![]() معرفی تکنیک و بررسی ساختاری طرح و نقش در زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دورهی سلجوقی در ایرانفهرست مطالب عنوان شمارهی صفحه مقدمه...1 فصل اول: کلیات پژوهش 1-1- بیان مسئله..5 1-2- سؤال پژوهش..6 1-3- اهداف پژوهش...6 1-4- روش و فنون اجرایی پژوهش..7 1-5- پیشینه و ادبیات نظری پژوهش...7 1-6- معرفی جامعه آماری و نمونهها16 1-7- محدودیتهای پژوهش ...17 فصل دوم: تاریخچه، تعاریف، مبانی نظری 2-1- تاریخچهای از ورود اسلام به ایران تا پایان دورهی سلجوقی.............................................................20 2-2- اسلام و هنر و بازتاب آن در ایران.......................................................................................................... 22 2-3- تأثیر هنر ساسانی در هنر دورهی اسلامی در ایران.............................................................................27 2-4- تأثیر اسلام بر هنرمندان............................................................................................................................29 2-5- فلسفهی وجودی و حکمت حضور زیورآلات در دوران اسلامی.........................................................32 2-6- پیشینهی فلزکاری و تاریخچهی زیورآلات در ایران در قرون اولیهی اسلامی................................35 2-7- مراکز فلزکاری دورهی اسلامی در ایران.................................................................................................44 2-8- جواهرات و زیورآلات...................................................................................................................................46 2-9- جواهرساز، زرگر، نقره کار..........................................................................................................................52 2-10- قالگر و قالگری........................................................................................................................................53 2-11- تجهیزات کارگاه زرگری..........................................................................................................................53 2-11-1- ابزار زرگری...........................................................................................................................................54 2-11-2- مواد اولیه لازم برای ساخت زیورآلات.............................................................................................56 2-12- تکنیکهای ساخت وشکلدهی زیورآلات در دوران اسلامی...........................................................57 2-12-1- قالبگیری باز.........................................................................................................64 2-12-2- قالبگیری بسته.................................................................................................... 64 2-13- تکنیکهای تزیین اشیاء فلزی در دوران اسلامی..............................................................................66 2-13-1- مهرکردن...............................................................................................................................................67 2-13-2- کندهکاری.............................................................................................................................................67 2-13-3- قلمزنی و حکاکی...............................................................................................................................67 2-13-4- فلزکوبی یا ترصیعکاری......................................................................................................................68 2-13-5- سیاه قلم...............................................................................................................................................69 2-13-6- مشبککاری..........................................................................................................................................70 2-13-7- آب کردن ( جوهر کردن یا جوهر کاری).......................................................................................70 2-13-8- مینا کاری..............................................................................................................................................71 2-13-9- گوژ کاری..............................................................................................................................................71 2-13-10- ملیلهکاری..........................................................................................................................................72 2-13-11- خاتمکاری..........................................................................................................................................72 2-14- نقوش موجود در زیورآلات دورهی اسلامی.........................................................................................75 2-14-1- نقوش اسلیمی......................................................................................................................................77 2-14-2- نقوش هندسی.....................................................................................................................................77 2-14-3- نقوش کتیبهای....................................................................................................................................78 2-14-4- نقوش پیکرهای....................................................................................................................................79 2-14-5- نقوش نمادین......................................................................................................................................80 2-14-6- نقوش مرکب........................................................................................................................................81
فصل سوم: توصیف زیورآلات سه موزهی1- موزهی ملی ایران 2- موزهی رضاعباسی 3- موزهی متروپولیتن 3-1- زیورآلات دوران اسلامی تا پایان دورهی سلجوقی..............................................................................84 3-1-1- موزهی ملی ایران..................................................................................................................................84 3-1-2- موزهی رضاعباسی...............................................................................................................................103 3-1-3-موزهی متروپولیتن...............................................................................................................................125
فصل چهارم: تحلیل یافتهها و نتیجهگیری 4-1- تحلیل آثار................................................................................................................................................173 نتیجهگیری.........................................................................................................................................................192 فهرست منابع.....................................................................................................................................................197 فهرست منابع تصویر........................................................................................................................................201 چکیدهی انگلیسی.............................................................................................................................................202
فهرست جداول شمارهی صفحه جدول شمارهی 1: زیورآلات در موزهی ملی ایران........................................................................................99 جدول شمارهی 2: زیورآلات در موزهی رضا عباسی..................................................................................120 جدول شمارهی 3: زیورآلات در موزهی متروپولیتن..................................................................................162 جدول شمارهی 4: تطبیق آثار.........................................................................................................................187
فهرست تصاویر شمارهی صفحه (تصویر2-1) بخشی از دیوارنگارههای بالاتیق تپه. ازبکستان.......................................................................38 (تصویر2-2) بخشی از دیوارنگار پنجینک. یک زن اشرافی سغدی با تاج. طرحی از نقاشیهای دیواری پنجینک....................................................................................................................................................................39 (تصویر2-3) مجسمهی گچی رنگارنگ.............................................................................................................41 (تصویر2-4) طراحی سه گوشوارهی طلا..........................................................................................................41 (تصویر2-5) کاسه لعابدار منقوش، سفال مینایی، مکشوفه از کاشان.....................................................42 (تصویر2-6) نقش دو زن دوره ی سلجوقی بر کاسهی مکشوفه از ساوه، با گوشواره و موبند................42 (تصویر2-7) طرح زن بیمار در حال خون گرفتن، در ته کاسهی منتسب به ری، با موبند و گوشواره و گردن بند..................................................................................................................................................................43 (تصویر2-8) نقش دو زن دورهی سلجوقی بر روی نقش برجستهی گچی، ری........................................43 (تصویر2-9) آویز یا مدال طلا..............................................................................................................................62 (تصویر3-1-1) گردنبند نقره. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه: 8416.....................................................85 (تصویر3-1-2) گردنبند زرین. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه 8635....................................................86 (تصویر3-1-3) بازوبند سیمین. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه: 3494.................................................86 (تصویر3-1-4) بازوبند نقره. قرن 6-5 ه.ق/12-11م. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه 4470..........87 (تصویر3-1-5) دو جفت بازوبند نقره. موزهی ملی ایران...............................................................................87 (تصویر3-1-6) دستبند نقره. موزهی ملی ایران..............................................................................................88 (تصویر3-1-7) دستبند نقرهی زنجیری. موزهی ملی ایران..........................................................................88 (تصویر3-1-8) بازوبند طلا. ورامین. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:3511..........................................89 (تصویر3-1-9) دستبند طلا. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:26018.....................................................89 (تصویر3-1-10) دستبند طلا. گرگان. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:8545......................................90 (تصویر3-1-11) انگشتر زرین. گرگان. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:8596......................................91 (تصویر3-1-12) انگشتر طلا با نگین لعل. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:8602................................91 (تصویر3-1-13) انگشتر زرین. موزهی ملی ایران. شمارهی موزهی:8398................................................92 (تصویر3-1-14) گوشوارههای طلای مشبک. نیشابور. موزهی ملی ایران..................................................92 (تصویر3-1-15) گوشوارهای طلایی مشبک. نیشابور. موزهی ملی ایران...................................................93 (تصویر3-1-16) گوشوارهی طلای مشبک با آویز هرمی شکل. نیشابور. موزهی ملی ایران...................93 (تصویر3-1-17) یک جفت گوشوارهی طلا. گرگان. موزهی ملی ایران......................................................94 (تصویر3-1-18) یک لنگه گوشوارهی طلا. گرگان. موزهی ملی ایران........................................................94 (تصویر3-1-19) گوشوارهی نقره. موزهی ملی ایران.......................................................................................95 (تصویر3-1-20) گوشواره زرین. کردستان. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:4817..............................96 (تصویر3-1-21) گوشوارهی طلا. موزهی ملی ایران.......................................................................................96 (تصویر3-1-22) جفت گوشوارهی طلا. نیشابور. موزهی ملی ایران.............................................................97 (تصویر3-1-23) سنجاق تزیینی. موزهی ملی ایران. شمارهی موزه:20650.............................................97 (تصویر3-1-24) جای دعای نقره. موزه ی ملی ایران. شماره ی موزه: 3926..........................................98 (تصویر3-2-1) یک لنگه گوشواره. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 6664........................................104 (تصویر3-2-2) یک جفت گوشوارهی طلا، موزهی رضا عباسی، شمارهی موزه: 4877.......................104 (تصویر3-2-3) گوشوارههای طلا. موزهی رضاعباسی، شمارهی موزه:4892، 4893، 4894، 4895......................................................................................................................................................................106 (تصویر3-2-4) گوشوارهی طلا، موزهی رضاعباسی، شمارهی موزه: 6825.............................................106 (تصویر3-2-5) گوشوارهی طلا. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 4891.............................................107 (تصویر3-2-6) آویز یا گوشوارهی طلا. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 6818،6819....................108 (تصویر3-2-7) بازوبند. موزهی رضاعباسی.....................................................................................................109 (تصویر3-2-8) بازوبند طلا. موزهی رضا عباسی. شمارهی موزه: 5142................................................109 (تصویر3-2-9) بازوبند طلا. موزهی رضا عباسی. شمارهی موزه: 5137.................................................110 (تصویر3-2-10) بازوبند طلا. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 316...................................................111 )تصویر3-2-11) دستبند طلا. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 5147..............................................112 (تصویر3-2-12) بازوبند طلا مرصع به یاقوت. موزهی رضا عباسی. شمارهی موزه: 6806.................113 (تصویر3-2-13) بازوبند طلا. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 314...................................................114 (شکل3-2-14) بازوبند طلا، موزهی رضاعباسی، شمارهی موزه: 15341..............................................114 (تصویر3-2-15) بازوبند یا دستبند نقره. موزهی رضا عباسی...................................................................115 (تصویر3-2-16) مهر انگشتری. موزهی رضاعباسی، شمارهی موزه: 6340...........................................115 (تصویر3-2-17) مهر انگشتری نقره با عقیق زرد اکر. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 6370......................................................................................................................................................................116 (تصویر3-2-18) انگشتری با سنگ عقیق مستطیل شکل. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 4877......................................................................................................................................................................116 (تصویر3-2-19) مهر انگشتری نقره یا سنگ یشم. موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 6373..........116 (تصویر3-2-20) انگشتر طلا، آرشیو موزهی رضاعباسی.............................................................................117 (تصویر3-2-21) گردنبند طلا. آرشیو موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 6810.................................118 (تصویر3-2-22) گردنبند طلا. موزهی رضاعباسی. با شمارهی موزه: 6813..........................................118 (تصویر3-2-23) حرز یا جعبه های طلسم. آرشیو موزهی رضاعباسی. شمارهی موزه: 4889...........118 (تصویر3-3-1) مدال از جنس نقره. نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.246........................................................................................................................................................126 (تصویر3-3-2) مدال از جنس برنز. نیشابور. موزهی متروپلیتن. شمارهی موزه: 40.170.245.........127 (تصویر3-3-3) خورشید طلایی. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.344.....................127 (تصویر3-3-4) آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.541.13...........................128 (تصویر3-3-5) دو آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.541.11.....................128 (تصویر3-3-6) آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1977.9.....................................129 (تصویر3-3-7) آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.541.3..............................129 (تصویر3-3-8) آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 46.127........................................130 (تصویر3-3-9) آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 30.95.36....................................130 (تصویر3-3-10) آویز طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 36.41........................................131 (تصویر3-3-11) جفت گوشواره طلا. موزهی متروپولیتن...........................................................................131 (تصویر3-3-12) گوشواره و حلقهی بینی. نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.155........................................................................................................................................................132 (تصویر3-3-13) قطعاتی از گوشواره ی طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.13................................................................................................................................................................132 (تصویر3-3-14) لنگه گوشوارهی طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.15............133 (تصویر3-3-15) لنگه گوشوارهی طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1984.175.44.....................................................................................................................................................134 (تصویر3-3-16) لنگه گوشوارهی طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1984.175.46.....................................................................................................................................................134 (تصویر3-3-17) جفت گوشواره طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: a.b1972.218.2................................................................................................................................................135 (تصویر3-3-18) یک لنگه گوشواره. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1979.96.................135 (تصویر3-3-19) جفت گوشوارهی طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه:b .a1979.7.3 .................................................................................................................................................................................136 (تصویر3-3-20) آویز و گوشوارهی طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 2007.340...........................................................................................................................................................137 (تصویر3-3-21) لنگه گوشوارهی طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1979.7.4.............................................................................................................................................................137 (تصویر3-3-22) گوشوارهی طلا. ری. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 22.201............................138 (تصویر3-3-23) جفت گوشوارهی طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.6............138 (تصویر3-3-24) لنگه گوشواره. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.11......................139 (تصویر3-3-25) لنگه گوشواره از طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.8.............140 (تصویر3-3-26) جفت گوشوارهی طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.1............140 (تصویر3-3-27) جفت گوشوارهی طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.4.3............141 (تصویر3-3-28) گردنبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1972.218.1...................142 (تصویر3-3-29) گردنبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1972.188.2...................142 (تصویر3-3-30) گردنبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1972.188.3...................143 (تصویر3-3-31) گردنبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1972.188.1...................143 (تصویر3-3-32) گردنبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه:a-c1979.7.2................144 (تصویر3-3-33) گردنبندی با گویهای نقره. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1972.188.5........................................................................................................................................................144 (تصویر3-3-34) دستبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 65.51.................................145 (تصویر3-3-35) دستبند نقره. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1981.232.3...................146 (تصویر3-3-36) دستبند نقره. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1981.232.4...................147 (تصویر3-3-37) دستبند طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.3..........................147 (تصویر3-3-38) دستبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.541.1....................148 (تصویر3-3-39) دستبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 59.84.................................148 (تصویر3-3-40) دستبند طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.1..........................149 (تصویر3-3-41) دستبند طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.541.2....................149 (تصویر3-3-42) بازوبند طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: a-c57.88.......................150 (تصویر3-3-43) جای طلسم یا دعای نقره ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1978.415............................................................................................................................................................151 (تصویر3-3-44) زیور مو. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1979.95...................................151 (تصویر3-3-45) سنجاق سر از برنز و نقره. ایران- نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.251........................................................................................................................................................152 (تصویر3-3-46) جفت زیور طلای مو. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.9............153 (تصویر3-3-47) انگشتر نقره. نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 39.40.123....................153 (تصویر3-3-48) انگشتر نقره. نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.201.................154 (تصویر3-3-49) انگشتر طلا. نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.156..................154 (تصویر3-3-50) انگشتر نقره. نیشابور. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.202.................155 (تصویر3-3-51) انگشتر طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1981.232.1......................155 (تصویر3-3-52) انگشتر طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.4............................156 (تصویر3-3-53) انگشتر طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1981.232.2......................156 (تصویر3-3-54) انگشتر طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1980.541.6......................157 (تصویر3-3-55) انگشتر طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.6...........................157 (تصویر3-3-56) انگشتر طلا. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1976.405..........................158 (تصویر3-3-57) مهر انگشتری طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.5...............158 (تصویر3-3-58) انگشتر طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.8...........................159 (تصویر3-3-59) انگشتر طلا. گرگان. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 52.32.7...........................159 (تصویر3-3-60) اتصال کمربند از برنز. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 40.170.255........................................................................................................................................................160 (تصویر3-3-61) سگک کمربند از برنز ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1976.159.2........................................................................................................................................................160 (تصویر3-3-62) سگک برنزی. ایران. موزهی متروپولیتن. شمارهی موزه: 1979.133........................161 مقدمه متعاقب با ورود اعراب مسلمان به ایران و انقراض امپراطوری ساسانی، بیثباتی و آشفتگی سراسر این قلمرو پهناور را فراگرفت و به تبع آن ضعف اقتصادی و رکود هنری بر کشور مسلط گشت. ورود اسلام به ایران همچنین ساختار اجتماعی عصر ساسانیان را در هم ریخته و دگرگون ساخت.پس از انقراض امپراطوری ساسانی، سلطهی آسمانی و ایمانی اسلام نفوذ یافت و تغییر و تحولات زیادی در هنر ایران به وجود آورد. لیکن جامعه ایرانی به رغم از دست دادن استقلال سیاسی، هویت فرهنگی خود را برجا نگاه داشته و باعث شد که خلفای اموی و عباسی بسیاری از مراسم و آداب ایرانی را اختیار کنند و کاردانان ایرانی را به خدمت گیرند. صنعتگران ایران قبل از اسلام در ساختن انواع فلزات مهارت داشته وآثار
نفیسی ساخته بودند و این مقام را بعد از آن که ایران جزء ممالک اسلامی شد
نیز از دست ندادند. به دلیل علاقه ایرانیان به استفاده از زیورآلات، فلز و
سنگ های قیمتی از دیرباز در دست های ماهر صنعتگر و هنرمند ایرانی به
شکلهای تزیینی و هنری درآمد تا به عنوان زیور شخصی، اجتماعی یا فریضهی
آیینی و دینی به کار برده شود؛ با آنکه با استیلای اعراب مسلمان برسرزمین
ایران، تغییرات اساسی در جنس، فرمعشق، جادویم کرد میراث گرانبهای صنعت فلزکاری را ایرانیان از پیشینیان صنعتگر و هنرمند خود به ارث بردهاند و در دورهی اسلامی بر اهمیت و ترقی آن افزوده اند. آنان راه سختی را در اثر زحمات پیگیر و خستگی ناپذیر، به سرعت درنوردیده و خود را به نهایت اوج کمال رساندند. آنها برای انواع فنون تزیینی و تکنیکهای پیچیده، طریقهی کاربردی سادهتر و سهلتری یافتند. این امر موجب شد که هنر فلزکاری ایران بر سایر ممالک اسلامی، وجه پیشرفته ای بخصوص از نظر تکنیک به خود بگیرد. آثار هنری بسیار ارزشمند و گرانبهایی که امروزه در موزهها و مجموعههای خصوصی ایران و جهان نگهداری می شود نمایانگر ذوق هنرمند ایرانی در دورههای پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی در ساخت آرایههای تزیینی است. هنرمندی که با تصرف در مواد محیط پیرامونش، رویکردی جدید در ساخت زیورآلات خلق کرده به طوری که امروزه آدمی با دیدن آنها، خلاقیت و توانمندی حیرت برانگیز سازندگان آنها را تحسین می کند. با مطالعات و انجام پیشینه یابی، هدفمان از این پژوهش آن است که با آشنایی و بهرهگیری از طرح و نقش و تکنیکهای اصیل و با هویت تاریخ ایران در دوران آغازین اسلامی، به میزان تأثیر مضامین و مفاهیم دین اسلام بر ساخت و ارائهی زیورآلات در آن دوران و به طبع تأثیر آن، بر زیورآلات بعد از آن پیببریم. با این هدف در بخش کتابخانه ای به پیشینهیابی در مورد زیورآلات دوران آغازین اسلام در ایران تا پایان دورهی سلجوقی پرداخته شد و در بخش مشاهدهای، به موزهی ملی ایران، موزهی رضاعباسی و سایت موزهی متروپلیتن، گالری فریر و موزهی کریستیس در آمریکا مراجعه گردید. زیورسازی در دورهی اسلامی پیشرفت زیادی داشته و هنر زرگری و زیورسازی با هنر گوهرنشانی تلفیق و شاهکارهای جهانی آفریده اند. زیورآلات زرین و سیمین مزین به سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی، استفاده از تکنیک های تزیینی میناکاری، مشبککاری و برجستهکاری در دستبندها، گردنبندها، گوشوارهها و سایر تزیینات، ترصیعکاری، استفاده از سکههای زرین و سیمین و مسی در تزیین و نیز استفاده از فلزات کم بها در ساخت زیوآلات چون مس، روی، برنج از ویژگیهای هنر جواهرسازی دوران اسلامی است. پژوهشگران و متخصصین باستانشناسی در کاوشها و حفاریهای خود کم و بیش با نمونههایی از زیورآلات فلزی گذشتگان برخورد داشته اند.این آثار به علت ترکیب یافتن با اکسیژن محیط و زنگزدگی دچار فرسودگی و آسیب شده و یا به کلی از بین رفته اند. بسیاری از اشیاء موجود در حفاریهای قاچاق، به غارت رفته اند و از دسترس پژوهشگران و تاریخنویسان دور ماندهاند، در نتیجه تعیین تاریخ دقیق و محل ساخت آثار مشکل و در مواردی غیر ممکن گردیده است. این پایان نامه در چهار فصل تنظیم شده است: در فصل اول به کلیات پژوهش پرداخته شده است تا روشن کنندهی مسیر حرکت، روش و مراحل کار برای رسیدن به هدف باشد. فصل دوم، به مبانی نظری پژوهش و بررسی تاریخچهی استفاده از زیورآلات، در دوران اسلامی، در ایران و تأثیر آن بر کاربرد، ساخت، تکنیک، طرح و نقش موجود در این آثار و آشنایی با آن ها پرداخته شده است. در فصل سوم که بدنهی اصلی پژوهش می باشد، به بررسی و توصیف و تحلیل آثار برجا مانده از دورهی آغازین اسلام تاپایان دورهی سلجوقی در ایران، موجود در سه موزهی ملی، موزهی رضاعباسی و موزهی متروپولیتن پرداخته شده است. و در پایان در فصل چهارم شاهد جمعبندی مطالب، تحلیل آثار و تطبیق آنان و نتیجهگیری از هدف انجام این پژوهش خواهیم بود. فصل یک: کلیات پژوهش 1-1- بیان مسئله: بیشتر دانشمندان و هنرشناسان به این نتیجه رسیدهاند که علت پیدایش هنر این بود که بشر اولیه همواره به زینت دادن خود و اشیای اطراف زندگی اش تمایل داشته و به آن بسیار اهمیت میداده است. او با الهام از نظم و زیبایی طبیعت و همچنین فطرت زیبا پسند خود، مظاهر هنر، فرهنگ و تمدن خود را پایهگذاری کرد. پیوند و ارتباط تنگاتنگ هنر و مظاهر آن با زندگی انسان در طول تاریخ و در اقصی نقاط جهان، موضوعی قابل طرح و مورد توجه بوده است. این پیوستگی در ادوار مختلف زندگی بشر از اواخر دوران پارینهسنگی میانه تا کنون به عنوان نماد فرهنگی- تمدنی یا طبقاتی در جوامع بشری جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است. هنرهای صناعی هر تمدن و کشوری اطلاعات ارزشمند و قابل توجهی از آن تمدن و یا کشور دارد و میتواند سیر تکامل، شناخت و کاربرد و استفاده و حتی شیوهی زندگی آن دوره را نمایان سازد. در این میان زیورآلات همواره در اکثر تمدنها یکی از مهمترین شاخههای صنایع دستی و هنرهای سنتی بوده است. زیورآلات و جواهرات با توجه به گسترهی تنوع جنسی و گوناگونی کاربرد و چگونگی ساخت به همراه امکان ماندگاریشان، کمک شایان ذکری در شناخت، اوج و یا افول هنرهای صناعی هر دوره دارد. با آنکه دین اسلام به کار بردن برخی نقوش، فلزات و سنگهای قیمتی مانند طلا و نقره در طراحی و ساخت ظروف و تزیینات را تحریم نمود؛ صنعتگران تغییراتی در شیوهی کار خود به وجود آوردند. در نتیجه برای ساختن فرمهای ناب، استفاده از تکنیکها، مواد و طرحهای مطابق با مضامین و مفاهیم دینی و در عین حال جدا نشدن از هنر، مفاهیم و هویت تاریخی ایران را برگزیدند. صنعتگران مسلمان با پیروی از روشهای گذشته، الهام از مکتب اسلام و همچنین ابتکارات و ابداعات خویش، باعث تکامل و رشد چشمگیر هنر فلزکاری شدند. با این اوصاف در این پژوهش به این مسئله پرداخته می شود که ورود اسلام به ایران با وجود مفاهیم، مضامین و محدودیتهای موجود در آن، چه تأثیری بر کاربرد، طرح، نقش، تکنیک و ساخت زیورآلات فلزی دوران آغازین اسلام تا پایان دورهی سلجوقی در ایران داشته است. 1-2- سؤال پژوهش تحولات انجام یافته از سقوط ساسانیان و دگرگونیهای مذهبی پدیدار گشته در ایران، بر هنرها، صنایع و فنون سده های اولیه اسلامی تأثیراتی چشمگیر بر جای گذاشته است. نظر به اینکه هرگونه تغییر نگرش صنعتگران و فلزکاران این دوران متأثر از مبانی و مضامین دین اسلام، دستخوش تغییرات بنیادی گردیده و به لحاظ مفاهیم مذهبی، تکنیک ساختاری و شکل آنها نیز نسبت به نمونههای بازمانده از دوران پیش از خود تفاوتهایی را نشان میدهد؛ در این پژوهش برای دستیابی به اهداف تعریف شده ضمن مطالعهی تاریخچه و سوابق زیورآلات در دورهی پیش از اسلام، این سؤال اصلی مطرح میشود که: - مضامین دینی و مفاهیم مذهبی در دین اسلام چه تأثیری بر زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دورهی سلجوقی در ایران گذاشته است؟ 1-3- اهداف پژوهش با آغاز دوران اسلامی، به لحاظ دیدگاه مذهبی و لزوم تساوی و ایجاد عدالت اجتماعی در درجه ی اول و همچنین به دلیل وضع نابسامان اجتماعی و سیاسی و تا اندازه ای فرهنگی و اقتصادی، روند استفاده از زیورآلات دچار دگرگونی و افول شد. ولی پس از یک رکود موقت، بار دیگر در دوران صفاریان و حکومتهای بعد از آن، زیورآلات طلا و نقره توأم با سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی رواج پیدا کرد. بر اساس سؤال اصلی پژوهش که تأثیر مضامین دینی و مفاهیم مذهبی در دین اسلام بر زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دورهی سلجوقی در ایران را جستجو می کند و همچنین با توجه به انجام پیشینهیابی بر اساس نقد پایان نامهها و مقالههای مربوط به موضوع این پژوهش و مطالعهی کتب و سایتهای اینترنتی، هدف اصلی این پژوهش، بهرهگیری از مفاهیم، مضامین، طرح و نقش و تکنیکهای اصیل و با هویت تاریخ ایران در دوران اسلامی می باشد تا با شناخت آن ها، سهولت در دستیابی و استفاده ی علمی و عملی برای پژوهشگران و هنرمندان میسر گردد. 1-4- روش و فنون اجرایی پژوهش با توجه به هدف اصلی پژوهش که با بهرهگیری از مفاهیم، مضامین، طرح و نقش و تکنیکهای اصیل در دوران اسلامی در ایران به ساخت و ارائهی زیورآلات دوران معاصر پرداخته؛ این پژوهش کاربردی است و از منظر ماهیت با در نظر گرفتن هویت تاریخی ایران در دوران اسلامی، تاریخی- توصیفی است. با مطالعهی کتب و استفاده از سایتهای اینترنتی و مراجعه به موزهها، یافتههای این پژوهش به روش کتابخانهای و مشاهدهای انجام گرفته است. 1-5- پیشینه و ادبیات نظری پژوهش در راستای تحقق نگارش پژوهش فوق و برای یافتن پیشینهی موضوع مربوطه، مقالات و پایاننامههایی که تا حد امکان هم سو با موضوع، به طور مستقیم و یا غیرمستقیم، درارتباط بودهاند؛ انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفت و از آن میان مهمترین آنها که در دستیابی به هدف نهایی راهگشا بودند، عبارتند از: مقالات 1- احجام فلزی دوران اولیه اسلامی تا اواخر دورهی سلجوقی نویسنده: ذبیح اله زاده سماکوش، محمدرضا؛ فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، شماره 4، بهار- تابستان85، کارشناسی ارشد، استاد راهنما: دکتر محمد خزایی، دانشگاه تربیت مدرس. معرفی تکنیک و بررسی ساختاری طرح و نقش در زیورآلات فلزی دوران اسلامی تا پایان دورهی سلجوقی در ایران |
![]() اقدام پژوهی معلم پایه پنجم ابتدایی چگونه توانستم مشکلات انضباطی و پر حر فی دانش آموزانم را در کلاس رفع کنم؟اقدام پژوهی معلم پایه پنجم ابتدایی چگونه توانستم مشکلات انضباطی و پر حر فی دانش آموزانم را در کلاس رفع کنم؟در قالب ورد و قابل ویرایش در28 صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی چکیدهبرای اینکه انسان بتواند در اجتماع زندگی کند باید رفتار اجتماعی را بیاموزد به این معنی که رفتارش باید مورد قبول اجتماع باشد . یکی از راههای اجتماعی شدن و مورد قبول قرار گرفتن رعایت انضباط و مقرراتی است که در اجتماع حکمفرماست . مقررات و قوانینی انضباطی رفتار را تحت کنترل درمی آورد و چون این کنترل اغلب مانع انجام خواسته های کودکان می شود ، گاهی موجب خشم و عصبانیت آنها می گردد . در تعلیم و تربیت کودکان انضباط همیشه مورد توجه بوده ، ولی در اینکه این انضباط چگونه باید باشد و چگونه می توان آن را آموزش داد عقاید متفاوت است . «هدف از انضباط این است که کودک را قادر به سازش با قوانین و مقرراتی که فرهنگ یک گروه پذیرفته است بنماید ، به طوری که رفتار خود را با توقعات و خواستهای گروه اجتماعی که در آن زندگی می کند هماهنگ نمایداز آنجا که مسأله اخلاق و تربیت از نظر اجتماعی و آموزشی و از دیدگاه دین مبین اسلام بسیار مورد اهمیت می باشد و اینجانب نیز نسبت به این موضوع حساسیت خاص خصوصاً در زمینه ی دانش آموزان داشته ام . پس از آغاز سال تحصیلی و ورود به کلاس دانش آموزان را را از نظر نظم و انضباط ضعیف و کم انگیزه دیدم و برخی کارهای غیر هنجار از جمله پرحرفی ، بی انگیزگی در یادگیری و بی حوصلگی در تحمل کلاس و . . . را در مورد آنها مشاهده می نمودم. ، بر آن شدم تا منشأ این مشکلات را پیدا کنم. و در این راه از راه های متفاوتی استفاده کردم و اقداماتی انجام دادم گرفتن آزمون هایی در زمان وضع نامطلوب و مطلوب، گرفتن نظر دانش آموزان در هر دو شرایط، نظرخواهی از همکاران و مدیریت به طریقه پرسشنامه در رابطه با این موضوع، و کمک گرفتن از والدین این دانش آموزان و با توجه به شواهد موجود و وقت اندکی که در این راه در اختیار داشتم شروع به کار کردم برای اعتباریابی این پروژه از وجود همکاران، دانش آموزان، اولیاء بهره بردم.از این رو بنده تصمیم گرفتم در سال تحصیلی اخیر درباره مشکل بی انضباطی و پرحرفی دانش آموزان به پژوهش بپردازم.مقدمههر رفتار انسان، از جمله محصل، هدف دارد یا هدف گردان است. دانش آموزان، عملی را بی هدف انجام نمی دهند بلکه می خواهند با آن عمل خود نیاز یا نیازهایی را ارضا کنند. بنابراین، باید هدف ها و نیازهای ایشان را شناخت و جدی گرفت. مثلاً اگر رفتار نامطلوبی از دانش آموزی سر بزند نباید تنها جلب توجه را علت آن رفتار بدانیم.کاربرد اصول و تدابیری می تواند به ما کمک کند که از رخ دادن مشکلات رفتاری جلوگیری کنیم یا آن ها را به حداقل برسانیم. از جمله:از روز اول آغاز کلاس، مدیریت کامل را اعمال کنیم. باید روز اول به گروه تازه دانش آموزان خود بگوییم که مقررات ما در اداره کلاس کدام اند و از ایشان چه انتظارهایی داریم. محیط کلاس را از هر لحاظ حتی فضا و تجهیزات، سالم گردانیم. باید مطمئن باشیم که دانش آموزان ما در کلاس راحت اند.و در مدرسه احساس آرامش می کنند. فعالیت های یادگیری را طوری طراحی کنیم که برای همۀ دانش آموزان، معنادار باشند؛ و با رغبت ها و توانایی های ایشان سازگار باشند. برای این منظور ناگزیریم اصول رشد و تکامل، خصایص رشدی هر سن، محتوای درسی خاص هر کلاس و هر مقطع، و رغبت های ویژه دانش آموزان خود را دقیقاً بدانیم. برای همۀ دانش آموزان فرصت هایی فراهم آوریم که موفقیت را تجربه کنند.به تجربه دیده ایم که برخی از دانش آموزان به زودی نشان می دهند که پیشرفت درسی دارند در صورتی که برخی دیگر دیرتر خود را آشکار می کنند. با بعضی از دانش آموزان در دروس علمی و برخی در دروس اجتماعی پیشرفت نشان می دهند. در هر صورت، معلم باید تدابیر و راهبردهایی به کار ببرد که همۀ دانش آموزان، به شکلی، موفقیت را تجربه کنند....منابع و مأخذ مورد استفاده:1) اصغری پور، حمید، 1380 ، کلیات راهنمایی و مشاوره ، مشهد، نشر تمرین.2) ردولف دریکورس، 1387، ترجمه مینو واثقی و مریم واراش زاده، انضباط بدون اشک، تهران رشد.3) عمید، حسن، 1369، فرهنگ فارسی.4) فونتانا، دیوید1987، کنترل کلاس، ترجمه ساده حمزه و مجید محمدی، 1375، تهران رشد.5)کلاک ماک لین ایزابل ، راهنمایی مشاوره کودک در مدرسه ترجمه رضا شاپوریان ، تهران امیر کبیر.6- علیمردان ، محمد علی، جلد اول، مجموعه قوانین و مقررات دوره راهنمایی تحصیلی.اقدام پژوهی معلم پایه پنجم ابتدایی چگونه توانستم مشکلات انضباطی و پر حر فی دانش آموزانم را در کلاس رفع کنم؟در قالب ورد و قابل ویرایش در28 صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی در این قسمت خرید و دانلود کنید.
|
![]() ملاکهای مشروعیت و مقبولیت تئاتر در جامعة ایرانی در فاصله سالهای (۱۲۶۰-۱۳۰۰ شمسی)
چکیده این پژوهش به چگونگی شکلگیری میدان تئاتر نوین ایران از دریچة جامعه شناسانة بوردیو میپردازد. همچنین ملاکهای مشروعیت و مقبولیتِ این میدان جدید التأسیس را بررسی میکند. فضای اجتماعی جامعة ایرانی تا پیش از مشروطیت و رخداد تجدد، دارای نهادهای ثابت و سنتی است. تحت استیلای گفتمانهای حاکم عرفی و شریعت مدار، تنوع جهان نگریها محدود است. تنوع و نوآوری در هنر نیز، چون ساختارهای نهادینه شدۀ سنتی جامعه، بسته و خود بسنده است و هنر نوگرای جاری در جهان غرب، در ساختار سنتی هنر ایران جایگاهی ندارد. رخداد تجدد، به معنای گشایش عرصههایی تازه برای ایجاد هنرهای نوینی چون رمان و تئاتر نوین است. ایجاد این هنرها مستلزم تأسیس میدانهای تازهای از تولید فرهنگی است، که این هنرهای نوین را به سوی مشروعیتیابی سوق میدهد. ملاکهای مشروعیت هنر نوینی چون تئاتر در این پژوهش بر اساس تحلیل تکوین و دگرگونی میدان تئاتر ایران بر اساس نظریۀ پییر بوردیو مورد مطالعه قرار گرفته است. بر این اساس با قواعد شکلدهنده به میدان مستقل هنر تئاتر و رابطۀ آن با سایر میدانهای اجتماعی، ملاکهای مشروعیت درون میدان، برون میدانی و ملاکهای بر آمده از منطق منازعه کنشگران هنر تئاتر نوین ایران استخراج شده است. در این پژوهش دورۀ تاریخی آغاز تئاتر نوین ایرانی از سال 1260 تا 1300 شمسی به عنوان مقطع زمانی مد نظر بوده و رابطه منش کنشگران فردی و گروههای نمایشی با ساختار تازه تأسیس میدان تئاتر نوین ایران کاویده شده است. کلمات کلیدی: مشروعیت، تئاتر ایرانی، تئاتر مشروطه، بوردیو، فضای اجتماعی، میدان فهرست مطالب ۱-۲- محدودة تاریخی پژوهش و علل گزینش این محدوده۷ ۲-۴- مفهوم مشروعیت از دیدگاه بوردیو۲۵ فصل سوم: ایجاد میدان تئاتر نوین ایران۳۲ ۳-۴- جریانهای فرهنگی و ادبی۴۳ ۳-۴-۶- ادبیاتِ منظوم شبه مدرن۵۲ ۳-۵- شکلگیری میدان تئاتر- از ایده تا اجرا (عمل)۵۳ ۳-۶- ظهور کنشگر تئاتری و تبدیل کنش فردی به کنش جمعی۵۸ فصل چهارم: رابطة میدان نوظهور تئاتر با میدان مدنی جدید۶۱ ۴-۱- نسبتهای موجود در میدان تئاتر۶۳ ۴-۱-۱- مؤلفههای پیدایش و تکوین میدان تئاتر۶۳ ۴-۱-۳- بررسی منشهای موجود در میدان تئاتر۶۸ ۴-۱-۴- ساختار درونی میدان تئاتر ۷۹ ۴-۱-۵- انواع قالب متون نمایشی بر اساس تنوع شکلِ کلام۸۲ ۴-۲- نسبتهای میدان تئاتر با میدان مدنی جدید۸۳ ۴-۲-۱- شکلگیریمیدان قدرت جدید.۸۴ ۴-۲-۳- ارتباط فرامیدان قدرت با میدانهای سیاست و دولت۸۴ ۴-۲-۴- کسب سرمایة نمادین برای تئاتر۸۵ ۴-۲-۵- فرهنگ مشروع خط واصل میدان قدرت و میدان تئاتر۸۶ ۴-۲-۶- بازتولید ساختار تقاطعیِ میدان قدرت در میدانهای دیگر و تئاتر۶۸ ۴-۲-۷- مؤلفههای هومولوژی میان میدان تئاتر با میدان قدرت۸۷ ۴-۳- نسبتهای میدان تئاتر با میدان سنتهای قدیم۹۳ ۴-۳-۱- نقاط پیوند میدان جدید با میدان قدیم۹۵ ۴-۳-۲- بهرهگیری از عادات مخاطب۹۸ ۴-۳-۳- استفاده از تجربه و آمادگی کنشگران میدان قدیم در میدان جدید۹۸ ۴-۳-۴- استفاده از سنتِ اجرا در مکانهای عمومی۹۹ ۴-۳-۵- گسست متعصبانة برخی از کنشگران میدان نوین با میدان قدیم۱۰۰ ۴-۴- نسبتهای میدان تئاتر با میدانهای هنری۱۰۰ ۴-۴-۱- هومولوژی تئاتر و ادبیات۱۰۱ ۴-۴-۲- هومولوژی تئاتر و مطبوعات۱۰۴ ۴-۴-۲-۱-کمک تئاتر به مطبوعات۱۰۷ ۴-۴-۳- میدان تئاتر، میدان موسیقی و میدان ادبیات (شعر)۱۰۷ فصل پنجم: چهار رکن اصلی میدان تئاتر۱۱۴ ۵-۱-۱- میرزافتحعلی آخوندزاده۱۱۶ ۵-۱-۳- مرتضی قلیخان فکری ارشاد۱۳۱ ۵-۱-۴- بررسی کنشگران از بعد جنسیت۱۳۷ ۵-۲- آثار تولیدی میدان تئاتر۱۴۶ ۵-۳- مصرفکنندگان در میدان تئاتر۱۵۲ ۵-۳-۳- شکلگیری فرهنگ (آداب) تماشای تئاتر (منشهای زیر میدان مخاطبین تئاتر)۱۵۳ ۵-۳-۴- سرمایه بخشی نمادین مخاطبین به تولیدکنندگان۱۵۶ ۵-۳-۵- تعیینکنندگی مخاطبین در کمیت و کیفیت آثار۱۵۷ ۵-۳-۶- انتقال مفاهیم و اثرگذاری تئاتر در بطن جامعه از طریق مخاطبین۱۵۸ ۵-۴- مصرفکننده از نظر جنسیت۱۵۹ ۵-۴-۱- طرفندهای تولیدکننده برای جذب مصرفکننده۱۶۰ ۵-۴-۲- رابطة هومولوژی مصرفکننده و تولیدکننده۱۶۱ ۶-۱-۱- بنیانهای فکری مشروطه و تجددخواهی۱۶۹ ۶-۲- تئاتر و مشروعیت اجتماعی۱۷۴ ۶-۲-۲- عوامل مشروعیت و مقبولیت اجتماعی تئاتر در دورة مشروطه۱۷۵ ۶-۲-۲-۱- پاسخ به نیازهای جامعه۱۷۵ ۶-۲-۲-۲- کارکرد تامین اجتماعی و بهزیستی۱۷۶ ۶-۲-۲-۳- محتوای مقبول جامعه۱۷۷ ۶-۲-۳- عوامل مشروعیت ذاتی تئاتر از دید جامعه۱۷۸ ۶-۲-۳-۱- مطابقت تئاتر با جامعه.۱۷۹ ۶-۲-۳-۲- نقش گروهی بودن تئاتر در مقبولیتش۱۷۹ ۶-۲-۴- اهالی تئاتر سرمایهداران فرهنگی جامعه۱۸۰ ۶-۲-۵- گرایش نمایشگران سنتی به تئاتر۱۸۱ ۶-۳-۱- فعالیتهای سیاسی کنشگران میدان تئاتر۱۸۳ ۶-۳-۱-۲-نمونههایی از سیاسیون، کنشگران میدان تئاتر۱۸۶ ۶-۳-۲- موانع و یا راهکارهای کنشگران اصلی میدان سیاست در برخورد با تئاتر نوین ایران۱۸۷ ۶-۳-۳- اندر حکایت آشتی و آشنایی تدریجی دولت با تئاتر۱۸۸ ۶-۴-۱- دیالکتیک تئاتر و مذهب۱۹۲ ۶-۴-۱-۱-نخستین گامها و عقب نشینی تئاتر۱۹۲ ۶-۴-۱- ۲- تجربهای برای کنشگران بعدی۱۹۳ ۶-۴-۱-۳-تلاشهای موثر (کنشگران موفق)۱۹۳ ۶-۵- تئاتر و مشروعیت زیبایی شناختی۱۹۷ ۶-۵-۱- فصل مشترک میادین هنری۱۹۸ ۶-۵-۲- مؤلفههای زیبائیشناسانة اختصاصی تئاتر۱۹۸ ۶-۵-۳- شرایط لازم برای تحقق مؤلفههای زیبائی شناسانه اختصاصی تئاتر۱۹۹ ۶-۵-۴- نمونه اقدامات تاریخی کنشگران برای تبیین گزارههای زیبائیشناسانه تئاتر۱۹۹ سوال تازه: پیشنهاد و راهکار برای پژوهش بعدی۲۰7 شکل ۴-۱ رابطه هومولوژیک میدان طبقات اجتماعی، میدان قدرت و میدان تئاتر۸۸ جدول ۴-۱ تفاوتهای تئاتر و نمایش۹۴ نمایشنامه نقش خان عمو در تیاترِ بزنگاه مشروطیت۲۲۸ مقدمه اواخر قرن سیزدهم خورشیدی، ایران دورانی پر آشوب را از سر میگذراند که آن را «دوران مشروطه» مینامند.در این بازة زمانی،ایران ناگهان در مقابله با دستاوردهای مدرن، خود را بازنده میبیند و شاهد فوران موجی به اسم تجدد یا مدرنیته است. مدرنیته یا تجدد پیش از هر چیز مسبوق به یک تحول اجتماعی میباشد و تحول اجتماعی مسبوق به تحول فکر و اندیشه در بین مردمان جامعه است. تنوع و تکثر پیداکردن ذائقهها و سلیقهها با ظهور تجدد برای سوژه ایرانی پیامدهایی را به دنبال داشت، که چنین پیامدهایی را در تغییر «تناسبات فرهنگی پیشین،تصورات اجتماعی،بنیان باورها و ارزشها»میتوان پیگیری نمود. بروز و ظهور چنین تغییراتی در تطورات فرهنگی در سطوح ساختار اجتماعی و ساخت روشنفکری، تغییرات ماهیتی و فرمی را ایجاد میکند. چنانکه در سطح روشنفکری این تغییرات، اندیشه روشنفکران پس از مشروطه را به نقد یا دفاع از تجدد مشغول میکند. اما حضور تجدد در مشرق زمین و بخصوص کشورهای اسلامی پدیدهای یک شبه و ناگهانی نبود بلکه تجدد زاییِ بومی از سه قرن قبلتر در ایران مطرح شده بود. (ر.ک زرشناس،۱۳۸۳، ج۱) دوران مشروطه جدا از اینکه فصل جدیدی در تاریخ سیاسی ایران بوجود آورد، تاثیرات بسزایی نیز در فرهنگ و هنر این مملکت به جا گذاشت. قیام مشروطه حتی افراد عامی و کمسواد را متحول کرد. سیاحت ایرانیان در قالب هیئتهای اعزامی به فرنگ و نیز حضور روشنفکران ناراضی ایران در اروپا، باعث آشنایی هر چه بیشتر ایرانیان با ابعاد مختلف تمدن جدید غرب شد. رهاورد این سفرها چاپخانه، روزنامه، دارالفنون، دارالتألیف، دارالترجمه و... بود که تاثیرات عظیمی در تحول ایران داشت. رخ دادن چنین تاثیراتی پیکره هنر به طور عام و هنر نمایشی به طور خاص را نیز دستخوش قبض و بسطهای محتوایی و فرمی کرد. تا پیش از ورود تجدد، نمایش سنتی ایران در قالبهای روحوضی، سیاهبازی، تعزیه، تقلید، به اجرا در میآمد و بعد از تاثیر پذیری از تجدد نمایش ایرانی نیز از قافله تغییر و تحولات در امان نماند. شکل و محتوای نمایش، تحت تاثیر متون غربی قرار گرفت و از آن پس طیاطر نامیده شد. نمایشنامه هم به عنوان یک نوع ادبی از همین موقع شکل گرفت. آنچه مهم است ورود یکی از مظاهر مدرنیته، پدیدهای با ماهیت غربی به اسم تئاتر به ایران است و تبدیل آن به تئاتر نوین ایرانی. پژوهش حاضر حاصل بررسی زمینهها، ملاکهای مشروعیت و مقبولیت پیدایش و توسعه تئاتر نوین ایرانی، همچنین بررسی ظهور هنرمند تئاتری بر بستر سنتی جامعة ایران است و بر این اساس با تکیه بر آرای نظری در جامعه شناسی هنر، به طرح مفاهیمی پرداخته شده است که لازم است گفته شود، مفاهیم مطرح شده در این پژوهش به گونهای جدایی ناپذیر، هم نظری و هم تجربی هستند. پژوهش، درباره موضوعی است که در زمان و مکان خاص قرار دارد، یعنی ایران سالهای ۱۲۶۰ تا ۱۳۰۰ شمسی و تکیه نظری عمده این پژوهش بر دیدگاه پیر بوردیو استوار است و تلاش شده است روش جامعه شناسانه «ساختارگرایی تکوینی» در این زمینه آزموده شود. ۱) چرا امروزه آثار نمایشنامهنویسان بزرگ دورة مشروطه (همچون میرزافتحعلی آخوندزاده، میرزا آقا تبریزی و ...) به روی صحنه نمیروند؟ با وجود اینکه متون مربوط به نویسندگان قرون گذشتة جهان (همچون شکسپیر، چخوف، ایبسن و ...) بارها بر روی صحنههای تئاتر ایرانِ امروز، به اجرا میروند. ۲) چرا نمایشنامه نویسان دورة مشروطه افراد غایب میدان تئاتر امروز ایران هستند؟ ۳) چرا کنشگر امروزی از نویسندگانی نظیر ایبسن، شکسپیر و دیگر بزرگان ادبیات نمایشی جهان اقتباس میکند اما به بازخوانی و یا الهام گیری از آثار نمایشنامه نویسان روشنفکر دورة مشروطه اقبالی ندارد؟ ۴) چگونه میتوانیم ملاکهای داوری آثار، احوال، افکار و اعمال تئاتر دورة مشروطه را به دست بیاوریم؟ مجموع سوالات بالا را با جناب استاد دکتر سعید اسدی مطرح کردم و ایشان با توجه به اینکه این موضوع بسیار به محتوی تز خودشان نزدیک بود پذیرفتند که استاد راهنمای این پژوهش باشند. اینک محصول دو سال پژوهش در فصلهای زیر آمده است. در فصل اول ضمن طرح فرضیه و سوالات، به اهداف این پژوهش و پیشینة موضوع و بسط و تشریح روش و فنون اجرائی این پایان نامه پرداخته شده است. در فصل دوم چهارچوب نظری تحقیق مشخص شده است. دربارة تئاتر نوین ایرانی و مفاهیم مشروعیت و مقبولیت همچنین نظریات جامعه شناسی بوردیو و در پایان مفهوم مشروعیت و فرهنگ مشروع از دیدگاه بوردیو توضیح داده شده است. در فصل سوم بجای اینکه فقط به بررسی صرف آثار تولید شده در آن زمان بپردازیم یک گام عقبتر رفته و با بررسی بسترها، گرایش کنشگران میدان تئاتر را تبیین میکنیم. در این رهگذر بسترهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه ایرانی در زمان ورود تئاتر توضیح داده شده است. در فصل چهارم ابتدا نسبتها و قواعد موجود در میدان تئاتر نوین ایران بیان شده سپس به بررسی نسبتهای میدان تئاتر با جامعة مدنی جدید و نسبتهای میدان تئاتر با سنتهای قدیم و نسبتهای مدان تئاتر با جامعة هنری زمانهاش پرداخته شده است. در فصل پنجم چهار رکن اساسی میدان تئاتر (کنش گر، اثر، مصرف کننده و ابزار) توضیح داده شدهاند. فصل ششم، فصل برداشت و نتیجه گیری از مباحث فصلهای قبل است. یعنی تلاش برای تبیین ملاکهای مقبولیت و مشروعیت تئاتر در دورة مشروطه. البته فراموش نکنیم که ملاکهای داوری بر مشروعیت و مقبولیت تئاتر در آن دوره برای همان زمان معنی و مصداق دارد و همچنین مشروعیتی که امروزه نسبت به تئاتر مطرح است را نمیتوان به تئاتر آن دوره نسبت داد. اهمیت رعایت چنین نکتهای، در واقع یکی از مزایای کار علمی است و از سوی دیگر آنطور که ژان دو وینیو مطرح میکند: آفرینش هنری را با همه شکلهایی که به خود میگیرد، هیچگاه نمیتوان به درکی که ما در حال حاضر داریم محدود کرد، به همانگونه که نمیتوان آن را فقط به برخی از عنصرهایش که به طور دلبخواهی از برخی دورههای گذشته انتخاب میشوند، محدود ساخت. به عبارت دقیقتر، نمیتوان تخیل را از تاثیرات کلی که در زمان آفرینش اثر هنری فعال بودهاند جدا کرد، زیرا جدا کردن تخیل از واقعیت اجتماعی غیرممکن است. تنها از طریق تحلیل همه نمادهای اجتماعی که در اثر هنری متبلور هستند میتوان دریافت اثر هنری در جامعه تا به چه اندازه ریشه داشته است. (دو وینیو،۱۳۷۹:۷۴) فصل یک کلیات پژوهش ۱-۱- بیان مسأله مهمترین و اساسیترین ویژگی آنچه در نیمة دوم قرن سیزدهم خورشیدی (۱۲۵۰ شمسی) رخ داد و جریان نوگرایی ادبی و هنر نام گرفت، پیدایی تعاریف و گونههای جدید ادبی و هنری بود. گونههایی چون رمان، داستان کوتاه، شعر نو، نقد و البته نمایشنامه و تئاتر نوین ایرانی. این عناوین تقریباً همزمان و البته بصورت تدریجی جایگاه خود را یافتند. به هر حال پیدایی این تعاریف، تحت تاثیر دیدگاههای تازه و برخورد با اندیشههای جدید در خارج از کشور در میدان هنر شکل گرفت. تئاتر نوین ایرانی یا تئاتر به شیوة اروپایی در ایران زادة مدرنیته است. زادة فکر و اندیشة نو است. پیش از آنکه اثری هنری باشد اثری است در نقد جامعه که سخن از کم و کاستیهای زمانه میزند.گونة هنری نوظهوری که با تندباد تجدد به ایران رسید. آنچه رد پایش را در دنیای قدیم جستجو میتوان کرد، نمایش است نه تئاتر! در ایران، پیش از ایجاد هر تماشاخانهای یا اجرای تئاتری یا حتی پیش از نوشته شدن هر نمایشنامهای سخن از نویسندگان تئاتری چون مولیر، شکسپیر، لرمانتوف، روسی و... به میان آمد. سخن از تاثیر این نویسندگان بر جوامع خودشان. بنابر همین تاثیر است که میرزا فتحعلی آخوندزاده برای اولین بار سخن از تهذیب اخلاق توسط تئاتر میزند. «غرض از فن دراما، تهذیب اخلاق مردم است و عبرت خوانندگان و مستمعان است (شهریاری، ۱۲۶۹:۲۲)». اما ورود یک ماهیت جدید برای یک جامعه (خاصه جامعة سنتی) با خود تضادها و تعارضهایی به ارمغان میآورد که شکلهای قدیمی زیستگاه اجتماعی و عناصر و عوامل در حال بازی آن را به هم میریزد. و این تغییرات، همیشه با واکنشها و برخوردهای متفاوت همراه است. تئاتر نیز به عنوان یک هنر زنده و تاثیرگذار (محرّک) که با نمودهای ساختار شکنش (حضور جنسیت بر صحنه، رویکرد انتقادی، اصلاحگرا و گاه عصیانگر و...) همراه است؛ واکنشهای متعددی را بر انگیخت. موافق و مخالف از طیف معتقدین به اصلاحگری تئاتر، تا قائلین به غیر شرعی بودنش را میتوان در نظر گرفت. به هرحال در آرایش جامعة ایرانی در عصر نوین، تئاتر بعنوان یک هنر تازه آمده، در سه وجه میبایست مقبولیتش را نمایان میکرد: ۱- جایابی آن در نهاد هنری ایران. ۲- جایابی آن در نهادهای اجتماعی ایران (تئاتر را باید یک نهاد اجتماعی فرض کرد). ۳- مقبول افتادن ویژگیهای هنری تئاتر از سوی هنرمندان و اقشار جامعه. ۱-۲- محدودة تاریخی پژوهش و علل گزینش این محدوده محدودة تاریخی پژوهش حاضر از ۱۲۶۰ تا ۱۳۰۰ ه.ش است. البته سالهای قبل و بعد هم بنا به مورد تحت پوشش قرار میگیرد، زیرا نطفة ایجاد تئاتر نوین ایرانی در سالهای قبل از ۱۲۶۰ه.ش بسته شده است. همچنین تئاتر در سالهای بعد از ۱۳۰۰ ه.ش نیز همچنان در گیرودار توسعه و مشروعیتبخشی بوده است؛ اما تمرکز این پژوهش بر محدودة ذکر شده است. مواردی چند از دلایل گزینش این محدودة زمانی در ذیل ذکر شده است. اول اینکه تئاتر نوین ایرانی (به عنوان یک میدان جدیدالتأسیس) در این سالها گسترش چشمگیری مییابد. علاوه بر تولید متون تئاتری، اجرا هم در سرلوحة هدف قرار میگیرد و جایگاه خود را در میدان هنر و همچنین در میان سایر میدانهای فضای اجتماعی چون میدان سیاست، میدان آموزشی و تربیتی و... تثبیت میکند. دوم اینکه انجمنها و گروههای تئاتری به منزلة بدنة تشکیل دهندة میدان تئاتر شکل میگیرند و شاید بتوان اینچنین گفت که تئاتر نوین ایرانی سربالایی تند و سخت تأسیس را در این سالها طی میکند و سپس به مسیر هموارتری میافتد. اما در مورد اینکه چرا نقطة شروع و پایان سالهای 1260 و 1300 گزیده شدهاند میتوان به اتفاقاتی که حول و حوش آن سالها افتاد اشاره کرد. ۱۲۵۷ شمسی- تاسیس تماشاخانه دارلفنون (تاسیس مدرسه دارالفنون ۱۲۲۹-۱۲۳۰ شمسی) مکان ابتدای خیابان ناصرخسرو، روبروی شمس العماره در سال ۱۲۵۷ ه.ش (۱) بود که دارالفنون در قسمت شمال شرقی خود صاحب تماشاخانهای به شیوۀ تماشاخانههای فرنگستان شد و عنوان نخستین تماشاخانه ایران را از آن خود کرد. ۱۲۵۹ شمسی(۱۸۸۰ م)- تاسیس تالار تئاتر در مدرسة هایگازیان مدرسة هایگازیان در سال ۱۲۴۹/۱۸۷۰ ساخته شد. ارمنیان ده سال بعد کنار مدرسة مزبور، سالنی تئاتری ساختند که زیر نظر هیئت مدیرة مدرسة هایگازیان فعالیت میکرد. تالار مدرسة هایگازیان پس از دارالفنون دومین سالن نمایشی بود که در تهران ساخته شد. ۱۲۶۰ شمسی - تأسیس انجمن دوستداران تئاتر در سال ۱۲۶۰ شمسی، نخستین انجمن دوستدارانِ تئاتر با هدف کشف و پرورش استعدادهای جوانان و پیشبرد هنر تئاتر و همچنین کسب عواید و کمک مالی برای مدرسة هایگازیان تشکیل شد. این اولین انجمن نمایشی در تهران محسوب میشود. (ر.ک حبیبیان و آقا حسینی، ۱۳۸۹:۵۶) سرانجام از سال 1300 ه.ش ثبات نسبی که در میدان تئاتر نوین ایران شکل گرفته با توجه به شرایط تاریخی مسیری دیگر را طی میکند. با ارائة دو مصداق از اتفاقات تاریخیِ پایان دورة مورد نظر ما به جایگاه مهم تئاتر در آن دوره اشاره میکنیم. ۱- در سال ۱۲۹۹ شمسی، از سوی سید ضیاالدین طباطبائی، ریاست وزرا، «آزادی فعالیت سینما و تئاتر، مشروط بر اینکه از ساعت شش شروع شده و ساعت نه و نیم شب خاتمه یابد (همان:۲۳۲)». اعلام شد. |
![]() مطالعه تاثیر حاکمیت شرکتی بر حق الزحمه حسابرسی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهرانعنوان صفحه فصل اول : کلیات تحقیق 1-1 . مقدمه . 2 1-2 . بیان مسأله .. 2 1-3 . اهمیت و ضرورت تحقیق . 4 1- 4 . اهداف تحقیق .... 4 1-4-1 . اهداف علمی .... 4 1-4-2 . اهداف کلی و فرعی ......................................................................................................... 5 1-4-3 . اهداف کاربردی ................................................................................................................ 5 1-5 . سوالات تحقیق ................................................................................................................................. 6 1-6 . فرضیه های تحقیق ............................................................................................................................ 6 1-7 . روش تحقیق ..................................................................................................................................... 6 1- 8 . جامعه آماری و روش گرد آوری اطلاعات و داده ها ...................................................................... 7 1-8-1 . قلمرو زمانی و مکانی تحقیق............................................................................................. 7 1-8-2 . جامعــه و نمونه آمـــــاری............................................................................................. 7 1-8-3 . روش گــرد آوری اطلاعات ............................................................................................ 7 1-8-4 . ابزار گرد آوری اطلاعـــات ............................................................................................ 7 1-9 . تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق ..................................................................................................... 8 1-10 . تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی و تخصصی ( به صورت مفهومی )........................................... 8 1-11 . ساختار کلی تحقیق ........................................................................................................................ 10 فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق 2-1 . مقدمه ............................................................................................................................................... 12 2-2 . تاریخچه حسابرسی ......................................................................................................................... 12 2-2-1 . حسابرسی های پیش از تشکل حرفه ای.......................................................................... 12 2-2-2 . حسابرسی های بعد از تشکل حرفه ای ........................................................................ 13 2-2-3 . حسابرسی در ایران ......................................................................................................... 14 2-3 . نقش حسابرسی در اقتصاد .............................................................................................................. 19 2-4 . کیفیت حسابرسی ........................................................................................................................... 20 2-4-1 . تعریف کیفیت حسابرسی................................................................................................ 21 2-4-1-1 . استقلال حسابرسی ازمنظر قانونی : یک رویکرد صفر و یکی ....................... 24 2-4-1-2 . استقلال و کیفیت کار حسابرسی به عنوان یک طیف .................................... 25 2-4-2 . برداشت از استقلال حسابرسی ، کیفیت واقعی حسابرسی و متغیر اندازه ........................ 34 2-4-2-1 . نقش استاندارد های حسابرسی در استقلال حسابرسی ................................ 36 2-4-3 . انگیزه عرضه حسابرسی با کیفیت بالا ........................................................................... 38 2-4-4 . چارچوب خدمات حسابرسی ....................................................................................... 39 2-4-5 . رتبه بندی موسسات حسابرسی .................................................................................... 40 2-4-5-1 . رتبه بندی موسسات حسابرسی در جهان ...................................................... 40 2-4-5-2 . رتبه بندی موسسات حسابرسی در ایران ....................................................... 41 2-5 . هزینه و انواع آن ............................................................................................................................. 42 2-5-1 . طبقه بندی هزینه ها ....................................................................................................... 42 2-5-2 . هزینه حسابرسی جز کدام هزینه ها طبقه بندی می شود؟ .............................................. 48 2-5-3 . حق الزحمه حسابرسان .................................................................................................. 48 2-5-4 . هزینه های حسابرسـی ................................................................................................... 50 2-6. مبانی نظری حاکمیت شرکتی ........................................................................................................... 52 2-6-1. تاریخچه حاکمیت شرکتی ............................................................................................... 52 2-6-2 . نظریه های مطرح در حاکمیت سازمانی ( شرکتی )........................................................ 52 2-6-2-1. نظریه عاملیت ( تئوری نمایندگی ).................................................................. 53 2-6-2-2 . نظریه برتری سهامداران ................................................................................. 54 2-6-2-3 . نظریه ذینفعان ................................................................................................ 55 2-6-2-4 . نظریه وابستگی منابع ..................................................................................... 58 2-6-2-5 . نظریه تسلط مدیریت ..................................................................................... 58 2-6-2-6 . نظریه انتخاب استراتژیک ............................................................................... 59 2-6-2-7 . نظریه سازمانی ............................................................................................... 60 2-6-2-8 . نظریه قانون گرایی.......................................................................................... 60 2-6-2-9 . نظریه خادمیت ............................................................................................... 61 2-6-2-10 . نظریه نهادی.................................................................................................. 62 2-6-3 . حاکمیت شرکتی به معنای امروزی.................................................................................. 64 2-6-4 . ضرورت شناخت و کنترل حاکمیت شرکتی .................................................................... 65 2-6-5 . مفاهیم حاکمیت شرکتی ................................................................................................. 68 2-6-6 . نگاهی تطبیقی به نظام های راهبری ( حاکمیت ) شرکتی .............................................. 68 2-6-7 . ویژگی های حاکمیت شرکتی ........................................................................................ 70 2-6-7-1 . تمرکز مالکیت (OWNCON)......................................................................... 70 2-6-7-2 . مالکیت نهادی ( INSOWN) ........................................................................ 71 2-6-7-3 . استقلال هیأت مدیره ( BRDIND)................................................................ 73 2-6-7-4 . دوگانگی وظایف مدیرعامل (DUAL)............................................................ 75 2-6-9 . حاکمیت شرکتی در ایران ................................................................................................ 75 2-6-9-1 . حاکمیت شرکتی در بازار سرمایه ایران........................................................... 75 2-6-9-2 . نظام حاکمیت ( راهبری ) شرکتی در بورس اوراق بهادار تهران ................... 77 2-7 . حاکمیت شرکتی و حق الزحمه حسابرسی ..................................................................................... 78 2-7-1 . عوامل مربوط به حق الزحمه حسابرسی ........................................................................ 79 2-7-2 . نظام راهبری شرکت چه تأثیری بر هزینه حسابرسی دارد ؟............................................ 80 2-7-2-1 . اندازه هیأت مدیره ......................................................................................... 80 2-7-2-2 . نسبت اعضاء غیر موظف هیأت مدیره به کل ................................................ 81 -7-2-3 . درصد مالکیت سهامداران عهده ..................................................................... 81 2-7-2-4 . میزان سهام شناور آزاد ................................................................................... 81 2-7-2- 5 . درصد مالکیت نهادهای دولتی و شبه دولتی.................................................. 82 2-7-2-6 . نوع حسابرسی ............................................................................................... 82 2-7-2-7 . میزان افشای معامله با اشخاص وابسته .......................................................... 82 2-7-3 . مبانی نظری و هزینه ها .................................................................................................. 82 2-8 . پیشینه پژوهش ................................................................................................................................. 84 2-8-1 . پژوهش های خارجی....................................................................................................... 84 2-8-2 . پژوهش های داخلی ....................................................................................................... 89 2-9 . خلاصه فصل .................................................................................................................................. 95 فصل سوم : روش تحقیق 3-1 . مقدمه .............................................................................................................................................. 97 3-2 . روش تحقیق .................................................................................................................................... 97 3-2-1 . قلمرو تحقیق ................................................................................................................... 97 3-2-1-1 . قلمرو زمانی تحقیق ....................................................................................... 98 3-2-1-2 . قلمرو مکانی تحقیق ....................................................................................... 98 3-3 . فرضیه های تحقیق ........................................................................................................................... 98 3-3-1 . تبدیل فرضیه های پژوهش به آماری ............................................................................. 99 3-4 . جامعه آماری ، روش نمونه گیری و گرد آوری داده ها ................................................................. 99 3-4-1 . جامعه آماری .................................................................................................................. 99 3-4-2 . روش گرد آوری داده ها .............................................................................................. 100 3-5 . روش های تجزیه و تحلیل داده ها .............................................................................................. 100 3-5-1 . روش آماری ................................................................................................................. 100 3-5-2 . متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه گیری آنها ................................................................... 101 3-6 . تجزیه و تحلیل رگرسیون و همبستگی ........................................................................................ 102 3-6-1. مدلهای رگرسیون .......................................................................................................... 102 3-6-2 . همبستگی ..................................................................................................................... 103 3-6-3 . روش آزمون فرضیه ها(روش داده های پانل)............................................................... 104 3-6-3-1 . روش اثرات ثابت........................................................................................... 105 3-6-3-2 . آزمون چاو یا F مفید .................................................................................... 105 3-6-3-3 . آزمون هاسمن ............................................................................................... 106 3-6-4 . آزمونهای معنادار بودن در الگوهای رگرسیون .............................................................. 106 3-6-5 . آزمون خودهمبستگی جملات خطا .............................................................................. 107 3-7 . خلاصه فصل ................................................................................................................................ 108 فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها 4-1 . مقدمه.............................................................................................................................................. 110 4-2 . آمار توصیفی داده ها ...................................................................................................................... 110 4-3 . آزمون نرمال بودن داده های تحقیق .............................................................................................. 112 4-3-1 . آزمون نرمال بودن برای هزینه حسابرسی...................................................................... 112 4-3-2 . آزمون نرمال بودن برای استقلال هیأت مدیره ............................................................... 113 4-3-3 . آزمون نرمال بودن برای درصد مالکیت مدیران اجرایی و اعضای هیأت مدیره ............ 114 4-3-4 . آزمون نرمال بودن برای درصد مالکیت نهادی .............................................................. 115 4-3-5 . آزمون نرمال بودن برای ارزش بازار به ارزش دفتری .................................................... 116 4-3-6 . آزمون نرمال بودن برای اندازه شرکت ........................................................................... 117 4-3-7 . آزمون نرمال بودن برای نسبت حسابهای دریافتی به کل دارایی..................................... 118 4-3-8 . آزمون نرمال بودن برای نسبت موجودی کالا به کل دارایی........................................... 119 4-4 . نتایج حاصل از آزمون فرضیه ....................................................................................................... 120 4-4-1 . بررسی همبستگی بین متغیرها ....................................................................................... 120 4-4-2 . بررسی مانایی متغیرهای پژوهش .................................................................................. 121 4-4-3 . آزمون F لیمر و آزمون هاسمن ..................................................................................... 123 4-4-4 . تخمین مدل و تجزیه و تحلیل نتایج ............................................................................. 123 4-5 . خلاصه فصل ................................................................................................................................. 125 فصل پنجم : بحث ، نتیجه گیری و پیشنهادها 5-1 . مقدمه ........................................................................................................................................... 127 5-2 . نتایج حاصل از بررسی تحقیق ..................................................................................................... 128 5-2-1 . خلاصه ای از مبانی نظری ............................................................................................. 128 5-2-2 . خلاصه نتایج آزمون فرضیه ها ..................................................................................... 130 5-3 . نتیجه گیری................................................................................................................................... 131 5-4 . محدودیت های محقق ................................................................................................................... 133 5-5 . پیشنهادهای مبتنی بر نتایج تحقیق .................................................................................................. 133 5-6 . پیشنهادها برای تحقیقات آتی ........................................................................................................ 134 فهرست منابع الف) منابع فارسی .................................................................................................................................... 135 ب) منابع انگلیسی .................................................................................................................................... 137 پیوست ها پیوست الف) فهرست شرکت های نمونه آماری تحقیق .......................................................................... 140 پیوست ب) خروجی نرم افزار Eviews ................................................................................................ 141 چکیده انگلیسی .......................................................................................................................................... 146 فهرست جداول ــــــــــ عنوان صفحه فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق جدول 2-1 . خلاصه نظریه های حاکمیت شرکتی ................................................................................. 63 جدول 2-2. میزان اجماع در مورد حاکمیت شرکتی ............................................................................... 67 جدول 2-3 . ویژگی های سیستم های درونی و بیرونی ........................................................................ 69 فصل سوم : روش تحقیق جدول 3-1 . انتخاب نمونه براساس محدودیت های تحقیق ................................................................ 100 فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها جدول 4-1 . آمار توصیفی داده های تحقیق ......................................................................................... 111 جدول 4-2 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای هزینه حسابرسی ....................................... 112 جدول 4-3 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای هزینه حسابرسی ....................................... 113 جدول 4-4 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای استقلال هیئت مدیره ................................ 113 جدول 4-5 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای استقلال هیئت مدیره ................................ 114 جدول 4-6 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای درصد مالکیت مدیران اجرایی و اعضای هیئت مدیره ..... 114 جدول 4-7 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای درصد مالکیت مدیران اجرایی و اعضای هیئت مدیره ..... 115 جدول 4-8 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای درصد مالکیت نهادی ................................. 115 جدول 4-9 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای درصد مالکیت نهادی ................................. 116 جدول 4-10 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای ارزش بازار به ارزش دفتری .................... 116 جدول 4-11 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای ارزش بازار به ارزش دفتری .................... 117 جدول 4-12 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای اندازه شرکت ........................................... 117 جدول 4-13 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای اندازه شرکت ........................................... 118 جدول 4-14 آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای نسبت حسابهای دریافتنی به کل دارایی ها ........................ 118 جدول 4- 15 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای نسبت حسابهای دریافتنی به کل دارایی ها ................. 119 جدول 4-16 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای نسبت موجودی کالا به کل دارایی ها........ 119 جدول 4-17 . آزمون نرمال کولموگوروف-اسمیرنوف برای نسبت موجودی کالا به کل دارایی ها......... 120 جدول 4-18 . رابطه بین حاکمیت شرکتی و هزینه حسابرسی (همبستگی پیرسون)................................ 121 جدول 4-19 . نتایج آزمون مانایی متغیر های پژوهش............................................................................. 122 جدول 4-20 . نتایج حاصل از آزمون F لیمر و آزمون هاسمن ............................................................... 123 جدول 4-21 . نتایج تخمین مدل سیمونیک 1980 .................................................................................. 124 فصل پنجم : بحث ، نتیجه گیری و پیشنهادات جدول 5-1 . خلاصه نتایج به دست آمده از آزمون فرضیات .................................................................. 132 چکیده: موسسات حسابرسی مفاهیم نظری و تجربی مهمی برای تعیین حق الزحمه حسابرسی دارند. آنها جهت قیمت گذاری خدمات حسابرسی از عوامل گوناگونی استفاده می کنند و تحقیقات زیادی نیز در رابطه با شناسایی و ارزیابی این عوامل انجام شده است. عواملی که در اغلب مطالعات مدنظر قرار گرفته اند شامل عوامل ریسک، حجم و پیچیدگی عملیات واحد مورد رسیدگی بوده است. یکی از عوامل مهم تعیین ریسک حسابرسی، ساختار حاکمیت شرکتی می باشد که باید به آن توجه شود.البته هنوز معلوم نیست که حاکمیت شرکتی تاثیری بر حق الزحمه حسابرسی دارد یا نه و اگر دارد چگونه حق الزحمه حسابرسی را تحت تاثیر قرار می دهد. حداقل دو استدلال در مورد رابطه حاکمیت شرکتی و حق الزحمه های حسابرسان وجود دارد. در استدلال اول فرض بر این است که ساختار داخلی حاکمیت شرکتی شرکت ها کامل است. در نتیجه هزینه های نمایندگی و ریسک موسسات حسابرسی کاهش یافته و این باعث کاهش حق الزحمه حسابرس و هزینه های حسابرسی شرکت می شود. به عبارتی حسابرسی به عنوان شکلی از حاکمیت شرکتی خارجی ممکن است حاکمیت شرکتی داخلی موثر را جایگزین خود بیند. در استدلال دوم فرض می شود مدیران جهت نشان دادن سطح بالای ساختار حاکمیت شرکتی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، از موسسات حسابرسی بزرگ و با کیفیت بالاتر استفاده کنند که ممکن است باعث افزایش حق الزحمه حسابرسی شود. در تحقیق پیش رو با توجه به روش حذف سیستمـاتیک در خصوص انتخــاب نمونه و افشاء شرکت ها در خصوص هزینه های حسابرسی طی سالهای 1387 الی آخر سال 1391، 96 شرکت در قالب 480 مشاهده مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه آزمون مدل نشان می دهد که، در سطح معنی داری متغیر مستقل؛ حاکمیت شرکتی (مالکیت نهادی و استقلال هیات مدیره) با هزینه حسابرسی درسطح اطمینان 95/0 رابطه است. بنابراین فرضیه های اول و سوم تحقیق قبول میشود. با توجه به نتایج بدست آمده هر چه درصد مشارکت سهامدارن عمده و حرفه ای که بطور تخصصی در شرکت سرمایه گذاری نموده اند، افزایش یابد، هزینه های حسابرسی کاهش خواهد یافت. همچنین هرچه درصد استقلال اعضاء هیات مدیره افزایش یابد (تعداد غیر موظف هیات مدیره بیشتر باشد)، هزینه های حسابرسی افزایش خواهد یافت. فصل اول کلیات تحقیق 1-1- مقدمه حسابرسی مستقل از طریق بهبود قابلیت اتکا و افزایش اعتبار فرآیند گزارشگری مالی، به سودمندی این فرآیند و کارایی بازارهای سرمایه کمک می کند. کیفیت حسابرسی به عوامل متعددی به خصوص استقلال حسابرس بستگی دارد. لذا، کاهش استقلال حسابرس بر کیفیت فرآیند حسابرسی و اظهار نظر وی تأثیر مستقیم می گذارد. به همین دلیل، مجامع حرفه ای توجه جدی به تهدیدهای استقلال حسابرس دارند. برای استقلال دو بعد در نظر گرفته اند . بعد ظاهری که استقلال ظاهری نام داشته ، متکی بر پرهیز از حالاتی است که باعث شک و تردید یک فرد منطقی و آگاه از تمام شرایط و حالات نسبت به بی طرفی حسابرسی می شود. بعد باطنی، معنوی یا فکری که بهخود حسابرس بستگی داشته و قابل اندازه گیری یا مشاهده ی مستقیم نیست (شریعتپناهی و نهندی، 1384، 77). شرکتها که متقاضی انجام حسابرسی هستند اهداف متفاوتی را دنبال میکنند.اهدافی از قبیل داشتن گزارش حسابرسی برای شرکت در مزایده و مناقصات،اهداف ارائه به اداره امور مالیاتی، ارائه گزارش به مجمع عمومی صاحبان سهام و ... اهدافی است که متقاضیان انجام، به دنبال آن هستند.طبیعی است که این متقاضیان با توجه به اهداف به دنبال پرداخت حداقل حقالزحمه برای انجام اینکار هستند و حسابرسان نیز با در نظر گرفتن حجم کار و ملاحظات حرفهای به دنبال انجام کار با کیفیت متفاوت و نوع گزارش متفاوتند.جان کلام اینکه خواستن کیفیت بالاتر حسابرسی و دریافت گزارش مطلوبتر مستلزم انجام هزینه بیشتر و پرداخت حقالزحمه حسابرسی بیشتر است و همچنین کیفیت مطلوب تر حسابرسی به سیستم حسابداری و کنترلهای داخلی و مستندات مطلوب تری احتیاج دارد.بنابراین برای ایجاد اطمینان خاطر در مدیران و سهامداران و سایر ذینفعان شرکت، اولا" به سیستم حسابداری خوب و ثانیا" یک حسابرسی خوب احتیاج است. 1-2- بیان مساله در دنیای صنعتی امروز وجود اطلاعات مالی قابل اتکا از اهمیت حیاتی برخوردار است. اقتصاد بسیاری از کشورها درکنترل شرکتهای سهامی بزرگی قرار دارد که سرمایه مورد نیاز خود را از میلیونها سرمایهگذار تامین کردهاند. سرمایهگذاران که پساندازهای خود را در اختیار شرکتهای سهامی قرار دادهاند با توجه به صورتهای مالی سالیانه یا فصلی که توسط شرکتها انتشار مییابد از استفاده درست و موثر وجوه سرمایهگذاری شده خود اطمینان حاصل میکنند، اطلاعات منعکس در صورتهای مالی زمانی برای استفادهکنندگان مفید و موثر است که از ویژگیهای کیفی لازم برخوردار باشد. یکی از ویژگیهای کیفی اطلاعات مالی، قابلیت اعتماد است. اطلاعات مالی هنگامی قابل اعتماد و اتکاست که آثارمالی معاملات و سایر رویدادهای مالی به گونهای بیطرفانه اندازهگیری شده و نتایج اندازهگیریها معتبر و قابل تایید مجدد باشد. استفادهکنندگان از صورتهای مالی هنگامی میتوانند به اطلاعات مالی منعکس در صورتهای مالی اتکا کنند که شخصی مستقل، ذیصلاح و بیطرف نسبت به میزان اعتبار این اطلاعات، نظر حرفهای ارائه کرده باشد. در سیستمهای اجتماعی – اقتصادی کنونی، وظیفه اظهارنظر نسبت به صورتهای مالی به حسابرسان مستقل واگذار شده است و فعالیت حسابرسان مستقل بیشتر در قالب موسسات حسابرسی انجام میگیرد. (استانداردهای حسابرسی، 1383،پیشگفتار) برای سالیان متمادی در گذشته، اقتصاددانان فرض میکردند که تمامی گروههای مربوط به یک شرکت سهامی برای یک هدف مشترک فعالیت میکنند؛ اما در سی سال گذشته، اقتصاددانان موارد بسیاری از تضاد منافع بین گروهها و چگونگی مواجهه شرکتها با اینگونه تضادها را مطرح کردهاند. بهطور کلی این موارد، تحت عنوان «حاکمیت شرکتی» در حسابداری بیان میشود. طبق تعریف حساس یگانه و باغومیان: "حاکمیت شرکتی، قوانین و مقررات، ساختارها، فرآیندها، فرهنگها و سیستمهایی است که موجب دستیابی به هدفهای پاسخگویی، شفافیت، عدالت و رعایت حقوق ذینفعان میشود". تأکید مبانی اولیه حاکمیت شرکتی، بیشتر بر موضوع راهبرد شرکتها و حقوق سهامداران قرار داشت و بعدها با طرح دیدگاههای جدیدتر، به سمت توجه جدی به حقوق کلیه ذینفعان و اجتماع گرایش یافت. فروپاشی شرکتهای بزرگی مانند انرون و ورلدکام در آمریکا توجه همگان را به نقش برجسته حاکمیت شرکتی و توجه جدی به اصول نامبرده درمورد پیشگیری از وقوع چنین فروپاشیهایی جلب کرده است . در حاکمیت شرکتی، هدف، برخورداری از یک هیئتمدیره مؤثر و کارا است و دستیابی به این هدف، مستلزم ارزیابی خصوصیات هیئت مدیره(بهویژه مطلوب) است. در این صورت، سؤال مطرح این است که آیا متفاوت بودن خصوصیات هیئتمدیره شرکتها میتواند در تعیین حق الزحمه حسابرسان مستقل اثرگذار باشد؟ یعنی اگر ویژگیهایی از جمله تعداد اعضای هیئت مدیره، نسبت غیراجرایی اعضای هیئت مدیره، نمایندگی اعضای هیئتمدیره از بُعد دولتی یا خصوصی بودن آن، وجود مدرک تحصیلی دکتری در بین اعضای هیئت مدیره، وجود مدرک تحصیلی مالی یا حسابداری در بین اعضای هیئت مدیره، تغییر در اعضای هیئتمدیره سال و تغییر حسابرس میتواند بر هزینه های حسابرسی و حق الزحمه حسابرسان مستقل تأثیرگذار باشد؟ با دستیابی به جواب این سؤالها میتوان بهمنظور بهبود عملکرد شرکت، اقدامات مناسبتری را بهعمل آورد و سهامداران را به انتخاب هیئتمدیره مطلوبتر هدایت کرد.(عباس زاده و منظرزاده ، 1390 ، دوره18 ، شماره 63) موسسات حسابرسی مفاهیم نظری و تجربی مهمی برای تعیین حق الزحمه حسابرسی دارند. آنها جهت قیمت گذاری خدمات حسابرسی از عوامل گوناگونی استفاده می کنند و تحقیقات زیادی نیز در رابطه با شناسایی و ارزیابی این عوامل انجام شده است. عواملی که در اغلب مطالعــات مدنظر قرار گرفته اند شامل عوامل ریسک، حجم و پیچیدگی عملیات واحد مورد رسیدگی بوده است. یکی از عوامل مهم تعیین ریسک حسابرسی ساختار حاکمیت شرکتی می باشد که باید به آن توجه شود.البته هنوز معلوم نیست که حاکمیت شرکتی تاثیری بر حق الزحمه حسابرسی دارد یا نه و اگر دارد چگونه حق الزحمه حسابرسی را تحت تاثیر قرار می دهد. حداقل دو استدلال در مورد رابطه حاکمیت شرکتی و حق الزحمه های حسابرسان وجود دارد. در استدلال اول فرض بر این است که ساختار داخلی حاکمیت شرکتی شرکت ها کامل است. در نتیجه هزینه های نمایندگی و ریسک موسسات حسابرسی کاهش یافته و این باعث کاهش حق الزحمه حسابرس و هزینه های حسابرسی شرکت می شود. به عبارتی حسابرسی به عنوان شکلی از حاکمیت شرکتی خارجی ممکن است حاکمیت شرکتی داخلی موثر را جایگزین خود بیند. در استدلال دوم فرض می شود مدیران جهت نشان دادن سطح بالای ساختار حاکمیت شرکتی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، از موسسات حسابرسی بزرگ و با کیفیت بالاتر استفاده کنند که ممکن است باعث افزایش حق الزحمه حسابرسی شود. تحقیقات تجربی تاکنون جوابی در مورد اینکه کدام استدلال بهتر عمل می کند ارائه نکرده است.در این تحقیق سعی میشود تاثیر ساختار حاکمیت شرکتی بر هزینه های حسابرسی مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین سوال اصلی تحقیق؛ این است که آیا ساختار حاکمیت شرکتی بر هزینه های حسابرسی تاثیر دارد؟ 1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق برای تصمیمگیریهای اقتصادی نیاز به اطلاعاتی است که بتوان با کمک آنها منابع موجود و در دسترس را به نحوی مطلوب تخصیص داد. یکی از مهمترین عوامل در تصمیم گیری صحیح، اطلاعات مناسب و مرتبط با موضوع تصمیم است که اگر به درستی فراهم و پردازش نشوند، اثرات منفی برای فرد تصمیمگیرنده در پی خواهد داشت (اکبری، 1389: 11). با توجه به تمرکز مالکیت کمتر در موسسات بزرگ و وجود اعضای غیر موظف در هیئت مدیره، مشکلات نمایندگی در شرکتها بوجود می آید و نیاز به وجود حسابرسی خارجی را افزایش می دهد. از این رو این تحقیق بررسی می کند که آیا نیاز است حسابرسی با کیفیت تر و با هزینه های بیشتر انجام گیرد یا خیر. 1-4- اهداف تحقیق 1-4-1- اهداف علمی هدف علمی تحقیق مطالعه تاثیر ساختار حاکمیت شرکتی بر هزینه های حسابرسی مورد بررسی است. بنابراین محقق بر اساس آمار و داده های شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در پی پاسخ منطقی این سوال است که؛ ساختار حاکمیت شرکتی بر هزینه های حسابرسی چه تاثیری دارد؟ 1-4-2- اهداف کلی و فرعی هدف اصلی تحقیق بررسی تاثیر حاکمیت شرکتی بر حق الزحمه حسابرسی می باشد. اهداف فرعی:
|
![]() مفاهیم نظری و ویژگیهای ساختاری انیمیشن تعاملی(در ارتباط با مخاطب-تماشاگر)چکیده: این پژوهش به بررسی مفاهیم نظری و ویژگیهای ساختاری تصاویر متحرک تعاملی میپردازد و قصد دارد علاوه بر تعریف مفهوم تعامل در انیمیشنهای ارائه شده در بستر رسانههای نوین، خاستگاه، پیامدها و تآثیرات تکنولوژی دیجیتال را در آفرینش این آثار تحلیل کند. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی است و با تکیه بر آرای نظریهپردازان علم رسانه، روانشناسی و سینمای تجربی، تلاش شده است تا این مفهوم نوین در صنعت انیمیشن بازتعریف شود. هدف دیگر، شناخت دلایل و انگیزههای مؤلف در ساخت اثر تعاملی است. این پژوهش سعی دارد جایگاه هنرمند و مخاطب را به عنوان مؤلفان اثر تعاملی بررسی کند و میزان آزادی حقیقی مخاطب را در این روند مورد ارزیابی قرار دهد. در مطالعهی ساختار انیمیشنهای تعاملی، به مفاهیمی از قبیل واقعیت مجازی، الگوی روایت تعاملی، جایگاه مخاطب آگاه و مقایسه با آثار کلاسیک انیمیشن پرداخته شده است. دستیابی به تعریفی مشخص از روایت با مسیرهای موازی، حس عاملیت مخاطب و تأثیرات روانی ناشی از مواجههی او با احتمالات از پیش تعیین شدهی محدود، از مسائل اصلی در انجام این مطالعه است و در اصل هدف از بازتعریف این مفاهیم، شناسایی موقعیت حقیقی مخاطب و تحلیل وضعیت او در رویارویی با مفهوم نوین تصویر متحرک است. واژههای کلیدی: انیمیشن تعاملی، رسانه، مخاطب، تماشاگر، عاملیت. فهرست 1-4 فرضیه و سوالات کلیدی تحقیق.. 6 فصل دوم: خاستگاه هنرهای تعاملی.. 8 2-1 جایگاهی برای تعامل در اثر هنری.. 8 2-2 پیشرفت تکنولوژی وگسترش زمینههای ارتباطی هنر.. 14 2-3 پیوند تکنولوژی و هنرهای رسانهای.. 19 2-4 اینترنت، شبکهی جهانی بستری برای ارائهی هنر تعاملی.. 22 فصل سوم: هنر تعاملی؛ شاخصهها و اهداف.. 30 3-1 هنرهای چند رسانهای و تعامل.. 30 3-2 جایگاه تصاویر متحرک در هنرهای تعاملی.. 33 3-3 شاخصههای هنر تعاملی و هدف.. 34 3-3-1 واقعیت مجازی در دنیای تصاویر متحرک تعاملی.. 34 3-3-1-1 بازتولید و واقعیت.. 35 3-3-1-2 مفهوم مخاطب در فضای مجازی.. 38 3-3-1-3 ارتباط مخاطب با «واقعیت» در فضای مجازی.. 39 3-3-1-4 واقعیت مجازی؛ تعریف.. 41 3-3-2 روایت در انیمیشنهای تعاملی.. 44 3-3-3 مخاطب آگاه، تکمیلکنندهی اثر تعاملی.. 53 3-3-3-1 زمینههای فعالیت مخاطب.. 53 3-3-3-2 تعریف مخاطب و جایگاه او.. 54 3-3-3-3 مجذوب شدن و شرکت در اثر.. 57 3-3-3-6 شبیهسازی حسی و آغاز مرحلهی درگیری تماشاگر.. 65 3-3-3-8 زیباییشناسی وابسته به احساس مخاطب.. 71 3-3-3-9 حس آزادی و خلاقیت مخاطب.. 71 3-3-3-10 ویژگی مخاطب خلاق: در پی معنی و لذت.. 73 فصل چهارم: موردپژوهی و نتیجهگیری.. 75 فهرست تصاویر
مقدمه تأثیر رسانههای نوین بر زندگی انسان معاصر غیر قابل انکار است. تا جایی که بیشترین زمینههای ارتباطی بین انسانها در بستر این رسانهها برقرار میشود، رشد میکند و تغییر مییابد. آنچه به رشد رسانههای نوین جهت میدهد تقاضا به توسعه یافتن و گرایش به استفاده از این رسانهها از سوی جامعهی جهانی است. همواره دو دیدگاه در زمینهی فرهنگ رسانهای در تقابل بودهاند. یکی دیدگاهی که تآثیرات رسانههای نوین را بر عاملیت انسان معاصر به چالش میکشد و فرهنگ رسانهای را نتیجهی برنامهریزی و سرمایهگذاریهای کلان میداند و دیگری دیدگاهی است که پیشرفت فرهنگی جامعهی معاصر را مرهون تکنولوژی رسانهای قلمداد میکند. در این کشاکش آنچه ثابت و مشخص است، تأثیر این رسانهها در زندگی و فرهنگ انسان معاصر است. انسان معاصر در زندگی رسانهای خود، هویت دیگری پیدا خواهد کرد که بیشترین تفاوتش با قبل در مفهوم رابطهایست که رسانه برای او تعریف میکند و این همان مفهوم تعامل است. هنرهای بصری و نمایشی نقش ویژهای در شکلدهی به فرهنگ رسانهای داشتهاند. آنچه مفهوم تعامل را در این رسانهها برای مخاطب قابل درک میسازد، امکاناتی است که از پیوند تکنولوژی و هنرهای تصویری به وجود میآید. امکان ایجاد تغییر از سوی مخاطب از اصول تعامل با اثر بصری است. مخاطب هنرهای رسانهای در جستجوی تصاویری نوین با امکان تغییر است. آنچه زمینهی این جستجو را برای او فراهم میکند، دسترسی هنرمند به امکاناتی در حوزهی تکنولوژی دیجیتال است. انیمیشن به عنوان هنری سینمایی برآمده از تکنولوژی است و در زمینهی تعامل امکان خلق تصاویری نو و تغییر پذیر را مهیا میسازد. مخاطب و دامنهی انتظارات او به فراهم آمدن این امکانات و تولیداتی از این دست دامن میزند. او بهطور آگاهانه و به انتخاب خود وقتش را به تعامل با آثار تصویری بر روی رسانهها میگذراند. انیمیشنهای تعاملی به عنوان ابزار بیانی نوینی در وبسایتها، بازیهای رایانهای، تبلیغات رسانهای و در نوع معناگرایش در فیلمهای کوتاه تحت شبکه، جامعهی مخاطب را با مفهوم جدیدی از تصویر متحرک روبرو میسازد. در فصل ابتدایی تحقیق، جایگاه مفهوم تعامل را در تاریخ هنرهای نوین بررسی خواهیم کرد و اینترنت را بهعنوان بستری مناسب برای ارائهی تصاویر متحرک تعاملی بررسی خواهیم کرد. در فصل دوم به شاخصههای متکی به تکنولوژی در آثار تعاملی از جمله مبحث واقعیت مجازی و رابطها میپردازیم. اما آنچه به عنوان مسألهی اصلی قابل طرح است، میزان درکی است که هنرمند به عنوان مؤلف و مخاطب به عنوان کاربر، از مفهوم تعامل دارند. دستیابی به مفهوم درستی از تعامل بین مؤلف، اثر و مخاطب، به تعریفی مشخص از این سه احتیاج دارد و برای یافتن این تعاریف نیازمند شناخت جایگاه مؤلف و مخاطب در این نوع از آثار هستیم که در ادامهی فصل دوم به آن میپردازیم. از سؤالات فرعی، رسیدن به نتایجی در زمینهی عاملیت مخاطب و میزان تأثیرات مخرب ناشی از محدودیت احتمالات در آثار تعاملی است. اینکه ارتقاء جایگاه مخاطب تا چه اندازه دغدغهی اصلی هنرمند مؤلف است و مؤلف در این زمینه چه تمهیداتی را میاندیشد و چه اهدافی را دنبال میکند از مسائلی است که در این تحقیق به دنبال آن هستیم. در دومین فصل در ادامهی مبحثی که به شاخصههای انیمیشنهای تعاملی اختصاص داده شده است، مفاهیمی چون روایت تعاملی و جایگاه مخاطب را در این آثار بررسی خواهیم کرد. علوم مهندسی و پایه، روانشناسی، علوم اجتماعی و فلسفه در بهوجود آمدن مفهوم تعامل در آثار هنری، نقش داشتهاند. از این روی در بررسی مفهوم تعامل در آثار انیمیشن، با پیچیدگیهای مفهومی ناشی از تازگی و بین رشتهای بودن موضوع نیز مواجه هستیم. قابل ذکر است که روش این تحقیق، توصیفی تحلیلی است. آثار تعاملی نوین در هنرـ صنعت انیمیشن در غرب متولد شده و تاریخ کوتاهی دارد. در نتیجه این تحقیق ماهیت ترجمانی دارد و در آن از آراء متفکرین در زمینهی رسانههای تعاملی، در حکم راهنما برای پیگیری و جهتیابی استفاده شده است و تلاش اصلی نگارنده در جهت حفظ و انتقال این آراء با هدف معرفی این مفهوم نوین در صنعت انیمیشن بوده است. فصل اول: کلیات پژوهش1-1 بیان مسالهبا ظهور رسانههای تعاملی، تصاویر متحرک دنیای جدیدی را به خود اختصاص میدهند. در این پژوهش رسانههای تعاملی، آن دسته از آثار هنری را در بر میگیرد که در آنها «روایت تعاملی چیزی نیست جز امکانات یک بانک اطلاعاتی که در متن یک اثر وجود دارد و مخاطب از طریق رابط ها، عناصر یا مسیرها، نمایش روایت را تعیین میکند و بنابراین اثری منحصر بفرد خلق میشود. در این مسیر مخاطب به همکارـ-مولف تبدیل میشود.» «در یک محیط تعاملی هدف روایت، صرفا تالیف و شرح نیست بلکه تهیه زمینه و محیطی است که در آن روایت کشف و بهوسیلهی مخاطب ساخته میشود. جدای از دنیای بازیهای رایانه ای، چیدمان و آثار فراوانی وجود دارد که انیمیشن تعاملی نامیده میشود. در هنر تعاملی، انیمیشن خلق دنیای تخیلی و مجازی است با مشخصات اولیهای که هنرمند به آن نسبت میدهد و از طرفی روند اتفاقات را کنترل و محدوده آن را معین میکند. این کنترل بوسیله رایانه صورت میگیرد. اما این کاربر است که از این شخصیتها و محیط استفاده میکند و تصمیم میگیرد داستان به چه نحوی پیش برود» (مانویچ،1387،ص18). پس تفاوت اصلی در نوع روایت است. «در انیمیشن تعاملی روایت شامل عرضه کاراکتر و کنش است که در آن مخاطب میتواند طرح کلی را انتخاب کند، بر آن تاثیر گذارد و آن را تغییر دهد. از این رو استفاده از الگوهای روایی سینمای تجربی در ساختار انیمیشن های تعاملی محسوس و موثر است» (لوگریس،۱۳۸۴،ص150). در این پژوهش خاستگاه و تاریخ بهوجودآمدن تصاویر متحرک تعاملی در مقام نوعی هنر رسانهای بررسی خواهد شد. این هنر از نظر ساختار روایت و واقعیت مجازی بررسی میشود. تمایز بین دو مفهوم کاربر و تماشاگر، مسالهی عاملیت مخاطب و تاثیر روانی ناشی از احتمالات محدود بر مخاطب تحلیل و در زمینهی موانع عاملیت تماشاگر تحقیق میشود. 1-2 پیشینه تحقیقانیمیشن تعاملی را نمیتوان به عنوان مقولهای جدا از سینمای تجربی، مستند، دیجیتال و کلیه آثاری که در دستهی هنرهای رسانهای نوین قرار میگیرند، بررسی کرد. در نتیجه تمام پژوهشهایی که به مفهوم تماشاگر آگاه در دنیای رسانههای نو پرداختهاند، در پیشبرد این مطالعه ارزشمند و مفید خواهند بود. با توجه به اینکه در اواخر دهه ۱۹۸۰ رسانه نو شکل واقعی خود را پیدا کرد، مجال زیادی برای بوجود آمدن مباحث تئوریک و ارائه نظریهها در ایران وجود نداشته است. مجله تندیس مجموعه مقالاتی از آزاده دهقانی تحت عنوان «رسانه نو؛از بورخس تا html»به صورت ترجمه و «مجموعه مقالات هنر جدید و رسانه های نو» به صورت تألیف در سال ۱۳۸۷، در شمارههای ۱۲۲ تا ۱۳۳ منتشر کرده است. در این مقالات، انیمیشن بهعنوان نوعی از هنر تعاملی معرفی و ویژگیهای آن بررسی میشود. طه حسین احمدی مقدم در سال ۱۳۹۰ در بخش اول رسالهی کارشناسی ارشدش با عنوان «بررسی شیوههای طراحی وبسایتهای تعاملی» به بررسی ارتباط تعاملی و عوامل موثر در ایجاد ارتباط و انتقال بهتر مفاهیم به مخاطب میپردازد. همچنین پگاه ایزدیان در سال ۱۳۹۱ بخشی از رسالهی کارشناسی ارشد خود با عنوان «شیوههای بیانی نوین در انیمیشن تجربی» را به بررسی جایگاه مخاطب در مواجهه با انیمیشن تجربی و سینمای نو اختصاص داده است که برای بررسی جایگاه مخاطب در رسانههای نو برای ما مفید خواهد بود. 1-3 اهداف تحقیقدر این پژوهش نخست زمینههای بهوجود آمدن انیمیشن تعاملی وعوامل موثر در ترویج آن مورد تحقیق قرار میگیرند. در ادامه ساختار روایی، مسالهی عاملیت مخاطب و تمایز بین دو مفهوم کاربر و تماشاگر تحلیل میشود و به دنبال تعریفی درست و کامل از نقش هنرمند و مسئولیت هنری خواهیم بود. گستردگی دامنهی فعل و انفعالات پیشبینیناپذیر انسان و محدودیت سرپیچی از ساختار تعریف شده، دو ویژگی مهم و متقابل اثر تعاملی است. بررسی موانع عاملیت مخاطب و آسیبهای ناشی از محدودیت و همچنین مطالعهی شرایط درگیری مخاطب به اندازه مولف در آثار تعاملی از اهداف اصلی تحقیق است و ویژگیهای پیامرسانی آثار و انیمیشنهای داستانی که روایت خطی دارند، مقایسه خواهد شد. |