح دنیا به صورت دستنخورده باقی ماندهاند (برایانت[2] و همکاران، 1997). حفاظت از این گنجینهی ارزشمند با توجه به تنگناهای اجرایی و محدودیت امکانات نیازمند برنامهریزی براساس اولویت حفاظتی پوششهای گیاهی مختلف میباشد. ایران با دارا بودن مساحتی بالغ بر12 میلیون هکتار جنگل، یکی از کشورهای فقیر از لحاظ پوشش جنگلی است که سهم زاگرس از این منابع جنگلی حدود 5 میلیون هکتار میباشد که بیش از 40 درصد جنگلهای کشور را به خود اختصاص داده است (صالحی[3]، 2009).

جنگلهای زاگرس از آذربایجان غربی (شهرستان پیرانشهر) تا فارس (حوالی فیروزآباد) در نواری به پهنای 7 درجة عرض جغرافیایی و 5/7 درجة طول جغرافیایی، با قدمتی 5 هزار ساله استقرار یافتهاند (یوسفی و همکاران، 1381). جنگلهایی که گسترة آن 10 استان کشور را در امتداد رشتهکوههای زاگرس (جهت شمال غرب به جنوب شرق) با طول متوسط 1300 کیلومتر و عرض متوسط 200 کیلومتر درنوردیده است.

جنگلهای زاگرس در استانهای آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، فارس، خوزستان، اصفهان، چهارمحال بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد پراکنده شدهاند که در این میان، کمترین سهم از پوشش جنگلی زاگرس با 5/4 درصد، متعلق بهاستانهای خوزستان و آذربایجان غربی بوده (یعنی تنها 5/4 درصد از مساحت استانهای مزبور را جنگل پوشانده است) و بالاترین سهم آن به استان کهگیلویه و بویراحمد (57 درصد) تعلق دارد(فتاحی، 1373).

جنگلهای زاگرس از دیرباز در معرض آسیبهای فراوان بودهاند. آسیبهایی که موجب محو جنگل در قسمتهایی از آن و باعث سیر قهقرایی در قسمتهای دیگر گردیده است. فضای بازی که هم اکنون در این جنگلها مشاهده میشود تنها منبعث از خشکی نیست و آسیبهای وارده به این جنگلها در طول قرنهای متمادی نیز سهمی در این تنکی جنگلها دارد.

جنگلهای زاگرس از نظر حفاظت آب و خاک، تنوّع زیستی و ارزشهای پناهگاهی از اهمیت انکار نشدنی برخوردار هستند. وجود گونههای متنوع گیاهی و جانوری، این منطقه را از سایر مناطق متمایز ساخته و توجه اکثر محققین علوم زیستی را به خود معطوف داشته است. شاخصتنوعگونهای، از شاخصهایمهمتنوعزیستیاستکهدرارزیابیزیستگاهها از آن استفاده میشود و مقدار آن به ثبات محیطزیست آن بستگی دارد. از آنجا که این ثبات در اجتماعات و اکوسیستمهای مختلف متفاوت است، وضعیت تنوع گونهای نیز در این مناطق دستخوش تغییرات محیطی میشود. بههمین دلیل محاسبةتنوع گونهای اهمیت زیادی در ارزیابی عملکرد و دخالت انسان در سیستمهای طبیعی دارد.در واقع، هر سیستم زمانی پایدار است که گونههای تشکیلدهندهی آن در طی زمان حفظ شوند و نیز جمعیت افراد تشکیلدهندهی آن دچار نوسانات زیاد نشود (اردکانی، 1385). حفاظت بهعنوان عاملی مهم، نقشی تعیینکننده در غنا و تنوعزیستی گیاهی دارد. رویشگاهی که تنوعزیستی بیشتری داشته باشد، پایداری اکولوژیکی و حاصلخیزی بیشتری را خواهد داشت و یک اکوسیستم پایدار خواهد بود (اسمیت[4]، 1996).

با توجه به جایگاه ویژهی جنگلهای زاگرس در پهنهی رویشی ایران و اهمیت حفظ و مدیریت تنوعزیستی آن به عنوان یکی از مهمترین و برجستهترین سیماهای طبیعی ایران، احیاء جنگلهای زاگرس امری لازم و ضروری است ولی احیاء جنگلها با توجه به ساختار اجتماعی اقتصادی جامعه جنگل نشین غرب کشور که تنها به دامداری و کشاورزی وابسته است امری مشکل و در بسیاری موارد غیر ممکن شده است.

در ایران بیشترین تعداد گونههای بلوط در رشته کوه زاگرس پراکنده شدهاند و فراوانترین آنها گونه بلوط غرب (بلوط ایرانی) است که وجه تسمیه جنگلهای بلوط غرب به همین خاطر است (حسینی و همکاران، 1387).

گونهی بلوط ایرانی از شمال غربی تا جنوب شرقی سلسله جبال زاگرس در تمام جهات و ارتفاعات و بر روی انواع خاکها گسترش دارد (فتاحی، 1387). بهرغم مقاومت زیاد آن در برابر عوامل مخرب بیشتر از سایر گونهها مورد تخریب قرار گرفته و فرم تودههای آن از دانهزاد به شاخهزاد تبدیل شده است (یوسفی و همکاران، 1381). نظر به اهمیت و جایگاه این جنگلها از نظر گونههای گیاهی و جانوری، ذخایر ژنتیکی، مراتع زیراشکوب و مسائل اقتصادی و اجتماعی و غیره، برای دستیابی به توسعهی پایدار و حفاظت از این اکوسیستمهای طبیعی و تنوع زیستی آنها لازم است مطالعات کارآمد در این راستا در جهت شناخت ساختار جنگلها و عوامل موثر بر آنها صورت پذیرد. به دلیل درجات مختلفی از تخریب یا دستخوردگی در تودههای جنگلی بلوط ایرانی، این تودهها از لحاظ ساختار جنگل نیز وضعیت متفاوتی دارند. تخریب میتواند به عنوان کاهش سود رسانی جنگل یا کاهش کیفیت جنگل، یا به عنوان وضعیتی که جنگل قادر نباشد نقشهای خود را به خوبی انجام دهد تعریف شود (هیتیمانا[5] و همکاران، 2004). پایش تغییرات تخریب جنگل به صورت کمی امری مشکل و پیچیده است و اغلب آن را به طور غیرمستقیم و با توجه به تأثیراتی که روی اکوسیستم میگذارد همانند تغییر ترکیب گیاهی، تنوع گونهای، حاصلخیزی خاک و خصوصیات زادآوری و به طور کلی ساختار جنگل مورد مطالعه قرار میدهند (هیتیمانا و همکاران، 2004).

توصیف کمی ساختار جنگل میتواند به عنوان قابل استفادهترین ابزار در مدیریت پیشرفته جنگل در نظر گرفته شود. ساختار جنگل منبع مناسبی از اطلاعات مختلف برای استفاده مدیران جنگل فراهم آورد (کینت و همکاران[6]، 2000). مدیر این امکان را مییابد که قبل از دخالت در توده، شناخت مناسبی از آن داشته باشد و با اطمینان بیشتری دخالت در توده را انجام دهد، به طوری که روند مدیریت در جهت بهبود وضعیت کمی و کیفی توده پیش برود (آقاخانی و متاجی، 1388). هنگامی که از ساختار پوشش گیاهی صحبت میشود، چگونگی پراکنش و اسقرار گیاهان تشکیلدهندهی آن را نسبت به یکدیگر مد نظر داریم، بیتردید با چنین دیدی به تمیز و تشخیص ساختار عمودی یا اشکوببندی و ساختار افقی هدایت میشویم (عطری، 1376). در مجموع شناخت ساختار جنگل و پیچیدگیهای آن از موارد مهم و ضروری در مدیریت منابع جنگلی میباشد (امیری و همکاران، 1387). بر اساس تعریف مهاجر(1385)، ساختار در حقیقت ساختمان (عمودی- افقی) و ترکیب و تنوع تودههای جنگلی را مشخص میکند. توده جنگلی یا به طور کلی جنگل همانند یک ساختمان دارای اشکال متفاوتی در مقاطع مختلف (طولی- افقی) میباشد. برای شناخت، مطالعه و برنامهریزی دقیق تودههای جنگلی میباید خصوصیات و مشخصات آنها را از مقاطع مختلف بررسی کرد. مدیریت یک جنگل با کنترل ساختار افقی توده (سن، اندازه تراکم) و ساختار عمودی جنگل (اندازه و نظم مکانی درختان) قابل اجرا میباشد زیرا مفهوم ساختار جنگل نسبت به ترکیب گونهای دارای اهمیت بیشتری است (اسمیت[7]، 1986). تعیین ساختار و ترکیب هر توده با خصوصیات جنگلشناسی که شامل: آمیختگی، سن، ساختار عمودی، ساختار افقی، وجود یا عدم وجود روزنه، تاج پوشش، انبوهی، وجود یا عدم وجود زادآوری یا زیراشکوب درختی و درختچه‌ای است، میتواند ما را در دستیابی به یک مدیریت مناسب و فراگیر یاری نماید (صالحی شانجانی و ثاقب طالبی[8]،2004). سطح مقطع برابر سینه، پارامتر بسیار مفیدی برای به کمیت درآوردن ساختار تودههای جنگلی است (مهدیانی و همکاران، 1391). از نظر سنی دو ساختار عمدهی همسال و ناهمسال وجود دارد. در ساختار همسال توده جنگلی درختان از نظر ارتفاعی موقعیت نسبتاً پایداری دارند و از نظر دامنه پراکنش قطری محدود میباشند. در یک توده همسال پراکنش اغلب درختان نزدیک به میانگین قطری بوده و با دور شدن از میانگین تعداد در قطرهای بالاتر و پایینتر کاهش مییابد. توزیع قطری تودههای همسال از قوانین خاصی پیروی مینماید و غالباً به صورت یک توزیع چوله شده تقریباً نرمال است (فلاح،1379). در یک تودهی ناهمسال، درختان دارای سنین مختلف و اندازههای متفاوت از نونهال تا درختان کهنسال میباشند. در جنگل ناهمسال درختان از نظر ارتفاعی در اشکوبهای مختلف دیده میشوند. در نتیجه اگر پروفیلی از مقطع عمودی جنگل تهیه گردد، نامنظم به نظر میرسد. اغلب گونههای بردبار به سایه تمایل به تشکیل تودههای ناهمسال دارند. توزیع قطری شاخص برای تودههای ناهمسال یک توزیع کم شونده است به این صورت که تعداد درختان کم قطر در آن خیلی زیاد است و با افزایش قطر، فراوانی تعداد نیز کاهش مییابد (فلاح،1379). منظور از ساختار عمودی یک جنگل شامل تفاوتهای موجود بین لایههای روی زمین و تاج پوشش میباشد (بورگرون[9] ، 1983). برای شناخت ساختار عمودی توده جنگل مشخصههای ارتفاع باید اندازهگیری شود تا تعداد اشکوبها مشخص گردد (مروی مهاجر ،1385).

از لحاظ عمودی، جنگل‌ها به لایههای پوشش گیاهی با ارتفاعات مختلف و گونههایی با تاج پوششهای متفاوت که فضا را اشغال کردهاند تقسیمبندی میشوند (ویتاکر[10]، 1975). صفات مورد استفاده برای مطالعهی ساختار عمودی شامل ارتفاع توده، وضعیت اشکوب بندی، چگونگی تراکم برگ درختان و وضعیت سایه اندازی تاج درخت و اندازهی تاج هر درخت می‌باشد (ریچارد[11]، 1981؛ برونینگ[12]، 1983؛ بروور[13] و همکاران، 1990) در حالی که ساختار افقی در یک جنگل به پراکنش گونههای مختلف درختان در طبقات قطری به صورت گروهی یا انفرادی میپردازد (داویسو جانسون[14]، 1987؛ فیلیپ[15]، 1994). برای شناخت ساختار افقی تودهی جنگل فاکتورهایی همچون درصد تاج پوشش و تأثیر آن، نوع یا مبدا ترکیب، سن، شکل و تراکم تودههای جنگلی باید اندازهگیری شود (مروی مهاجر،1385).

پراکنش درختان در طبقات قطری میتواند برای ارزیابی میزان تخریب و جهت یافتن گرایش الگوهای زادآوری در جنگل مورد استفاده قرار گیرد (پورتر[16] و همکاران، 1996)

تنوع خاک در زاگرس نیز از نکات بارز این ناحیه رویشی است، همزمان با تخریب این جنگلهای کهن، تخریب خاک آن نیز سرعت گرفته است. خاک به عنوان نظامی پویا تحت تأثیر فرآیندهای زمین شناختی، فعالیتهای زیستی، آب شناختی و آب و هوایی قرار دارد (فتاحی و همکاران، 1379) و به عنوان بخش مهمی از اکوسیستم، نقش مهمی در توسعه و پراکنش گیاهی دارد (حیدری، 1386). جنگلها اثرات مهمی بر روی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و نقش مهمی در ذخیره کربن و نیتروژن خاک در درازمدت دارند. مطالعه مواد آلی خاک برای درک چرخه کربن و نیتروژن و الگوی کنترل حاصلخیزی خاک مهم بوده و کیفیت این مواد در کنترل چرخه کربن و مواد معدنی در خاکهای جنگلی دارای اهمیت بسزایی میباشد. ماده آلی یکی از قسمتهای مهم خاک محسوب میشود که مقدار و نوع آن تحت تأثیر عوامل اقلیمی و پوشش گیاهی است (حیدری، 1386). تبدیل جنگل به مرتع ممکن است منجر به تغییرات اساسی در کیفیت مواد آلی خاک شود.

قابل توجه است که هرگونه تغییری در پوشش گیاهی و یا ساختار جنگل در یک منطقه ممکن است باعث به وجود آمدن تغییرات طولانی مدت و شدید در شرایط خـاک گردد، به طوری که حتی در یک دوره زمانی طولانی هم این خـاک نتواند به شرایـط اولیهاش برگردد.قطع درختان جنگلی، چرای مفرط دام و تغییرات در محدودهی اراضی جنگلی، موجب تغییرات منفی در خواص فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک در ایران شده است (حاجعباسی[17]و همکاران، 1997).

از طرفی برای بقاء هر نوع پوشش گیاهی بهویژه برای بقاء و امکان بهرهدهی درختان جنگلی، همیشه امکان زادآوری اهمیت ویژهای را در احیاء جنگل دارا میباشد. روی هم رفته شرایط طبیعی رویش و زادآوری، چه از نظر شرایط آب و هوایی، چه از نظر درختان موجود جنگلی، چه از نظر شرایط خاک برای زادآوری طبیعی و احیاء جنگلها به صورت طبیعی و دانهزاد هنوز مساعد میباشد. اگر امکان این باشد که جنگل را حتی مدت نهچندان دراز قرق کرده و بتوان به حال خود باقی گذاشت به طوری که دخالتهای غیراصولی انسان از آن کنار باشد در آیندهی بسیار نزدیکی جنگلهای این منطقه، انبوهی لازم را به دست میآورد (طباطبایی و قصریانی، 1371). در عین حال میبایستی توجه داشت که در خاک جنگلهای زاگرس کمتر ممکن است نهالی بروید، زیرا بذر این درختان معمولاٌ زمین مساعدی برای روئیدن خود نمییابد (جزیره ای و ابراهیمی رستاقی، 1382) و از همین جاست که اهمیت مناطق قرق مشخص میگردد.

حفاظت بهعنوانعاملیمهم، نقشیتعیینکنندهدرمدیریتتنوعزیستیگیاهیدارد (مومنیپور، 1381). رویشگاهیکهتنوعزیستیبیشتریداشتهباشد،پایداریاکولوژیکیو حاصلخیزیبیشتریراخواهدداشتویکاکوسیستم پایداروپویاخواهدبود (اسمیت، 1996).

استان کهگیلویه و بویراحمد با وسعت 1626000 هکتار در جنوب غربی ایران واقع شده است. نزدیک به 900000 هکتار از مساحت استان را جنگل تشکیل میدهد که معادل 55 درصد وسعت استان میباشد (فتاحی، 1373). تنوع درختان جنگلی در این استان به گونهای است که 80 درصد آن را گونهی غالب بلوط ایرانی در بر گرفته است. با توجه به وسعت و پراکنش این گونه در جنگلهای استان و عدم وجود اطلاعات کافی در زمینهی ساختار جنگل در رویشگاههای مختلف به ویژه در رویشگاههای کمتر تخریب یافته، انجام این پژوهش ضروری به نظر میرسد. هدف از این تحقیق مقایسه و بررسی ساختار جنگل و خاک در دو تودهی تخریب شده و کمتر تخریب شده بلوط ایرانی در جنگلهای زاگرس جنوبی واقع در استان کهگیلویه و بویراحمد میباشد. نتایج این بررسی میتواند ما را در شناخت وضعیت ساختار جنگلشناسی و ارتباط آن با عوامل فیزیوگرافی و خاکی در این مناطق کمک نماید که این خود میتواند در روند برنامههای مدیریتی، اصلاحی و اقتصادی بسیار مؤثر باشد و همچنین در قالب این تحقیق میتوان به بررسی تأثیری که تخریب بر خصوصیات ساختار جنگلشناسی و خاک داشته است پرداخت. این تحقیق در جهت آگاهی از میزان تأثیر عوامل انسانی بر روی روند وضعیت جنگلها و دستیابی به روابطی قانونمند میان عوامل سازندهی اکوسیستم جنگلهای زاگرس جنوبی کشور و اعمال روشهای صحیح مدیریتی بهکار گرفته میشود. به طور کلی می‌توان گفت که تحقیق حاضر اهداف زیر را دنبال خواهد کرد:

اهداف:

تعیین ساختار افقی و عمودی توده های بلوط ایرانی در دو منطقه با شدت تخریب متفاوت، در جنگلهای زاگرس جنوبی.
مقایسهی شاخصهای تنوع، زادآوری و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک در دو تودهی مورد مطالعه.
بررسی ارتباط عوامل محیطی در مناطق مورد مطالعه با مؤلفههای تشکیلدهندهی ساختار و تنوع گونهای.

فرضیه ها:

از لحاظ مشخصههای ساختار افقی و عمودی جنگل، بین دو توده (توده با شدت تخریب بیشتر و توده کمتر تخریب شده) تفاوت معنیدار وجود دارد.
از لحاظ شاخصهای تنوع زیستی، زادآوری و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک، منطقه با شدت تخریب کمتر (رویشگاه سرآبتاوه) از وضعیت بهتری برخوردار است.
در هر یک از مناطق مورد مطالعه مشخصه های ساختار جنگل و تنوع زیستی تحت تأثیر عوامل محیطی قرار دارند.

1-2- کلیات

1-2-1- ساختار

ساختار در حقیقت ساختمان (عمودی- افقی) و ترکیب و تنوع تودههای جنگلی را مشخص میکند (مهاجر، 1385). تشریح ساختار جنگل خاص منجر به تعیین مجموعهای از پارامترها میشود که در هنگام استفاده از مدلهای توسعه جنگل به عنوان یک مرجع قابل استفاده هستند؛ ساختار جنگل یک منبع اطلاعاتی مناسب برای مدیر جنگل در رابطه با دینامیک جنگل، زیباشناختی و تولید چوب میباشد. دخالتها در جنگل تأثیر مستقیم بر روی ساختار جنگل دارد و با استفاده از تشریح ساختاری جنگل به کمک روشهای سریع و ساده میتوان به بررسی تأثیر دخالتهای انجام شده در جنگل و همچنین تکامل طبیعی آن بر روی ساختار مکانی و تنوع زیستی پرداخت (کینت و همکاران[18]، 2000). هرگاه فراوانی کمیتهایی مثل تعداد، ارتفاع، تاجپوشش و ... در ازای طبقات قطری یا کلاسههایی از قطر، همراه با نوع و سهم هر عامل بررسی شود، ساختار مطالعه شده است (امینی، 1380).

1-2-2- ویژگیهای ساختاری

ویژگیهای ساختاری برای توصیف ساختار سهبعدی جنگلها استفاده میشوند (گلدنهیوز و همکاران[19]، 1998). انتخاب ویژگیهای ساختاری در مطالعات بررسی شده گوناگون است. بررسی مطالعات مختلف نشان میدهد که مجموعهی قطعی از ویژگیهای ساختاری برای مشخص کردن آن وجود ندارد (مک ال هینی[20]، 2005). ارتباط کمی بین مشخصههای ساختاری جنگلی، فرآیند اندازهگیری، درک و مدیریت ساختار جنگل را آسان میکنند (اسپایس[21]، 1998). ویژگیهای ساختاری استفاده شده در این مطالعه در ذیل ذکر شده است.

ساختار توده اغلب با استفاده از قطر درختان توصیف میشود (نیوتن[22]، 2007). میانگین حسابی قطر به طور گستردهای در آمار توده استفاده میشود (کورتیس و مارشال[23]، 2000). پراکنش تعداد در طبقههای قطری یکی از شیوههای مناسب برای نمایش ساختار تودهی جنگلی میباشد. در جنگلداری پراکنش قطری برای تعیین مرحلهی توسعه مفید است (سیپیلهتو[24]، 2011). همچنین پراکنش درختان در طبقههای قطری بستگی به وضعیت توده جنگلی دارد. نمودار پراکنش درختان در طبقات قطری در تودههای جنگلی همسال و ناهمسال متفاوت است. در یک توده جنگلی خالص و همسال، نمودار پراکنش درختان در طبقههای قطری شبیه منحنی نرمال است. یعنی تراکم درختان در قسمت میانی بیشترین مقدار بوده و از دو طرف کم میشود (زبیری، 1373). نمودار پراکنش درختان در یک تودهی جنگلی ناهمسال به صورت J معکوس (توزیع نمایی کم شونده) میباشد. ساختار این ویژگی را دارد که بیشتر افراد در طبقههای قطری پایین دیده میشوند (نیوتن، 2007). مدل عمومی پراکنش قطری تحت تأثیر فاکتورهای محیطی مختلف مانند عوامل زیستی مثل قطع درختان، رقابت برای دسترسی به منابع، آللوپاتی بین گونهها یا درختان مادری و نهالها، الگوهای زادآوری، اختلاف در توپوگرافی یا خاکها، رخدادهای اقلیمی نامنظم یا فصلی قرار میگیرد. در نتیجه پراکنش قطری عموماً، برای تعیین اثرات تخریب در جنگلها و تعیین الگوهای زادآوری استفاده میشود (هیتیمانا و همکاران، 2004).

سطح مقطع توده ویژگی است که مستقیماً به میانگین قطر برابر سینه وابسته است (مک ال هینی، 2005). سطح مقطع در هکتار در بسیاری موارد در جنگلداری برای بیان حجم درخت و زیتوده در یک منطقه استفاده میشود (تاناکز و همکاران[25]، 2007).

ارتفاع به عنوان یکی از مشخصههای درجهی مرغوبیت رویشگاه به شمار میآید (دانهکار و همکاران، 1388). ویژگیهای ساختاری مربوط به ارتفاع اغلب برای ویژگیهایی که مستقیماً به ارتفاع وابستهاند، مثلاً مولفههای عمودی ساختار استفاده میشوند (مک ال هینی، 2005). پراکنش تعداد در طبقات ارتفاعی در تودهی ناهمسال به صورت کم شونده بوده و در تودههای جنگلی همسال معمولاً شبیه توزیع نرمال یا زنگولهای است. ساختار عمودی تودههای طبیعی ناهمسال (به لحاظ تعداد درختان در طبقههای ارتفاعی مختلف) شاخص مناسبی برای مشخص نمودن وضعیت رویشگاه موردنظر میباشد (آقاخانی و متاجی، 1388).

منظور از تاجپوشش، سطح اشغال شده تودهی جنگلی توسط تاج درختان است (مهاجر، 1385) که معمولا به عنوان درصد پوشش تصویر عمودی تاج درختان تعریف میشود، میزان تاجپوشش در طی توسعهی توده تغییر میکند. برای مثال میزان پوشش تاج تودههای همسال عموماً از یک سطح کم آغاز میشود، کمی پس از بسته شدن تاج به حداکثر میرسد، سپس وقتی که عناصر اشکوب بالا تجزیه میشوند دوباره کاهش مییابد (مک ال هینی، 2005).

[1]Linden^mayer

[2]Brayant

[3]Salehi

[4]^Smith

[5]Hitimiana

[6]^{Kint et al.}

[7]Smith

[8]Salehi Shanjani And Sagheb Talebi

[9]Bourgeron

[10]Whittaker

[11]Richard

[12]Bruning

7. Brower

[14] Davis and Johanson

[15]Philip

[16]Poorter

[17]Hajabbasi

[18]Kint et al.

[19]^{Geldenhuys et al.}

[20]^McElhinny

[21]^Spies

[22]^Newton

[23]^{Curtis and Marshall}

[24]^Siipilehto

[25]^{Tanacs et al.}

دریافت فایل

بررسی ساختار جنگل و خاک در دو توده ی تخریب شده و کمتر تخریب شده ی بلوط ایرانی در جنگل های زاگرس جنوبی، (جنگل های حوزه ی یاسوج)

یاهو مارکت یکشنبه 19 آذر 1396 ساعت 17:49

0 نظر

بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی وتأخیرغیرعادی در گزارشگری مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

چکیده

هدف این پژوهش،بررسیرابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی شرکتهای پذیرفتهشدهدربورساوراقبهادارتهراناست. این پژوهش از نظر شیوه انجام تحقیق، تحقیق توصیفی- تحلیلی از نوع تحقیق همبستگی تحلیل رگرسیون و مبتنی بر تحلیل داده‌های تابلویی (پانل دیتا) است. در این پژوهش اطلاعات مالی82 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی دوره زمانی 1384 لغایت 1391 بررسی شده است (656 شرکت- سال). برای تجزیه و تحلیل نتایج به دست آمده‌ی پژوهش از نرم‌افزار Eviews 8 استفاده شده است. نتایج تحقیق در ارتباط با بررسی فرضیه اول پژوهش نشان داد که بین نرخ مؤثر مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی‌دار و معکوسی وجود ندارد. در ادامه با توجه به تجزیه و تحلیل‌های صورت گرفته در ارتباط با بررسی فرضیه دوم پژوهش به این نتیجه رسیدیم که بین نرخ مؤثر مالیات نقدی پرداختی و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی‌دار و معکوسی وجود ندارد. در نهایت نتایج پژوهش در ارتباط با بررسی فرضیه سوم پژوهش حاکی از آن بود که بین تفاوت دفتری مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی‌دار و مستقیمی وجود ندارد.

واژه های کلیدی:

اجتناب مالیاتی، تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی، نرخ مؤثر مالیات، تفاوت دفتری مالیات .

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول - کلیات

1-1) مقدمه2

1-2) بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش2

1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش4

1-4) اهداف پژوهشی5

1-4-1) اهداف علمی5

1-4-2) اهداف کاربردی5

1-5) سوالات و فرضیه‌های پژوهش6

1-8) جامعه و نمونه آماری پژوهش8

1-9) تعاریف واژگان کلیدی (تعاریف عملیاتی واژگان)8

1-9-1) تعاریف عملیاتی8

1-9-2) اجتناب مالیاتی8

1-9-3) به‌ موقع‌ بودن‌9

1-10) ساختار پژوهش9

1-11) خلاصه فصل10

فصل دوم - مبانی نظری و پیشینه تحقیق

2-1)مقدمه12

2-2)ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی دستیابی به اهداف گزارشگری مالی12

2-2-2)ویژگیهای‌ کیفی‌ مرتبط با محتوای‌ اطلاعات‌13

2-2-2-1)مربوط‌ بودن13

2-2-2-2)قابل‌ اتکا بودن‌13

2-2-3)ویژگیهای‌ کیفی‌ مرتبط‌ با ارائـه‌ اطلاعات‌13

2-2-3-1)قابل‌ مقایسه‌ بودن‌13

2-2-3-2)قابل‌ فهم‌ بودن‌13

2-3)محدودیتهای‌ حاکم‌ بر ویژگیهای‌ کیفی‌ اطلاعات‌ مالی‌14

2-3-1)موازنه‌ بین‌ ویژگیهای‌ کیفی‌14

2-3-2)به موقع بودن14

2-3-3)ملاحظات منفعت و هزینه14

2-4)عوامل مؤثر بر رفتار گزارشگری به موقع14

2-4-1) اندازه شرکت15

2-4-2) سودآوری16

2-4-3) نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام17

2-4-4) اهرم مالی17

2-4-5) عمر شرکت18

2-4-6 )ماهی از پایان سال مالی19

2-4-6) حجممعاملاتسهام20

2-5) اجتناب مالیاتی20

2-5-1) نقش حسابداران و مشاوران در اجتناب مالیاتی22

2-5-2) تفاوت اجتناب مالیاتی و فرار مالیاتی22

2-5-3) زمینه های پیدایش فرار مالیاتی23

2-5-4)فرار مالیاتی در ایران24

2-5-5)ناکارآمدی نظام مالیاتی ایران علل و زمینه‌ها25

2-5-5-1)قوانین و مقررات مالیاتی25

2-5-5-2)فرآیندهای مالیاتی25

2-5-5-3)عدم توجه به رضایت مؤدیان مالیاتی26

2-5-5-4)منابع انسانی26

2-5-5-5) مؤدیان مالیاتی27

2-6) پیشینه تحقیق29

2-6-1) تحقیقات داخلی29

2-6-2) تحقیقات خارجی33

2-7) خلاصه فصل41

فصل سوم - روش‌ اجرای تحقیق

3-1) مقدمه43

3-2) تعریف و بیان جامعه آماری پژوهش44

3-2-1) قلمرومکانی44

3-2-2) قلمروزمانی44

3-3) تعیین حجم نمونه پژوهش44

3-4) اهداف مشخص تحقیق46

3-4-1) هدف اصلی46

3-4-2) اهداف فرعی46

3-4-3) اهداف کاربردی47

3-5) سوال‌های پژوهش48

3-6) فرضیه‌سازی و ملاک های انتخاب فرضیه48

3-6-1) فرضیه‌های پژوهش48

3-7) روش پژوهش49

3-7-1) روش پژوهش از نظر ماهیت و محتوایی:49

3-7-2) روش پژوهش از نظر هدف49

3-7-3) روش انجام پژوهش49

3-8) روش و ابزار جمع‌آوری اطلاعات50

3-9) روش تجزیه و تحلیل اطلاعات51

3-10) تعریف متغیرها و نحوه محاسبه آن ها52

3-10-1) متغیر وابسته52

3-10-2)متغیر مستقل52

3-10-3) متغیرهای کنترلی52

تعریف عملیاتی متغیر وابسته53

3-10-4) تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی سالانه (DELAY)53

تعریف عملیاتی متغیرهای مستقل53

3-10-5) تفاوت دفتری مالیات (BTD)53

3-10-6) نرخ مؤثر مالیات نقدی پرداختی (CASH ETR)53

3-10-7) نرخ مؤثر هزینه مالیات (ETR)54

3-10-8) سود غیرمنتظره(UE)54

3-10-9) اظهارنظر حسابرس (OPIN)54

3-10-10) بزرگترین موسسه حسابرسی کننده (BIG)54

3-10-11) اندازه شرکت (SIZE)55

3-10-12) فرصت های رشد (MTB)55

3-10-13) اهرم عملیاتی (LEV)55

3-10-14) بحران مالی (DISTRESS)56

3-10-15) درصد پنج سهامداران عمده (OWN)56

3-10-16) نسبت ناخالص اموال، ماشین آلات و تجهیزات (PPE)56

3-10-17) نسبت کل اقلام تعهدی به کل دارائی (ACC)56

3-11) مدل‌های پژوهش75

3-12) اعتبار درونی و برونی پژوهش76

3-13) روش واکاوی مدل‌ها و آزمون فرضیات76

3-14) مدل‌های رگرسیونی داده‌های ترکیبی77

3-14-1) فرض‌های اساسی رگرسیون78

3-14-2) احتیاط در استفاده از رگرسیون و همبستگی79

3-14-3) مزایای پانل‌دیتا در مقایسه با داده‌های مقطعی یا سری زمانی82

3-15) آزمون ناهمسانی واریانس‌ها82

3-16) آزمون خود‌همبستگی82

3-17) آزمون مانایی (ایستایی) متغیرها83

3-17-1) آزمون ریشه‌واحد83

3-18) آزمون‌های هم‌انباشتگی داده‌های تابلویی84

3-18-1)آزمون هم‌انباشتگیکائو86

3-19) انتخاب نوع مدل86

3-20) خلاصه فصل87

فصل چهارم - تجزیه و تحلیل داده ها و بیان نتایج

حاصل از تحقیق88

4-1) مقدمه89

4-2)یافته های توصیفی91

4-3) آزمون ریشه واحد و هم‌انباشتگی93

4-4) رگرسیون94

4-4-1) آزمون دوربین- واتسون94

4-5) آزمون فرضیه ها94

4-5-1) آزمون فرضیه فرعی اول94

4-5-1-1 آزمون لیمر برای مقایسه‌ی الگویPooled با الگوی اثرات ثابتبرای فرضیه‌ی اول95

4-5-1-2 آزمون هاسمن برای مقایسه‌ی الگوی اثرات ثابت با الگوی اثرات تصادفی برای فرضیه اول96

4-5-1-3 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون برای فرضیه اول97

4-5-1-4 آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی برای فرضیه اول98

4-5-1-5 ضریب تعیین فرضیه اول98

4-5-1-6 آزمون دوربین- واتسون برای فرضیه اول98

4-5-2 آزمون فرضیه فرعی دوم99

4-5-2-1 آزمون لیمر برای مقایسه‌ی الگوی Pooled با الگوی اثرات ثابت برای فرضیه‌ی دوم99

4-5-2-2آزمون هاسمن برای مقایسه‌ی الگوی اثرات ثابت با الگوی اثرات تصادفی برای فرضیه دوم100

4-5-2-3 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون برای فرضیه دوم101

4-5-2-4 آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی برای فرضیه دوم101

4-5-2-5 ضریب تعیین فرضیه دوم102

4-5-2-6 آزمون دوربین- واتسون برای فرضیه دوم102

4-5-3 آزمون فرضیه فرعی سوم103

4-5-3-1 آزمون لیمر برای مقایسه‌ی الگوی Pooled با الگوی اثرات ثابت برای فرضیه‌ی سوم103

4-5-3-2 آزمون هاسمن برای مقایسه‌ی الگوی اثرات ثابت با الگوی اثرات تصادفی برای فرضیهسوم104

4-5-3-3 آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون برای فرضیه سوم105

4-5-3-4 آزمون معنادار بودن ضرایب رگرسیونی برای فرضیه سوم106

4-5-3-5 ضریب تعیین فرضیه سوم106

4-5-3-6 آزمون دوربین- واتسون برای فرضیه سوم106

4-6- خلاصه‌ی فصل107

فصل پنجم - تفسیـر یافتـه ها، نتیجـه گیـری و پیشنهادات

5-1) مقدمه109

5-2) تفسیر نتایج آزمون فرضیه‌ها109

5-2-1) تفسیر نتیجه آزمون فرضیه فرعی اول109

5-2-2 ) تفسیر نتیجه آزمون فرضیه فرعی دوم111

5-2-3 ) تفسیر نتیجه آزمون فرضیه فرعی سوم112

5-3 ) نتیجه‌گیری کلی113

5-4 )پیشنهادهای حاصل از تحقیق114

5-4-1)پیشنهادات مبتنی بر فرضیهها114

5-4-2) پیشنهاد برای تحقیقات آتی115

5-5)محدودیت‌های انجام تحقیق116

فهرست جداول

جدول صفحه

جدول(1-1)تعریف عملیاتی متغیرها :56

جدول(1-2)تعریف عملیاتی متغیرهایی که برای محاسبه متغیرهای مستقل و کنترل به کار میروند 59

جدول (3- 1): روندانتخاب نمونه آماری پژوهش46

جدول(4-1):آمار توصیفی متغیرهای پژوهش92

جدول (4-2): آزمون ریشه‌ی واحد برای متغیرهای تحقیق93

جدول (4-4): آزمون لیمر برای فرضیه‌ی اول96

جدول (4-5): آزمون هاسمن برای فرضیه‌ی اول96

جدول (4-6): نتایج مربوط به تحلیل رگرسیونی فرضیه اول97

جدول (4-7): آزمون لیمر برای فرضیه‌ی دوم100

جدول (4-8): آزمون هاسمن برای فرضیه‌ی دوم100

جدول (4-9): نتایج مربوط به تحلیل رگرسیونی فرضیه دوم101

جدول (4-10): آزمون لیمر برای فرضیه‌ی سوم104

جدول (4-11): آزمون هاسمن برای فرضیه‌ی سوم104

جدول (4-12): نتایج مربوط به تحلیل رگرسیونی فرضیه سوم105

فهرست نمودارها

نمودار صفحه

نمودار (3-1): روشهای آماری انجام پژوهش51

فصل اول

کلیات

1-1) مقدمه

در فصل اول پس از بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش، اهمیت و ضرورت تحقیق و مبانی تحقیق را مورد بررسی قرار می‌دهیم؛ سپس اهداف تحقیق را بیان نموده و در ادامه به بیان فرضیه‌های پژوهش می‌پردازیم. همچنین روش، ابزار گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات، قلمرو و جامعه آماری پژوهش را در قالب بندهای جداگانه، بیان می‌کنیم. تعاریف عملیاتی واژگان کلیدی تحقیق نیز در این فصل آورده شده و در نهایت به ساختار کلی پژوهش اشاره شده است.

1-2) بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش

به موقع بودن یکی از مهمترین ویژگی های کیفی اطلاعات مالی محسوب می شود به موقع بودن به این مفهوم است که اطلاعات باید در کوتاه ترین زمان و به سریع ترین شکل ممکن در دسترس استفاده کنندگان قرارگیرد. هر چه فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورتهای مالی واحدهای تجاری کوتاه تر باشد، سودمندی حاصل از صورتهای مالی حسابرسی شده سالانه واحدهای تجاری افزایش می یابد . افزایش فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورتهای مالی، احتمال فاش شدن اطلاعات به نفع گروهی از استفاده کنندگان و به زیان سایرین را افزایش می دهد(مرادی، مهدی و پورحسینی سیدمهدی؛ 1388)

درپیوقایعناگواروبحرانهایبهوجودآمدهدربورسهایجهانبهویژهدرسپتامبر1997وسپسافشایماجرایورلدکام[1]،انرون[2] ،زیراکس[3] وپارمالات[4]درسطحجهانوسقوطشاخص های بورستهراندرسال1383،موضوعشفافیتصورتهایمالیبهعنوانیکپدیدهموردلزوم اهمیتبیشتریرابهخوداختصاصداد.اززمانافشاسازیتقلبهایحسابداری وپنهان سازیهای مالیاتیشرکتهاطی2دههگذشتهقانونگذارانودانشگاهیانگزارشگریمالیاتیمتهورانه و زمان ارائه گزارش مالیراموردتوجهقراردادهاند.

علی رغم این، مدیران زمانی روشهای انتخاب شده برای اهداف مالیاتی را برای گزارشگری مالی و بالعکس، بکار میبرند که منافع این کار، بیشتر از هزینههای آن باشد. از جمله منافع این کار، اجتناب از رسیدگی های اضافی و جرایم احتمالی از طرف سازمان مالیاتی خواهد بود. اما این همخوانی رویهها ممکن است هزینههای غیرمالیاتی نیز در برداشته باشد، به عنوان نمونه، بکارگیری روش اولین صادره از اولین وارده[5] (FIFO) برای موجودی ها ممکن است منجر به کمتر نشان دادن سود و در نتیجه، مالیات مورد نظر شود که مزیت یا منافع این امر، نگهداری وجه نقد بیشتر برای شرکت خواهد شد. اما در مقابل، سود کمتر از دیدگاه اعتبار دهندگان شرکت ممکن است هزینه بهره بالاتری را برای شرکت به دنبال داشته باشد(کلوید[6]، 1996). نتیجه بکارگیری و مد نظر قرار دادن منافع و هزینه های مذکور از طرف مدیریت منجر به تفاوت بین سود قبل از مالیات گزارش شده در صورت سود و زیان و سود مشمول مالیات(تفاوت دفتری مالیات) خواهد شد(میلز[7]، 2001). بنابراین، نحوه برآورد سود مشمول مالیات یا به عبارت دقیق تر، تفاوت دفتری مالیات و پرداخت های مالیاتی از جمله عوامل بسیار مهمی هستند که می توان از طریق آن اجتناب مالیاتی را اندازه گیری نمود. بنابراین، اجتناب مالیاتی می تواند انعکاسی از نظریه مسئله نمایندگی باشد و ممکن است منجر به تصمیمات مالیاتی شود که منافع شخصی مدیر را دنبال کند. بنابراین، یکی از چالش های پیش روی سهامداران و هیات مدیره، یافتن روش ها و انگیزه های کنترلی است تا هزینه های نمایندگی را به حداقل برسانند(جنسن و مکلینی[8]، 1976). دسای و همکاران[9] (2007) نیز معتقدند مدیرانی که به دنبال منافع شخصی خود هستند ساختار شرکت را پیچیدهتر کرده و معاملاتی را که باعث کاهش مالیات می شود، انجام می دهند و از این طریق منابع شرکت را در جهت منافع شخصی خود به کار می گیرند. که در این تحقیق به دنبال آن هستیم که بدانیم آیا شرکت هایی که اقدامات اجتناب مالیاتی دارند گزارشگری مالی خود را به موقع برای ذینفعان(سهامداران،سرمایه گذاران ،بستانکاران) و سایر نهادهای قانونی افشاء میکنند.

1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش

مالیاتبهعنواناصلی ترینابزارکسبدرآمدبرایدولت هاجهترسیدنبهاهدافاقتصادیاز اهمیت ویژهای برخوردار است. گسترشوتنوعفعالیتهایاقتصادیوهمچنیننقشفزایندۀدولت هادرایجاد وگسترشخدماتعمومی،تامیناجتماعیوگسترشتعهداتدولتدرعرصههایاقتصادیواجتماعیوتلاشدرجهتتحققرشداقتصادیوتوزیععادلانهدرآمد،پرداختودریافتمالیاترابه مسأله ایمهمومؤثرتبدیلنمودهاست.درهرکشوریمالیاتبهعنوانیکیازابزارهایاصلیدولت دراقتصاد،نقشبسیارمهمیراایفامیکندبهگونه ایکهامروزدرکشورهایصنعتی،بهبودوتوسعۀ کاراییواثربخشیاظهارمالیاتمودیانومطالبهآنتوسطکارشناسانامورمالیاتی،ضمنرعایت اصلعدالتمالیاتی،ازاهمیتزیادیبرخوردارگردیدهاست (پژویان، جمشید1380) .

اجتنابازپرداخت مالیاتبهعنواناستفادۀقانونیازنظاممالیاتیبرایمنافعشخصی،برایکاهشمیزانمالیاتقابل پرداختبهوسیلۀابزارهاییکهدرخودقانوناست،تعریفمیشود(پاسترناکوریکو[10]، 2008) اجتناب ازپرداختمالیات،بهفعالیتغیرقانونیکهموجبکاهشدرآمدهایدولتکهبرایامورزیربناییو خدماترفاهیوعمومینیازاست،مربوطمیشود (اتسانیا[11]،2011) درنتیجهاجتناباز پرداختمالیات،درحالتبدیلشدنبهنگرانیاصلیدولتهاست(گراویل[12]، 2009 ) تصورنتایج اجتنابازپرداختمالیات،میتواندمهمترینبحثدرتحقیق هایپیراموناینموضوعباشد .

اهمیتموضوعوچگونگی رابطه بیناجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالیازیکسووکمبود پژوهشهایخارجیوداخلیازسوی دیگرانگیزهاصلیانجاماینپژوهشاست.مطالعهحاضر بهبررسیاینموضوعمیپردازدکهآیا اجتناب از پرداخت مالیاتمیتواندباعث تأخیر غیرعادی در ارائه گزارش مالی شرکت ها به صاحبان سهام(سرمایه گذاران بالفعل)،سرمایه بالقوه وبستانکاران و سایر نهادهای قانونی جهت اتخاذ تصمیم مناسب و به موقع گردد.. پژوهشحاضردراندازهگیریاجتناب مالیاتی،متغیرهایکنترلیو نحوهیمحاسبهتأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی باپژوهشهایداخلیمتفاوتاست. احتمال می رود بین بازارسازی سهام برروی درجه نقدشوندگی و ثبات قیمت آن ها شرکت ها رابطه مثبت و معنی داری وجود داشته باشد.

1-4) اهداف پژوهشی

هدف این تحقیق تکمیل شکاف موجود در عرصه ادبیات موضوعی با بررسی پاسخ به این پرسش است که چه رابطه‌ای بیناجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالیشرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران وجود دارد. اهداف تحقیق در دو بخش شامل اهداف عملی و اهداف کاربردی به شرح زیر بیان می گردند.

1-4-1) اهداف علمی

اهمیتموضوعوچگونگی رابطه بیناجتناب مالیاتیوتأخیر غیرعادی در گزارشگری مالیازیکسووکمبود پژوهشهایخارجیوداخلیازسوی دیگرانگیزهاصلیانجاماینپژوهششد اگر چه تحقیقات دانشگاهی بیشتری چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور، در ارتباط با اجتناب مالیاتی و تأثیر عوامل مختلف بر آن صورت گرفته است ، اما با این وجود بیشتر این تحقیقات معطوف به تأثیر عوامل و متغیرهای مختلف بر سیاست‌ها و قوانین درون شرکتی بوده و تا به‌ حال تحقیقی در خصوص بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی در ایران انجام نگرفته است، لذا پژوهشحاضردراندازهگیریاجتناب مالیاتی،متغیرهایکنترلیو نحوهیمحاسبهتأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی باپژوهشهایداخلی کاملاً متفاوت بوده و با جنبه نوآورانه خود به دنبال ارتقای مبانی نظری و غنی‌تر نمودن ادبیات موضوع حاضر است.

1-4-2) اهداف کاربردی

اطلاعاتسودبرایاینکهمربوطباشد،بایدبهسرعتدربازارمنتشرودردسترساستفاده کنندگانقرارگیرد.بهعبارتدیگر،اطلاعاتبایدبهموقعباشد .بهموقعبودنسود،به تواناییسودجاریدرانتقالاطلاعاتجاریمربوطمی باشد . بهموقعبودنسوداشارهبهاین داردکهسودقادراستاطلاعاترابهشکلکارامدترمنتقلکند ازاینرو، اقلامسودحاویاطلاعاتمفیدوکیفیبیشتربرایسرمایهگذارانبرونسازمانیهستندو باعثکاهشعدمتقارناطلاعاتیبینمدیرانوسرمایهگذارانخواهدشد.دراینتحقیقبه موقعبودنسودبهعنوانشاخصیبرایعدمتقارناطلاعاتیمطرحمیگرددوانتظارمیرودکهبهموقعبودنسودبرواکنشبازارنسبتبهاجتناب مالیاتی تأثیر بگذارد . همچنیناگراطلاعاتمربوطبهسود بهموقعباشند،منجربهکاهشعدمتقارناطلاعاتیودرنتیجهواقعیشدنبازدهموردانتظار سرمایهگذارانمیگردد.وانگ[13] (2010) نشاندادشرکت هاییکهسودبهموقعتریدارند، بدلیلکاهشعدمتقارناطلاعاتیبینمدیرانوسرمایهگذارانقیمتسهامآنهاسقوط کمتریخواهدداشت. و از آنجایی که بین خطرسقوطقیمتسهام با اجتناب مالیاتی رابطه مثبتی وجود دارد (فروغی،داریوش؛ میرزائی، منوچهر و رسائیان، امیر) و بدان جهت خطرسقوطقیمتسهامدربازاریکیازنگرانیهایاصلیسرمایهگذاراناستوپژوهشدر اینزمینهمیتواندبرایبازارسرمایهحائزاهمیتباشد که با بررسی شرکت هایی که صورتهای مالی خود را بدون اجتناب مالیاتی و به موقع گزارش می نمایند و مقایسه آن با شرکت هایی که صورتهای مالی خود را با اجتناب مالیاتی تهیه وبا تأخیر غیرعادی گزارش می نمایند ، از نگرانی های دولت (اجتناب مالیاتی شرکت) و نگرانی های اصلی سرمایه گذاران (تصمیم گیری ناآگاهانه ) بکاهد ، بنابراینمیتوانباارائهرهنمودهای متکیبرنتایجپژوهشبهایناهدافدستیافت ،وبدینگونهباعثکمکبهاستفاده کنندگانصورتهایمالی ،مدیران شرکتهاونهادهایتدوین کنندهقوانینومقرراتمالیاتی و مالیشد.بنابراین نتایج تحقیقات حاضر می تواند برای گروه‌های زیر قابل استفاده باشد :

1- نهادهای تدوین کنندهقوانینومقرراتمالیاتی و مالی

2- سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، مردم و دولت

3- سهام‌داران شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

4- مدیران شرکت ها

5- مؤسسات مالی و اعتباری و سرمایه‌گذاری

6- متخصصین و تحلیل‌گران مالی و

7- محققان و دانشجویان.

1-5) سوالات و فرضیه‌های پژوهش

پس از بررسی مساله تحقیق و مطالعات مقدماتی درباره جواب‌های ممکن، برای پاسخ به سوالات مطرح شده در قسمت بیان مسأله، فرضیه‌های زیر تدوین شده‌اند:

1- آیا بین اجتناب مالیاتی و تأخیر در گزارشگری مالی شرکت هارابطه معنی داری وجود دارد؟

2- آیا بین نرخ مؤثر مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی داری وجود دارد؟

3- آیا بین نرخ مؤثرمالیات نقدی پرداختی و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی داری وجود دارد؟

4- آیا بین تفاوت دفتری مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت رابطه معنی داری وجود دارد؟

فرضیه اصلی :

بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی رابطه مستقیم ومعنی دار وجود دارد.

فرضیه های فرعی:

1- بین نرخ مؤثر مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد 2- بین نرخ مؤثرمالیات نقدی پرداختی وتأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد.

3- بین تفاوت دفتری مالیات و تأخیر غیرعادی در تصویب سود سالیانه شرکت ارتباط مثبت و معنیدار وجود دارد .

1-6) روش پژوهش

روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش از نوع تحقیقات همبستگی، از انواع تحقیقات توصیفی می‌باشد (در پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، محقق به بررسی روابط بین دو یا چند متغیر می‌پردازد). شیوه استدلال پژوهش، قیاسی‌ـ استقرایی می‌باشد. قیاسی به این دلیل که برای چارچوب نظری و پیشینه پژوهش از مسیر کتاب‌خانه، مقالات و اینترنت استفاده شده است و استقرایی به دلیل آن‌که جمع‌آوری اطلاعات از مسیر داده‌های اولیه برای قبول یا رد فرضیهها انجام پذیرفته است. در این پژوهش با توجه به نوع داده و روش‌های تجزیه و تحلیل آماری موجود، از روش «داده‌های پانل دیتا» استفاده می‌شود. زیرا به ‌منظور بررسی رابطه‌ی بین اجتناب مالیاتی با تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی، متغیرهای پیش‌بینی و برآورد شده از دو جنبه متفاوت مورد بررسی قرار می‌گیرند. از یک سو، این متغیرها در میانشرکت‌های مختلف و از سوی دیگر، در دوره زمانی مورد نظر آزمون می‌شوند.

1-7) قلمرو پژوهش

1-7-1) قلمرو موضوعی

بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر غیرعادی در گزارشگری مالی .

1-7-2) قلمرو زمانی

قلمرو زمانی این تحقیق در برگیرنده سال‌های 1384 الی 1391 می‌باشد .

1-7-3) قلمرو مکانی

از آن‌جایی که شرکت های بورس اوراق بهادار تهران مشمول مقررات خاص سازمان بورس می‌باشند، انتظار می‌رود اطلاعات تهیه شده از سوی این شرکت ها از انسجام، قابلیت اعتماد و کیفیت بالاتری برخوردار باشند. لذا قلمرو مکانی یا همان جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های فعال در بورس اوراق‌بهادار تهران بوده، که طی دوره زمانی تحقیق کلیه اطلاعات مالی آن‌ها در بورس ارائه شده است.

1-8) جامعه و نمونه آماری پژوهش

در تحقیق حاضر کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در یک بازه زمانی 8 ساله، از سال 1384 تا 1391، جامعه آماری تحقیق می‌باشند، نمونه تحقیق به روش حذفی، پس از اعمال پیش فرض‌ها انتخاب می‌گردد.

1-9) تعاریف واژگان کلیدی (تعاریف عملیاتی واژگان)

1-9-1) تعاریف عملیاتی

برخیازواژه‌هاواصطلاحاتیکهبهطوررایجدراینتحقیقمورداستفادهقرارمی‌گیرند،بهصورتزیرتعریفمی‌شوند.تعریفاصطلاحاتازیکسوموجبجهت‌دهیبحثوازسویدیگرموجبپیش‌گیریبرداشت‌هایمتفاوتخوانندگانازاصطلاحاتکاربردیمی‌شود.

-9-2) اجتناب مالیاتی

اجتناب از مالیات، یک نوع سوء استفاده رسمی از قوانین مالیاتی است. این مقوله به بررسی و یافتن راههای گریز از پرداخت مالیات در قوانین مالیاتی مرتبط می شود که مؤدیان به آن وسیله خود را به نحوی از افراد مشمول مالیات کنار می زنند. (دهالیوال و همکاران[14]، 2004).

رگو[15] (2003) اجتنابازپرداختمالیاترابهعنواناستفادهازروش هایبرنامه ریزیمالیاتیکهبهطورقانونی،پرداختمالیاتبردرآمدشرکت هاراکاهشمیدهد،تعریفکردهاست.اجتنابازپرداخت مالیاتبهطورکلیکاهشآشکارمالیاتتعریفشدهاست (هانلون وهتزمن[16]،2009) فعالیتهای اجتنابازپرداختمالیاتبهطورمتداولبهابزارهایصرفهجوییمالیاتکهمنابعراازدولتبه سهامدارانانتقالمیدهدوبنابراینارزشبعدازمالیاتشرکتراافزایشمیدهد،مربوطمیشود (دسایی و دارماپالا[17]،2009)

[1]- Worldcom

[2]- Enron

[3]- Xerox

[4]- Parmalat

[5]- First In, First Out

[6]- Cloyd

[7]- Mills

[8]- Jensen and Meckliny

[9]- Desai and et al.

[10]- Pasternak and Rico

[11]- Otusanya

[12]- Gravile

[13]- Wang

[14]- Dhaliwal et al.

[15]- Rego

[16]- Hanlon and Heitzman

[17]- Desai and Dharmapala

دریافت فایل

بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی وتأخیرغیرعادی در گزارشگری مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

یاهو مارکت یکشنبه 19 آذر 1396 ساعت 17:48

0 نظر

جستجو

فهرست جدول‌ها

چکیده

مقدمه و کلیات تحقیق

1-1 مقدمه

1-1-1 ضرورت تحقیق

بیان مساله

توصیف وضعیت موجود

منابع :

1- معین ، محمد ،1371، فرهنگ فارسی ، جلد 8 ، تهران ، انتشارات امیرکبیر

2- میالاره ، گاستون ،1375، معنی و حدود علوم تربیتی، جلد 2، ترجمه علی محمد کاردان ، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران

3- عظیمی ، سیروس ، 1369، روان شناسی کودک ، جلد 1، تهران ، انتشارات معرفت

4- سادئی ، علی ، 1374، ویژگی های معلم دینی مطلوب و نقش او در شکل گیری هویت دینی دانش آموزان ، جلد 2، تهران ، انتشارات تربیت

5- مطهری ، مرتضی ،1367، امدادهای غیبی در زندگی بشر ، تهران ، انتشارات صدرا

6- شعاری نژاد ، علی اکبر ، 1375، مبانی روان شناختی تربیت، جلد 3، تهران ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

7- داودی ، محمد ، 1384، نقش معلم در آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى ، جلد 1، قم ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه

8- بیابانگرد ، اسماعیل ، 1379، روان شناسی نوجوانان ، چاپ چهارم ، تهران ، انتشارات فرهنگ اسلامی

9- موگهی ، عبدالکریم ، 1380، روشهای آموزش روحیه نوع دوستى ، نیکوکارى ، مهرورزى ، ماهنامه فرهنگی یاس ، شماره 8 صفحه 42

10- مظاهری ، حسین ، 1378، تربیت فرزند از نظر اسلام ، قم ، انتشارات روحانی

مقدمه و کلیات

1-1- مقدمه

1-2-1- ساختار

عنوان صفحه

کلیات

1-2) بیان مسئله و چگونگی برگزیدن موضوع پژوهش

1-4) اهداف پژوهشی

1-4-1) اهداف علمی

1-4-2) اهداف کاربردی

1-5) سوالات و فرضیه‌های پژوهش

1-6) روش پژوهش

1-7-1) قلمرو موضوعی

1-7-2) قلمرو زمانی

1-7-3) قلمرو مکانی

1-8) جامعه و نمونه آماری پژوهش

1-9-1) تعاریف عملیاتی

-9-2) اجتناب مالیاتی