|
|
![]() نقش شخصیت حامی در انیمیشن با تاکید بر طراحی کاراکتراسبچکیده در بسیاری از آثار انیمیشن در کنار شخصیت اصلی شخصیت وابستهای وجود دارد که یار، و یاور قهرمان داستان میباشد که سایدکیک یا شخصیت حامی نامبرده می شود. شخصیت حامیدر آثار سینما انیمیشن بطور گسترده حضور پیدا کرده است و لازم میباشد که از لحاظ بکارگیری این نوع شخصیت براساس ویژگیهای آن در داستان و ارتباطش با عناصر و اعضای دیگر داستان مورد مطالعه قرار گیرد. کوشش شده بطور مشروح شخصیت حامی مورد بررسی قرار گیرد زیرا شناسائی هرچه بیشتر این نوع شخصیّتها در خلق آثار سینما انیمیشن و روایت هرچه عمیقتر داستان کمک موثر مینماید. ضمن بررسی اصول پایه و انواع شخصیتهای حامی در این مجموعه سعی بر این است که تمرکز بر شخصیت اسب بعنوان شخصیت حامی در داستانها و آثار سینمای انیمیشن گردد و در آنها شخصیت حامی که بعنوان یار و یا همراه در قهرمان داستان ایفای نقش دارد بیشتر پرداخته شود. اهمیت وجودی این حیوان در کنار انسان در طول تاریخ به درجهای است که در داستانهای اساطیری از آن بارها و به اشکال گوناگون و در جایگاه خاصی یاد شده است لذا بررسی حضور اسب در طول تاریخ ایران زمین و همچنین بازنوشت مقالهای تحت عنوان اسب و نقش این حیوان در کلیه داستانهای شاهنامه ضروری بنظر میآید. کلمات کلیدی: کاراکتر حامی ، اسب، کاراکتراسب- کاراکتر انیمیشن فهرست مطالب 3-7- طنز در شخصیت کاراکتر حامی25 شخصیت اسب در داستانهای اساطیری31 4-2- نماد جانوران در اساطیر و فرافکنی روانشناختی32 4-3- نقش نماد اسب در تکامل کهنالگوی قهرمان35 4-4-اسب قهرمان و جایگاه او در روایات حماسی و اساطیری38 4-5- تفسیرهای اساطیری از رامکردن اسب و نمود آن در شاهنامه39 4-6- توتم اسب و خاندانهای پهلوانی شاهنامه40 4-7- شخصیت انسان گونة اسبهای پهلوانان و نقش مکمل آنها در تکوین قهرمانان41 4-8- اسبهای نمادینه کنندة فرّه45 تاریخچه اسب در ادوار مختلف ایران48 5-2- اسبدرایرانغربیدرنیمهاولهزارهیکمقم49 بررسی اسب بعنوان کارکتر حامی در آثار انیمیشن58 6-1- تحلیل شخصیت اسب بعنوان شخصیت همراه و حامی در آثار انیمیشنی58 فهرست اشکال شکل 5-1- سیلکظرفسفالیمنقوشبهاسب، قرن 9- 10 ق.م ، موزهلسآنجلس 49 شکل 5-2- ماکو٬ریتونبانقشجلاسبکهنقشیهمانندقالیپازیریکرانشانمیدهد٬قرنهشتمق.م.50 شکل 5-3- راق، اسب٬لرستان٬قرن 7 - 8 ق.م. ٬مجموعهآدام. 51 شکل 5-4- جمشید٬دواسبدرحالتاخت٬قرن4 - 5 ق.م. ٬موزهملیایران 52 شکل5-7- سراسب٬ناحیهکرمان٬قرتچهارممیلادی٬موزهلوور. 55 شکل 5-8- هدیهآوران٬نمایندهارمنیها٬دیوارهجنوبیپلکانشرقیکاخآپادانا٬تختجمشید. 56 شکل 5-9- شبدیزوخسروپرویز(احتمالًا)٬طاقبستان٬فرن7میلادی 57 مقدمه در بسیاری از داستانها در کنارقهرمان شخصیت همراهی وجود دارد که به عنوان ساید کیک (کاراکتر حامی) معرفی میشود. متون بسیاری درباره قهرمان و نحوه شخصیت پردازی او نوشته شده است اما همانطور که خواهیم دید با اینکه حضور موثر کاراکتر حامی در هرچه بهتر روایت شدن داستان آشکار است، کمتر به صورت مستقل مورد بررسی قرار گرفته است. به ویژه در مورد کاراکترهای حامی در رسانه انیمیشن، متن مدون و جامعی که به شکل مستقل و گسترده به این مهم پرداخته باشد وجود ندارد به علت اهمیت حضور و نقش کاراکتر حامی و یا حامی در روایت داستان و مطالعه آن در فیلمهای انیمیشن سینمایی هم ضروری به نظر میرسد. به همین دلیل در این تحقیق سعی شده است با بررسی نمونههایی از فیلمهای انیمیشن سینمایی چگونگی شخصیت پردازی و نقش کارا کترهای حامی در ساختار روایی این گونه فیلمها بررسی شود. به همین منظور ابتدا فیلمهایی بنابر آنچه در فصل مورد پژوهی شرح داده شده است، انتخاب شدهاند و همزمان با مطالعه کتب مختلف، سعی شد تا مواردی که لازم است در فیلمها برای پاسخگویی به سوالات و پیش فرضها مورد مطالعه قرار گیرد، انتخاب شوند و در هر فیلم، مورد بررسی قرار گیرند. هدف از این تحقیق این است که چگونگی شخصیت پردازی و همچنین سیر تحول کارکترهای حامی در انیمیشنهای سینمایی بررسی گردد تا معلوم شود که آیا شاخصههایی برای این کاراکترها تعریف شده است یا میتوان تعریف کرد؟ و آیا همانطور که به نظر میرسد ساختار شخصیتی و حیطه عمل مشابه دارند و یا میتوان آنها را به چند گروه ساده دسته بندی کرد؟ رابطه متقابل کاراکتر حامی با قهرمان چگونه است؟ چه نقشی در ساختار روایی داستان دارد؟ اهمیت حضور در داستان چیست؟ بررسی نمونههایی از حضور کاراکتر حامی در آثار انیمیشن و آگاهی به پاسخ این سوالات میتواند دیدگاه جامعتری را نسبت به چگونگی خلق شخصیت ها و روابط پویای بین آنها در اختیار ما قرار دهد و توانایی ما در خلق شخصیتها و روایت مناسب داستان وسعت بخشد. در فصل اول، کاراکتر حامی تعریف شده است و سپس با تعریف انواع دیگر کارکتر، سعی شده است این تعریف جامعتر ارائه شود. انواع کاراکتر حامی به لحاظ نقش وظیفهای که ممکن است در داستان داشته باشند عنوان و شرح داده شده است. سپس به کارکردهای حضور کاراکتر حامی در داستان پرداخته شده است، از جمله نقشی که این کاراکتر در معرفی شخصیت اصلی دارد و همینطور نقشی که در روایت بهتر داستان دارد. پس از آن تاریخچه مختصری از حضور کاراکتر حامی در داستانها و ادبیات ارائه شده است. شخصیت و ساختار روایی داستان از بسیاری ازجهات به هم وابستهاند. مطالعه اصول تعریف شده برای شخصیت پردازی مارا در درک و خلق هر شخصیت و از جمله شخصیت حامی یاری میدهد. به همین دلیل فصل دوم به اصول کلی در مورد شخصیت پردازی و ارتباط آن با ساختار فیلم میپردازد و سعی شده است ویژگیهای کاراکاتر حامی با این اصول قیاس شود در این فصل ابتدا عناصر داستان عنوان میشود وبه اهمیت ساختار و شخصیت در داستان و رابطه نزدیک بین آن دو اشاره میشود. سپس مراحل خلق شخصیت مطرح و اصول آن توضیح داده میشود. سپس مراحل خلق شخصیت مطرح و اصول آن توضیح داده میشود از آنجا که راه درک درونیات هر شخصیت، تظاهرات بیرونی اوست و یکی از این تظاهرات بیرونی روابط هر شخصیت با دیگر کاراکترهاست. نکاتی در این مورد هم ذکر شده است و به دلیل اینکه در شخصیت پردازی بسار از کاراکترهای حامی در انیمیشنهای سینمایی، بُعد طنز پر رنگ تر است. نکاتی درباره نحوه طنز پردازی شخصیت در داستان مطرح شده است. نتیجه مطالعات همین فصل نکات مورد مطالعه در هر فیلم را (در بخش مورد پژوهی) مشخص کرده است. همزمان با تکمیل مطالعه، فیلمها انتخاب شد و بررسی آنها آغاز گردید. نحوه انتخاب فیلمها در فصل سوم که به مورد پژوهی اختصار دارد، بیان شده است. همانطور که پیشتر گفته شد، موارد پژوهش از مباحثی که در فصل دو به آن پرداخته شد به دست آمده است. از جمله بررسی نحوه شخصیت پردازی کاراکترهای حامی در قیاس با شخصیت اصلی، رابطه بین قهرمان و حامیش، میزان حضور موثر کاراکتر حامی در پیشبرد اهداف قهرمان و همین طور مطالعه نقش طنزی که کاراکترهای حامی در فیلم دارند. در نهایت تحلیل دادههای به دست آمده از فیلمها، تحت عنوان تحلیل و بررسی آورده شده است. در این بخش تقسیم بندی سادهای از لحاظ موثر بودن کاراکترهای حامی در روایت انجام شده است. به حامیهای ضد قهرمان ها اشاره شده است همین طور گروه قهرمان با کاراکترهای حامی با قهرمان جمعی یا چند قهرمانی در داستان مقایسه شده است. در آخر شباهتها، تفاوتهای هیات فیزیکی، شخصیت و رفتار شخصیت اصلی و حامی و چگونگی رابطه بینشان توضیح داده شده است. و در آخر فصل جمع بندی (نتیجه گیری)،مباحث مطرح شده در فصول پیشین و نتایج آن به اختصار ارائه شده است. امید است که اطلاعات جمع آوری شده و به دست آمده از این تحقیق مورد استفاده علاقه مندان قرار گیرد. فصل اول:کلیات تحقیق1-1 بیان مسئلهاز همان ابتدای تولید انیمیشن تا به امروز در بسیاری از آثار انیمیشن در کنار شخصیت اصلی شخصیت وابسته وجود داشته است که رفیق همراه قهرمان داستان است و معمولا از آن به ساید کیک [1]( کاراکتر حامی ) یاد می شود . کاراکتر حامی همانطور که از اسمش بر می آید ، شخصیت مستقلی ندارد یا شاید بهتر باشد بگوییم خواست و هدف مستقلی ندارد و شخصیت و اعمالش به شخصیت اصلی وابسته است و او را در رسیدن به هدفش یاری و حمایت می کند اما در واقع ، حیطه عمل کاراکتر حامی میتواند وسیع تر از تعریف اولیه آن باشد و حتی با انواع دیگر شخصیت ترکیب شود و اهمیت و حیطه عمل بیشتری پیدا کند . پلمن[2] در معرفی 9 نوع شخصیت که معمولاً در ژانر افسانه ای به کار می روند ، در دومین عنوان ، بعد از ضد قهرمان ، از کاراکتر حامی یا بهترین دوست نام برده است و این دلالتی بر اهمیت حضور این نوع کاراکتر در داستان است و همچنین در بسیاری از گونه های داستانی حضور دارد.کاراکتر حامی گاهی یک راز دار یا محرم اسرار هم محسوب می شود و شخصیت اصلی به وفاداری او تکیه می کند .حضور کاراکتر حامی نویسنده را در بیان هرچه بهتر و جذاب تر شخصیتها و داستان ، یاری می کند مانند انیمیشن هرکول ، پگاسوس ، اسب بالدار قهرمان از همان ابتدای تولد همراه هرکول ( شخصیت اصلی داستان ) است . مزرعه حیوانات که در استودیو جان الاس و بچلور ساخته شد از نظر محتوا و تولید نمونه مناسبی برای اکتشاف های نو آورانه در انیمیشن بود. روند استفاده از حیوانات در انیمیشن روز به روز بیشتر می شود به نحوی که فیلمهای بسیاری در این رابطه ساخته شده ، فیلم فانتازیا از آثار کم نظیر والت دیزنی مملو از شخصیتهای حیوانی و اسطوره ای است . یکی از مزیت های مهم دیزنی پیشگامی وی در زمینه طراحی فیزیکی و روانی شخصیتهای حیوانی است که ویژگیهای انسانی به خود گرفته اند . دیزنی در مورد حیوانات می گوید : ارتباط با حیوانات سهل تر است زیرا حیوانات بهتر می توانند با ژست و حالات خود تأثیر عواملی مثل شادمانی یا قدر شناسی و سایر احساسات درونی را نشان بدهند . دیزنی شخصیتهای حیوانی زیادی آفریده است ، دانل داک ، میکی موس ، مینی و پلوتو ، دامبی و بامبی از مشهورترین شخصیتهای دوست داشتنی در سراسر دنیا می باشند در راستای استفاده ازحیوانات ، اسب از زمان های گذشته مورد توجه بشر بوده است و طی قرون و اعصار متمادی تلاشهایی در جهت شناسایی هر چه بهتر از توانایی های این حیوان صورت گرفته است و با بوجود آمدن صنعت فیلم و به تبع آن انیمیشن ، این حیوان به این عرصه پای گذاشت و به مرور زمان کارگردانان به این شخصیت بیشتر توجه کردند و استفاده های مفیدی از آن به عنوان کاراکتر حامی و گاه به عنوان کاراکتر اصلی انجام شد (مانند لوک خوش شانس) تا اینکه در برخی مواقع به عنصری نجات بخش تبدیل می شود ( مانند Tangled ) . 1-2 پیشینه تحقیقبا توجه به اینکه بخش مهمی از این تحقیق با مشاهده و بررسی انیمیشن های مورد نظر میسر است منبع مشخصی که به تک تک آنها اشاره مستقیم داشته باشد وجود ندارد ، لذا در این قسمت صرفاً به برخی عناوین اشاره می شود که به نحوی با این پژوهش مطابقت دارند . - تمیمی - ندا - پایان نامه بررسی نقش کاراکتر حامی در ساختار روایی انیمیشن های سینمایی – دانشگاه هنر – دانشکده سینما و تئاتر – بهمن 1390 - صالح - صباح - پایان نامه استفاده نمادین از حیوانات در انیمیشن – دانشگاه تربیت مدرس – زمستان 1381 - خطایی - سوسن - پایان نامه طراحی شخصیت در انیمیشن - دانشگاه تربیت مدرس- 1379 1-3 اهداف تحقیق- بررسی طراحی کاراکتر اسب به لحاظ زیبایی شناسی فرم و جایگاه مفهومی آن در داستان - بررسی تحلیلی طراحی اسب و شخصیت آن در داستان - بررسی ویژگی های انسانی بکار رفته در شخصیت پردازی اسب 1-4 سوالات و فرضیات کلیدیسوالات 1- ارتباط طراحی اسب و نقش آن در داستان چیست ؟ 2- علت استفاده از اسب بعنوان نقش حامی ( مکمل) چیست ؟ 3- ویژگیهای انسانی بکار رفته در طراحی شخصیت اسب کدامند ؟ ( در انیمیشن های مورد نظر) فرضیات : 1- به نظر می رسد طراحی شخصیت اسب در داستان های انیمیشن متناسب با نقش آن ها به عنوان شخصیت حامی صورت می پذیرد . 2- به نظر می رسد اسب دارای ویژگیهای خاص است که در کنار شخصیت اصلی می تواند ایفای نقش کند . 3- به نظر می رسد در طراحی شخصیت اسب در انیمیشن های مورد مطالعه، ویژگیهای مشابه طراحی حالات انسانی بکار رفته است . [1]SideKick [2]Pullman |
![]() اقدام پژوهی معلم پایه دوم ابتدایی چگونه توانستم مشکل افت تحصیلی دانش آموزم گیتی (بچه طلاق ) را کاهش دهم؟اقدام پژوهی معلم پایه دوم ابتدایی چگونه توانستم مشکل افت تحصیلی دانش آموزم گیتی (بچه طلاق ) را کاهش دهم؟در قالب ورد و قابل ویرایش در30 صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی چکیده :بدون شک دانش آموزی که در یک خانواده از هم گسیخته به سر می برد و اختلاف و مشاجرات والدین امنیت خاطر و سلامت عاطفی او را به هم می زند ، افت تحصیلی و کاهش علاقه به درس و مطالعه خواهد داشت .تجربه نشان داده است که معلمان در آگاه کردن والدین وکنترل رفتار آنان ، نقش تعیین کننده ای ایفا می کند و معلّم حافظ اسرار دانش آموز است . درگیری های خانوادگی و مشاجره های پدر و مادر در حضور فرزندان، تأثیرات روحی شدیدی بر کودکان و نوجوانان ناظر بر صحنه می گذارند و در رفتارهای پرخاشگرانه کودکان و نوجوانان اثر مزمن بر جای خواهد گذاشت. به طور کلی کودکان و نوجوانان مرگ پدر و مادر خود را راحت تر از طلاق آنان پذیرا هستند، در فوت پدر و مادر پیوندهای عاطفی، شخصیتی و احساسی و رشته های ارتباط روانی گسسته نمی شود یا کمتر سست می شود و افسردگی و ملال، کوتاه مدت و زودگذر است. در حالی که آثار طویل المدت طلاق در پسران و دختران بیشتر است و مشکلات ناسازگاری در تشکیل خانواده را به وجود می آورد.بیان مسأله :یکی از مهمترین عوامل پرورش فطرت راستگویی در کودکان ،محیت خانواده است . جایی که پدران و مادران راستگو هستند و پیرامون دروغ و خلاف حقیقت نمی گردد، طفل طبعاً به راه درستی می رود و راستگو بار می آید و به آسانی می تواند موانعی را که به فراوانی در سر راهش پیدا می شوند ، بر طرف کند . برعکس ، جایی که پدران و مادران خود دروغ می گویند و به این خوی ناپسند معتاد هستند ، قطعاً طفل با خلق ناپسند دروغگویی رشد می کند .(شفیع زاده )...فهرست منابع:– وینرایت،ویلیام(بیتا). عقل ودل. ترجمه: محمدهادی شهاب( 1394 ). قم: انتشارات پژوهشگاه علوم ومعارف اسلامی.– مارشال،کاترین وراسمن،گرچنب. ( 2014 ). روش تحقیق کیفی. ترجمه: علی پارسائیان وسیدمحمداعرابی(2016).تهران: انتشارات دفترپژوهشهای فرهنگی. ).– مارشال،ک. وراسمن،گ. ب. ( 2015 ). روش تحقیق کیفی. ترجمه: علی پارسائیان وسیدمحمداعرابی 1377). تهران: انتشارات دفتر پژوهشهای فرهنگی.– سرمد،زهره؛بازرگان،عباس وحجازی،الهه. ( 1394 ) روشهای تحقیق درعلوم رفتاری. تهران: انتشارات آگه.– سرمد،زهره،بازرگان،عباس وحجازی،الهه. ( 1391 ) روشهای تحقیق درعلوم رفتاری. تهران: انتشارات آگه.اقدام پژوهی معلم پایه دوم ابتدایی چگونه توانستم مشکل افت تحصیلی دانش آموزم گیتی (بچه طلاق ) را کاهش دهم؟در قالب ورد و قابل ویرایش در30 صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی در این قسمت خرید و دانلود کنید. |
|
|
![]() تحلیل گفتمان انتقادی در فیلم "یه حبه قند"فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول- کلیات پژوهش 1-1-مقدمه 2 1-2-بیان مسئله 3 1-3-اهمیت پژوهش 4 1-4-هدفهای پژوهش 4 1-5-پرسشهای پژوهش 4 1-6-فرضیههای پژوهش 5 1-7-محدودیتهای پژوهش 5 1-8-معرفی اصطلاحات بنیادی 5
فصل دوم- مبانی نظری و پیشینه پژوهش 2-1-مقدمه 10 2-2-مبانی نظری پژوهش 10 2-2-1-تحلیل گفتمان/ انتقادی 10 2-2-2-رویکردهای تحلیل گفتمان انتقادی 12 2-2-2-1-رویکرد میشل فوکو 14 2-2-2-2-رویکرد ورثوداک 19 2-2-2-3-رویکرد تووندایک 22 2-2-2-4-رویکرد نورمن فرکلاف 27 2-2-3-نظریه گفتمان لاکلاوموف 30 2-2-3-1-نظریه اجتماعی در رویکرد لاکلاوموف 34 2-2-3-2-گفتمان عینی، ایدئولوژی، قدرت در رویکرد لاکلاوموف 37 2-2-3-3-سوژه، گروه و هویت در رویکرد لاکلاوموف 39 2-2-3-4-غیریتسازی، هژمونی و موقعیت تحلیلگرا در رویکرد لاکلاوموف 41 2-2-4-فرآیند تحلیل گفتمانی 42 2-2-4-1-تحلیل کلان گفتمانی 44 2-2-4-1-1-تحلیل گفتمان بر اساس اقناع 45 2-2-4-1-2-قیاس 45 2-2-4-1-3-بحث 47 2-2-4-1-4-استعاره 49 2-2-4-2-تحلیل گفتمان بر اساس برجستهسازی و حاشیهرانی 50 2-2-4-3-تحلیل گفتمان بر اساس تحلیل زبان 54 2-2-4-3-1-انسجام متنی 54 2-2-4-3-2-شیوههای نامگذاری 55 2-2-4-3-3-گزینش واژگانی 56 2-2-4-3-4-بینامتنیت 56 2-2-5-سینما و فیلم 57 2-2-5-1-تعریف سینما و فیلم 57 2-2-5-2-ماهیت سینما 58 2-2-5-3-نظریه فیلم 60 2-3-پیشینه پژوهش 61 2-3-1-پیشینه تحلیل گفتمان 61 2-3-2-تحلیل گفتمان انتقادی 66 2-3-3-برخی از پژوهشهای انجام شده توسط پژوهشگران ایرانی 69 2-3-4-برخی از پژوهشهای انجام شده توسط پژوهشگران غیر ایرانی 74 2-3-5-تحلیل مطالعات نشانهشناختی سینما 77 2-3-6-مطالعات پیشین پیرامون تحلیل گفتمان/ تحلیل گفتمان انتقادی در سینما 84 فصل سوم-روششناسی پژوهش 3-1-مقدمه 88 3-2-روش گردآوری دادهها 88 3-2-1-معرفی دادهها 88 3-2-2-پیکرهی زبانی 88 3-2-3-شیوه گردآوری دادهها 88 3-3-روش پژوهش 89 3-4-چارچوب پژوهش 90 3-5-شیوه تحلیل دادهها و مراحل انجام کار 90 فصل چهارم-تحلیل دادهها 4-1-مقدمه 92 4-2-نگاهی کلی به داستان فیلم 92 4-3-معرفی شخصیتها 94 4-4-تحلیل گفتمانهای موجود در فیلم یهحبهقند در چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی لاکلاوموف 100 4-4-1-تعارض و تقابل گفتمانها 100 4-5-بررسی تحلیلی فیلمنامه یهحبهقند در نمایی کلی 155 فصل پنجم-نتیجهگیری و پیشنهادات 5-1-مقدمه 161 5-1-1-خلاصه و نتیجهگیری فصل اول 161 5-1-2-خلاصه و نتیجهگیری فصل دوم 161 5-1-3-خلاصه و نتیجهگیری فصل سوم 162 5-1-4-خلاصه و نتیجهگیری فصل چهارم 162 5-2-بررسی فرضیههای پژوهش 162 5-3-نتایج پژوهش 163 5-4-پیشنهاداتی برای پژوهشهای آتی 164 منابع فصل اول کلیات پژوهش 1-1-مقدمه اصطلاح تحلیلگفتمان ابتدا در زبانشناسیساختگرای آمریکا توسط زلیگهریس[1] مطرح شد و منظور او از تحلیلگفتمان، تحلیلساختاری بالاتر از سطح جمله بود. اما نادیده انگاشتن بافت کاربرد زبان و توجه صرف به ساختارها بدون توجه به مسائل محیطی موثر بر کاربرد زبان هنگام تحلیلساختاری، منجر به پنهان ماندن بخشهای قابل توجهی از جنبههای ارتباطی و معنایی کاربرد زبان گردید. از این رو عدهای از زبانشناسان که در چارچوب زبانشناسی نقشگرا کار میکنند، سعی کردند با توجه نمودن به بافت، تحلیل جامعتری ارائه دهند و در نهایت عدهای دیگر از زبانشناسان که در دانشگاه ایستانگلیایانگلستان کار میکردند تحت تاثیر اندیشههای متفکرانی فرانسوی چون فوکو [2]و پشو[3] در دهه هفتاد به این نتیجه رسیدند که مفهوم بافت در تحلیل گفتمان نقشگرا همچنان نارساست و بسیاری از مسائل سیاسیاجتماعی که بر زبان تاثیرات متقابل دارند ناگفته میماند. از این رو این عده با پایهگذاری زبانشناسیانتقادی که خود زمینه پیدایش تحلیلگفتمانانتقادی را فراهم آوردند، مفاهیم دیگری چون قدرت و ایدئولوژی را نیز وارد تحلیل انتقادی کردند. بنیاد تحلیل گفتمان انتقادی را میتوان در زبانشناسی انتقادی، که در اثر پیشرو زبان و کنترل نوشته فاولر[4]، هاج[5]، کرس[6] وترو[7] شکل یافت، جستجو کرد (سلطانی، 1384: 51). 1-2- بیان مسئله تحلیلگفتمانانتقادی، گرایشی بین رشتهای است که از دهه 1960 تا اواسط دهه 1970 طی تغییراتی گسترده در رشتههایی مانند انسانشناسی، جامعهشناسی، روانشناسی، زبانشناسی، نشانهشناسی و غیره که به مطالعات نظاممند ساختار، کارکرد و فرآیندهای تولید گفتار میپردازند ظهور کردهاست. به گفته فرکلاف[8] هر چند تحلیل گفتمان در زبانشناسی رشد یافتهاست، اما در زبانشناسی متوقف نماند و وارد مطالعات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی شد و شکل انتقادی بهخود گرفت. تحلیل گفتمان سعی دارد با مطالعه اثرات ظاهری گفتار، ساختار تولید و زمینه وقوع متن یا گفتار یعنی عوامل بیرون از متن (بافت موقعیتی، فرهنگی، اجتماعی و غیره) به موضوعاتی دست یابد که رابطه بین تشکیل ایدئولوژی و گفتار را آشکار میسازد. گفتمانکاوان انتقادی توجه را صرفاً به رشته خود و نظریهها و الگوهای آن معطوف نمیدارند، بلکه بیشتر به مسائل مهم اجتماعی میپردازند. نابرابریهایی که مبنای جنسیتی، قومی، طبقاتی، مذهبی، زبانی و غیره دارند. فیلم مورد بررسی در این پژوهش، خانوادهای از طبقهی رعیت را به تصویر میکشد که به مناسبت جشن عروسی فرزند آخر خانواده دور هم جمع شدهاند، مرگ دایی ( بزرگ خانواده ) عروسی را به عزا تبدیل میکند و در این دو موقعیت متناقض ردیابی تاثیر و نشانههای فرهنگ، مذهب، موقعیت اجتماعی و به خصوص نسبت خویشاوندی، در گفتار و کارکرد اعضای این خانواده مسئله مورد بحث در این پژوهش میباشد. در این تحقیق این مسئله مهم است که چگونه این تفاوتها و نابرابریهای پنهان به ویژه نابرابریهای طبقاتی و مذهبی (اعتقادی) در بستر فیلم یک حبه قند آشکار میشود؟
1-3-اهمیت پژوهش تحلیل گفتمان انتقادی واکنشی به خلاء موجود در تحقیقات توصیفی زبان است. این نوع تحلیل، دستاوردهای توصیفی تحلیلی گفتمان را هر چند مفید اما کافی نمیداند و بر این مدعاست که سطوح توصیفی تحلیل گفتمان باید سطوح اولیهی چارچوب تحلیل جامعه باشند که اهدافش از بیان خصلتهای صوری یک متن (گفتمان) بسیار فراتر میرود و به نتیجهگیری و دریافتهایی انتزاعیتر و عمیقتر میرسد. در پژوهش حاضر، برخی تفاوتها و نابرابریهای مهم اجتماعی مانند نابرابریهای جنسیتی، قومی، مذهبی و غیره در بستر فیلم یه حبه قند آشکار میشود و مورد بررسی قرار میگیرد که نباید از نقش سینما در بازتاب این نکات غافل شد. این پژوهش حتی میتواند در آگاهی بخشی به دست اندرکاران سینما و تلویزیون هم مفید باشد.
1-4-هدفهای پژوهش اختلاف طبقاتی، سطح ثروت، احساس حقارت و تاثیر آن برروی گفتمان موضوعی غیر قابل اجتناب میباشد. هدف از این پژوهش ابتدا پرداختن به تحلیل گفتمان انتقادی در سطح کلان و سپس بررسی این مفاهیم و بررسی چگونگی نمود آنها در فیلم یه حبه قند است. هدف دیگر بررسی شیوه تغییر گفتمان با تغییر شرایط محیطی، شرایط اجتماعی و تاثیر آن ها بر روی گفتمان میباشد.
1-5-پرسشهای پژوهش این پژوهش در صدد پاسخ گویی به پرسشهای زیر است: 1-اختلاف سطح طبقاتی چه تاثیری بر روی گفتمان افراد دارد؟ 2-آیا تغییر شرایط موقعیتی افراد باعث تغییر گفتمان میشود؟ 3-آیا شرایط زندگی و رفتار متقابل همسران تاثیری برروی گفتمان آنها دارد ؟
1-6-فرضیههای پژوهش 1-اختلاف سطح طبقاتی گفتمان افراد را متفاوت میسازد. 2-تغییر شرایط موقعیتی در افراد باعث تغییر در گفتمان میشود. 3-شرایط زندگی و رفتار متقابل همسران بر روی گفتمان آنها تاثیر دارد.
1-7-محدودیتهای پژوهش این پژوهش به بررسی فیلمنامه فیلم یهحبهقند میپردازد و با توجه به این که سینما دارای ابعاد گستردهای است بررسی همه جوانب آن در یک تحقیق نمیگنجد و در حوزه زبانشناسی و تحلیل گفتمان قرار نمیگیرد. لذا تحقیق حاضر به بررسی فیلمنامه میپردازد و برای بیان آن از ابزار تحلیل گفتمان استفاده میکند. در سالهای اخیر تحقیقات در زمینه علومانسانی افزایش یافته و مباحث نظری و عملی فراوانی در این خصوص ارائه گردیده و همچنین تحلیلهای نظری در مورد مفاهیمی چون گفتمان نیز ارائه شدهاست، اما در مورد استفاده عملی و به اجرا در آوردن این روشها کمتر سخن به میان آمدهاست. یک تحلیل جامع نیازمند بررسی همه جانبه کل نشانه میباشد اما این بررسی تنها محدود به بررسی فیلم نامه فیلم است و کمبود منابع و تحقیقات انجام شده در این زمینه یکی از موانع تحقیق حاضر بوده است. 1-8-معرفی اصطلاحات بنیادی گفتمان: لاکلا[9]و موف[10] به نقل از یورگنسن[11] و فیلیپس[12](2002: 18) بیان می کند که گفتمان نظام معنایی است که همه پدیدههای اجتماعی را تولید کرده و به آنها معنا میبخشد. به عبارت دیگر، خارج از چارچوب گفتمان هیچ چیز قابل فهم نیست. تحلیل گفتمان: تحلیل گفتمان که در زبان فارسی به سخن کاوی، تحلیل کلام و تحلیل گفتار نیز ترجمه شده است، یک گرایش مطالعاتی بین رشتهای است. تحلیل گفتمان میکوشد تا نظام و آرایش فرا جملهای عناصر زبانی را مورد مطالعه قرار بدهد و بنابراین واحدهای زبانی نظیر تبادلات مکالمهای یا متون نوشتاری را مورد بررسی قرار میدهد (لطفی پور ساعدی، 1371: 10).
تحلیل گفتمان انتقادی: گفتمان انتقادی، بحث تحلیل گفتمان را یک سطح ارتقا میدهد. تحلیل گفتمان از نظر شمول معنایی، در گسترهای فراتر از زبانشناسی اجتماعی و زبان شناسی انتقادی، به همت متفکرانی چون ژاک دریدا[13]، میشل فوکو، ون دایک[14] و نورمن فرکلاف که به این رشته اهتمام ورزیدند وارد مطالعات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی شد و شکل انتقادی به خود گرفت. اگر تحلیل گفتمان را سطح توصیف بدانیم، تحلیل گفتمان انتقادی، آن را به سطح تفسیر و تبیین میرساند و ضمن توصیف و تفسیر متن، به این سوال پاسخ میدهد که چرا از میان گزینههای ممکن زبانی، باید این متن را انتخاب کرد؟ و طی یک واقعه مشخص، چرا اشخاص از عبارات خاصی استفاده میکنند؟ ایدئولوژی: فرکلاف، ایدئولوژی را ساختهای معناییای میداند که در تولید، بازتولید، و تغییر روابط نابرابر قدرت نقش دارند. در نتیجه، معنا در فهم ایدئولوژی اهمیت بسیار دارد، گفتمانها بار ایدئولوژیک پیدا میکنند و گفتمانهای ایدئولوژیک در حفظ تغییر روابط نابرابر قدرت سهیم میشوند (فرکلاف، 1995: 14). قدرت: مفهوم قدرت در نظریه لاکلاوموف بسیار شبیه قدرت نزد فوکو است. قدرت چیزی نیست که در دست بعضیها هست و در دست بعضیها نیست. قدرت چیزی است که اجتماع را تولید میکند. دانش، هویت و موقعیت فردی و اجتماعی ما ساخته و پرداخته قدرت است (سلطانی، 1384: 87). سوژه: آلتوسر[15]معتقد است که بازنمودهای ایدئولوژیک، از طریق ساختارهای تحمیلی، درون ما را شکل میدهند و از این طریق انسانهای عینی به سوژهها بدل میشوند؛ یعنی به موجوداتی که خیال میکنند گویی موسس جهان اجتماعیاند (خالقی، 1382: 230). دال مرکزی: معنای نشانههای درون یک گفتمان حول یک نقطه مرکزی به طور جزئی تثبیت میشود. نقطه مرکزی نشانههای برجسته و ممتازی است که نشانههای دیگر در سایه آن نظم پیدا میکنند و به هم مفصلبندی میشوند. نقطه مرکزی به دالهای دیگر معنا میدهد و انسجام معنایی کل گفتمان را حفظ میکند (لاکلا و موف، 1985: 112). طبیعیشدگی: طبیعی شدگی و یا عینیت، به اصول رفتاری و ذهنی اشاره دارد که بر اساس اجماع صورت گرفته و ضرورتاً پس از گذشت زمانی طولانی به صورت عقل سلیم درآمده و به عنوان دانش همگانی مورد تایید عموم قرار میگیرد. طبیعیشدگی در گفتمانها به صورت شبکههای معنایی است که بر آن دال مرکزی آن اجماع شده و مفصلبندی معنایی ثابتی را تشکیل داده و تصور ساختارشکنی آن امری بعید و ناممکن به نظر میرسد. هژمونی: آنتونیوگرامشی[16]، مارکسیست ایتالیایی هژمونی را به منزله سازماندهی اجماع میدانست. فرآیندهاییکه به واسطهی آنها صورتهای پستتر آگاهی بدون توسل به زور یا خشونت خلق میشوند (برت[17]، 1991: 54به نقل از فیلیپس و یورگنسن،2002: 32). [1].Zelling Harris [2].Foucault [3].Pshv [4].Fowler [5].Hodge [6].Kress [7].Theroux [8].Fairclough [9].Laclau [10] .Mouffe [11].Jorgensen [12].Philips [13].Jacues Derrida [14].Van Dijk [15].Althusser [16]. Gramsci [17]. Barret |