![]() تاثیرات ژپلتیکی تحول درروابط ارمنستان وترکیه درموردقفقازجنوبی وموقعیت ایران...چکیده بافروپاشی شوروی قفقاز جنوبی به دلیل خلاء قدرت برتر به صحنه رقابت قدرت ها تبدیل شد.مسائلی همچون تنوع بخشی به منابع انرژی، تلاش برای نفوذ در منطقه برای ارتقای جایگاه منطقه ای وجهانی، استفاده از اوراسیا به عنوان دالان غربی-شرقی برای مبارزه با تروریسم ازدلایل اهمیت قفقاز جنوبی می باشد. ایران، ترکیه وروسیه به عنوان قدرت های منطقه ای وآمریکا واتحادیه اروپا به عنوان قدرت های فرامنطقه ای برای حضور موثرتر در این منطقه به رقابت ژئوپلیتیکی برخاستند. منطقه قفقاز جنوبی که شامل سه کشور جمهوری آذربایجان، ارمنستان وگرجستان میباشد. از همان ابتدا مورد توجه دوقدرت منطقه ای ایران وترکیه قرار گرفت .ترکیه همزمان با اشغال قره باغ توسط ارمنی ها در حمایت از آذربایجان مرزهای هوائی وزمینی خود را برروی ارمنستان بست واز آن زمان مسئله قره باغ نقش تعیین کننده ای در مناسبات ترکیه با ارمنستان ایفا می کند که باعث دو جبهه در مقابل یکدیگر قرار گرفتند. روسیه، ارمنستان وایران در یک طرف وترکیه آذربایجان وگرجستان با همراهی آمریکا واتحادیه اروپا در ائتلاف دیگر دو بلوک قدرت در قفقاز جنوبی بوجود آوردند . در این پژوهش روش گردآوری اطلاعات بصورت اسنادی ،کتابخانه ای وبصورت توصیفی –تحلیلی انجام گردیده است .هدف از پژوهش حاضر آن است که در صورت عادی شدن روابط ارمنستان وترکیه چه تغییراتی در این بلوک بندی قدرت بوجود خواهد آمد وتاثیر آن برمنافع ملی ایران خواهد داشت. یافته های تحقیق حاکی از آن است که بهبود روابط ترکیه وارمنستان موازنه قدرت(روسیه –ایران وارمنستان)از یک طرف و(جمهوری آذربایجان –ترکیه واسرائیل) از طرف دیگر درمنطقه را بهم خواهد زد. واژه های کلیدی : قفقاز جنوبی، ژئوپلیتیک، قره باغ، ارمنستان، ترکیه مقدمه تغییرات ژئوپلیتیک ،متناسب با گستردگی واهمیت آن ،تغییرات دگرکون کننده وتاریخ سازی را در عرضه های تعامل ویا تقابل کشورها ایجاد می کنند.به تعبیری دیگر تغییر در عرصه ژئوپلیتیک از آن جهت که فضای گفتمانی تازه ای را ایجاد می کند،ساختارویاتقابل در سطوح مختلف منطقه ای وبین المللی را متناسب با خود متحول ودگرگون می سازد. بافروپاشی اتحاد جماهیر شوروی یکی از عمیق ترین تحولات ژئوپلیتیکی در آخرین دهه قرن بیستم حادث شد.این مجموعه نه تنها باعث سقوط واز بین رفتن نظام دو قطبی وپایان جنگ سرد گردید بلکه باعث بوجود آمدن تعداد در خور توجهی دولت های نوبنیاد از فروپاشی امپراتوری پیشین شد برهمین اساس به علت مجاورت جغرافیائی جمهوری اسلامی ایران با شوروی سابق میتوان این گونه اذعان کرد. که ظهور وبوجود آمدن منطقه آسیای مرکزی وقفقاز به عنوان یک منطقه ژئوپلیتیکی ومهم در جهان تاثیرات عمیق وتعیین کننده ای در مناسبات سیاسی منطقه ای وبین المللی ایران ایجاد کرده است. بوجود آمدن این منطقه علاوه بر ایجادفرصت های فراوان در ابعادمختلف امنیتی، سیاسی، اقتصادی وفرهنگی برای ایران با ایجاد چالش های عمده ای هم برای کشورمان همراه بوده است تلاش گسترده کشورهای بزرگ وقدرتمند به منظور کسب نفوذ در این منطقه درقالب بازی بزرگ جدیداز پیامدهای است که میتواند منافع ملی وملاحظات امنیتی ایران را تحت تاثیر قرار دهد. چرا که دخالت قدرت های بزرگ علاوه براز بین رفتن منابع وامکانات دررقابت ها باعث جانبداری آنها از گروه های رقیب ومتخاصم میشودواین امر باعث ایجاد تنش وبی ثباتی در منطقه خواهد شد. منطقه قفقاز به علت شرایط جغرافیائی خاص خود دارای اهمیت راهبردی در امنیت ملی ایران است. این منطقه از سمت شمال به دشت های جنوب روسیه، از سمت جنوب به دو کشور ایران وترکیه، از سمت غرب به دریای سیاه واز سمت شرق به دریای کاسپین منتهی میگردد. چنین موقعیت جغرافیائی با کشف منابع انرژی خزروبحث انتقال این منابع به بازارهای جهانی باعث اهمیت بیشتر منطقه قفقاز در معادلات منطقه ای وفرامنطقه ای شده است از سوی دیگر وجود قومیت ها ونژادهای مختلف در قفقاز که در نتیجه ساختارهای به جا مانده از اتحاد شوروی سابق بوده وباعث ایجاد مناقشات منطقه ای نظیر قره باغ، جدائی طلبی در چچن وغیره گردیده است. زمینه را برای حضور بازیگران فرامنطقه ای بویژه ایالات متحده آمریکا وناتو مهیا کرده است(غفاری ، ویسی نژاد، تقی پو، 92:1391). در همین زمینه تلاش های فعال ایران وترکیه با هدف یافتن جای پائی در آسیای مرکزی وقفقاز که بیشتر براساس متغیرهایی مانند مجاورت جغرافیائی ، شباهت های فرهنگی وملاحظات سیاسی صورت می گرفت بسیاری از محققان را برآن داشت تا از همان ابتدا حوزه جنوبی اتحاد شوروی را مانند جولانگاهی برای رقابت های ایران وترکیه والبته روسیه ترسیم کنند.(نوروزی،129:1379). رقابتی که برای ترکیه به رسیدن به رهبری گروهی از کشورها با جمعیتی 50میلیون نفر اهمیت دارد که میتواند مشکلات عمیق ماندن در انتظار به پیوستن به جامعه اروپا را با شتابی بیشتر پایان دهد .وبرای ایران نیز این منطقه تنفسی به شمار می آید که فشار قدرت روسیه آن را مسدود کرده است بر این اساس به اعتقاد این کشورها نفوذ هرچه بیشتر در این منطقه برای آنها از نظر جامعه جهانی اهمیت ویژه ای داشته وقدرت چانه زنی آنها را در روابط بین المللی ارتقا می بخشد (نقدی نژاد،120:1388).با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی واستقلال سه کشور آذربایجان، ارمنستان وگرجستان در منطقه قفقاز جنوبی ونیز با توجه به تحولات در منطقه وجهان موقعیت ژئوپلیتیک این منطقه پس از جنگ سرد ارتقاء یافت اما به سبب میراث سیاست های دوران حکومت کمونیستی وهمخوان نبودن مرزهای سیاسی با مرزهای قومی ونژادی در سطح فروملی پنج منطقه خودمختار در این بخش پدید آمد. وجود واحدهای خودمختار آجاریا ،آبخازیا، اوستیای شمالی، نخجوان وناگورنوقره باغ در منطقه قفقاز منشاء بسیاری از تحولات سیاسی وامنیتی در طی دودهه گذشته بوده است. بویژه وقوع جنگ های خونین داخلی در گرجستان برسر دو منطقه آبخازیا واوستیای جنوبی ونیز جنگ پر هزینه میان دو کشور آذربایجان وارمنستان بر سر مسئله ناگورنو قره باغ در ایتدای دهه 90میلادی منطقه قفقاز جنوبی را به یکی از مناطق چالش برانگیز به لحاظ وقوع درگیریهای قومی –نژادی وبه تبع آن بروز مناقشه میان کشورهای منطقه در فضای پس از جنگ سرد تبدیل نمود .فدراسیون روسیه، ایران، ترکیه، اتحادیه اروپا وایالات متحده را باید مهم ترین بازیگران تحولات قفقاز در طی دو دهه اخیر دانست که نحوه تعامل ویا تقابل بین آنها موجب شده چشم انداز گسترده ای از درگیری تا همکاری میان سه کشور قفقاز با بازیگران یادشده در مقاطع مختلف شکل بگیرد( گورزه گر کالجی:1389شماره22) . باتوجه به رویکردهای امنیتی کشورهای قفقاز جنوبی ونیز با در نظر گرفتن سیاست های امنیتی قدرت های منطقه ای (روسیه ،ترکیه وایران)وقدرت های فرامنطقه ای (امریکا واتحادیه اروپا)وجود دو بلوک ومحور متمایز را می توان در این منطقه مشاهده کرد.محورامنیتی غربی که با حمایت امریکا واتحادیه اروپا ومساعدت ترکیه ،دوکشور گرجستان وجمهوری آذربایجان را به هم نزدیک کرده است.ومحور روسی که با کمک ایران،جمهوری ارمنستان را زیر چتر حمایتی خود قرار داده است.این دومحور که هم از نظر جغرافیائی وهم از نظر ژئوپلیتیکی همدیگر را قطع می کند.از ابتدای فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی وجود داشته است وبه جزدر ابتدای کار که درمقاطع کوتاهی سیاستمدار روس گرای چون ایاز مطلب اف در باکو برسر حکومت بود.در سایر مقاطع این تقابل امنیتی در منطقه قفقاز جنوبی حاکم بود .محور مورد حمایت غرب وترکیه در مقایسه با محور روسیه وایران از ظرفیت های اقتصادی بیشتری برخوردار است استفاده از منابع هیدروکربودریای کاسپین وانتقال آن به اروپا،پویائی این محور را بیشتر ساخته وشرکای غربی را برای سرمایه گذاری وتوجه بیشتر به این محورترغیب می کند.درطرف مقابل محور ایران _ارمنستان _روسیه بیشتر برمنابع وبازارهای سه کشور متکی است.همچنین اتکای بلوک غرب وترکیه به توانمندی امنیتی _نظامی ناتو نیز مزیتی برای این بلوک به شمار می رود.البته این بلوک وابستگی زیادی به بازیگران خارج از منطقه دارد که ماهیت این محور امنیتی را برون گرا ساخته است.وبا توجه به سابقه عملکرد جهان غرب ،اطمینان زیادی برای کشورهای منطقه ایجاد نمی کند،برعکس محور روسی _ایرانی درون گرا وبرآمده از نیاز های امنیتی مشترک منطقه است ومی تواند براساس هم پوشانی منافع ملی سه کشور تعریف شود.(ایراس). درنتیجه با توجه به موارد ذکرشده در صورت عادی شدن روابط ارمنستان وترکیه ،منطقه شاهد تغییراتی در این دو محور شده که باعث برهم خوردن موازنه قدرت گردیده وامکان جابجائی بعضی از این کشورها به سمت یکی از این دو محور خواهد گردید. فصل اول کلیات تحقیق مقدمه: منطقه قفقاز به دلیل موقعیت خود که اروپا را به آسیاوخاورمیانه متصل می کند.پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی وخلاءقدرت در این منطقه حساس ژئوپلیتیکی ،اهمیت روزافزونی یافته است .وجود منابع قابل اتکا ی انرژی ،تنوع قومیتی ،فرهنگی ،دینی ودیگر مسائل کلان نیز تنها توانسته است بر حساسیت ژئوپلیتیکی قفقاز در جوامع جهانی بیفزایند.گذشته از این عوامل ورود بسیاری از قدرت های منطقه ای وفرامنطقه ای باعث تغییرات مهمی در معادلات سیاسی واقتصادی شده این جهت گیری ها به نوعی یارگیری سیاسی نیز انجامیده وهرکدام از این بازیگران سعی دارند ضمن عقب زدن سایر رقبا ،منافع وامتیازات بیشتری را در منطقه بدست آورندطبیعتا وجود این رقابت ها برروابط ایران وکشورهای قفقاز که از دیرباز دارای پیوندهای عمیقی با یکدیگر بوده اند تاثیر خواهد گذاشت . 1-1بیان مسئله : از مهمترین تحولات ژئوپلیتیکی در دهه های آخر قرن گذشته فروپاشی اتحاد شوروی بود که پیامد آن ظهور کشورهای نواستقلال در حوزه جنوبی شوروی وورود آنها به عرضه روابط بین الملل بود .منابع سرشار وغنی انرژی وبازارهای مصرف برای سرمایه گذاری همراه با بحرانهای هویتی واجتماعی، بحرانهای ساختاری وسیاسی وهمچنین ضعف اقتصادی وناکارآمدی دولت های منطقه همه وهمه عواملی است که باعث جلب توجه دیگر بازیگران عرضه جهانی به این منطقه شد یکی از پیامدهای آن درکناررقابت قدرت های فرامنطقه ای فعال شدن قدرت های منطقه ای برای حضور ونفوذ در این منطقه است. ایران وترکیه هم با هدف یافتن جایگاهی درفرصت های پیش رو وهم باهدف رفع نیازهای این کشورها در عرضه داخلی وضرورت های سیاست خارجی آن بیشتر برپایه متغیرهائی چون اشتراکات فرهنگی، ملاحظات ژئواکونومیک وژئوپلیتیک به رقابت با هم پرداختند منطقه قفقاز جنوبی که شامل سه کشور جمهوری آذربایجان، ارمنستان وگرجستان میباشد از همان ابتدا مورد توجه دو قدرت منطقه ای ایران وترکیه قرارگرفت .ترکیه همزمان با اشغال قره باغ توسط ارمنی ها در حمایت از آذربایجان مرزهای هوائی وزمینی خود رابرروی ارمنستان بست واز آن زمان مسئله قره باغ نقش تعیین کننده ای در مناسبات ترکیه با ارمنستان ایفا می کند 1-2سوال تحقیق : سوال اصلی که در این تحقیق مطرح شده است این است که: 1-اساسا تحول اساسی در روابط ارمنستان وترکیه چه تاثیرات ژئوپلیتیکی درمنطقه قفقاز جنوبی وموقعیت ایران خواهد داشت؟ 2–آیا خروج ارمنستان از مثلث ایران وروسیه وپیوستن به بلوک غرب وترکیه باعث تضعیف محور روسیه _ایران خواهد شد؟ 3–آیا بدون در نظر گرفتن حل مناقشه قره باغ از طرف ترکیه باعث گرایش جمهوری آذربایجان بسمت محور روسیه _ایران ،ارمنستان خواهد گردید؟ 1-3فرضیه های تحقیق : فرضیه اصلی این تحقیق عبارت است از: عادی سازی روابط ارمنستان –ترکیه هم جایگاه ژئوپلیتیکی منطقه، هم منزلت کشورها وهم موازنه قدرت دربین کشورهای منطقه را دچار تحول اساسی خواهد نمود. فرضیه دوم–خروج ارمنستان از مثلث ایران وروسیه وپیوستن به ترکیه وبلوک غرب باعث تضعیف محور روسیه-ایران می شود. فرضیه سوم–گرایش جمهوری آذربایجان به سمت روسیه –ایران وارمنستان بدون در نظر گرفتن حل مناقشه قره باغ از طرف ترکیه . 1-4اهداف تحقیق : هدف کلی این تحقیق درک وشناخت دقیق از پویش های جدیددرصحنه معادلات سیاسی، امنیتی واقتصادی منطقه قفقاز وتامین منافع ملی کشور در روند تغییر تدریجی موازنه قدرت سنتی در این منطقه است –ایران نباید روابط نزدیک با ایروان را همیشگی وتضمین شده بپندار بنابراین تغییر اساسی در نگرش وخط مشی تهران نسبت به ایالات متحده آمریکا ودرپی آن روسیه پیش شرط توسعه معنادار روابط با همسایگان در قفقاز جنوبی است . 1- 5اهمیت وضرورت تحقیق : اهمیت وضرورت این تحقیق از آنجا ناشی می شود که با مطالعات وبررسیهای بعمل آمده مشخص شده است که در پژوهش های صورت گرفته پیشین به موضوع پیامدهای ژئوپلیتیکی ناشی از نزدیکی وعادی سازی روابط ارمنستان–ترکیه وتاثیرات آن برامنیت ملی واقتصادی کشورمان کمتر صورت گرفته است وتعداد پژوهش ها محدود اندک میباشد لذا به نظر می رسد با انجام این تحقیق تا حدودی خلاءوجا ی خالی این پژوهش ها مرتفع گردد. 1-6روش تحقیق : در این تحقیق روش گرد آوری اطلاعات بصورت اسنادی، فیش برداری، کتابخانه ای،مدارک نقشه ها ومقالات ورسانه های جمعی واینترنت (سایت ها)میباشد وبصورت توصیفی –تحلیلی انجام گردیده است 1-7محدوده مورد مطالعه : تحقیق حاضر ضمن گذری در تاریخ وجغرافیای قفقاز جنوبی بطور عمده پس از جدائی از ایران وبعد ازتشکیل اتحاد جماهیر شوروی وپس از فروپاشی آن وتشکیل سه جمهوری قفقاز جنوبی آذربایجان گرجستان وبه خصوص جایگاه ارمنستان در رابطه با کشورهای ایران وترکیه میباشد 1-8محدودیت ها: یکی از مهمترین محدودیت ها در این تحقیق عدم دسترسی به منابع دست اول وروز دنیا ونیز عدم ترجمه منابع انگلیسی زبان در این مورد میباشدوبیشتر منابع تحقیق از طریق فصلنامه ها ومجلات گذشته در این رابطه میباشد. 1-9پیشینه تحقیق : -بعضی از مقالات ارائه شده در رابطه با موضوع تحقیق فوق عبارتند از مقاله تحت عنوان چشم انداز توازن قدرت در قفقاز در پرتوتحول روابط ترکیه –ارمنستان توسط اقای میرقاسم بنی هاشمی در دی 88انجام گردیده در این مقاله بیان میشود که بهبود روابط ارمنستان –ترکیه موجب تقویت ائتلاف غرب گرا واحتمال ورود ارمنستان به این فرآیندبرای رفع آثار تحریم وانزوای جغرافیائی وبازسازی زیر ساخت های اقتصادی- صنعتی اجتناب پذیر خواهد بود ومعادله قدرت را در منطقه به نفع ترکیه وبلوک غرب تغییر می دهد. –مقاله ای دیگر تحت عنوان روابط ایران وارمنستان :فرصت ها وموانع توسط نوراله قیصری ومهناز گودرزی در اردیبهشت 88انجام شده است در این مقاله به دلایل اهمیت ارمنستان برای ایران اشاره گردیده است از جمله اهمیت ژئوپلیتیک به دلیل مرتبط شدن ایران با دریای سیاه، قفقاز شمالی واروپا واستفاده از دهلیزهای ورودی وخروجی وخطوط مواصلاتی ارمنستان اهمیت استراتژیک ارمنستان برای مقابله با توسعه طلبی ترکیه در منطقه اهمیت سیاسی از نظر امکان بهره برداری از لابی قوی ارامنه در محافل سیاسی واقتصادی اهمیت اقتصادی از نظر تسخیر بازار ارمنستان دربخش های مانند انرژی بهره برداری سیاسی وامنیتی برای حضور تعیین کننده در منطقه قفقاز وممانعت از گسترش بحران ها مانند بحران قره باغ به داخل ایران وایجاد توازن قوا در تحولات منطقه وروابط آذربایجان وارمنستان ومعادلات منطقه ای از جمله مسائل انتقال انرژی . - مقاله دیگر تحت عنوان ایران وخطوط انتقال انرژی حوزه خزرتوسط نصرتی (1388)انجام گردیده که به بررسی چالش ها وفرصت های ژئوپلیتیکی انتقال وترانزیت انرژی منطقه آسیای مرکزی وقفقاز ودریای کاسپین به بازارهای جهانی پرداخته است وی در این مقاله از ایران به عنوان امن ترین ،اقتصادی ترین وکوتاهترین مسیر انتقال منابع انرژی به بازارهای جهانی نام می برد ولی ایالات متحده به علت اطلاع از موقعیت بی نظیر ژئوپلیتیک وژئواستراتژیک ایران واینکه این موقعیت می تواند ایران را به بازیگری جهانی تبدیل نماید دست به اقداماتی برای خنثی نمودن این توان بالقوه زده است که از آن جمله می توان به جایگزینه راه هائی غیراز ایران برای این انتقال اشاره نمود. -کتاب روابط ایران با جمهوریهای قفقاز نوشته دکتر میرابراهیم صدیق نشردادگستر(1383)که به دیدگاههای نظری ،نگاهی به جغرافیای منطقه قفقازوسابقه تاریخی روابط ایران با این منطقه ،تاثیر قدرت های منطقه ای وفرامنطقه ای در قفقاز ،روابط سیاسی-اقتصادی ایران با جمهوریهای قفقاز ،علل گسترش روابط ایران با ارمنستان اشاره می کند. -کتاب ژئوپلیتیک جدید ایران از قزاقستان تاگرجستان نوشته دکتر سیدعطاله تقوی نشردفتر مطالعات سیاسی وبین المللی وزارت امورخارجه (1387)که به ویژگیهای ژئوپلیتیک ایران،دیدگاههای مهم ژئوپلیتیکی ،عوامل موثر در ژئوپلیتیک ایران ،آثار علائق ژئوپلیتیک درفضای روسیه تزاری وجانشین آن شوروی سابق نسبت به ایران ،بحران ها،منابع وظرفیت های کشورهای آسیای مرکزی وقفقاز،بررسی منابع وظرفیت های اقتصادی آسیای مرکزی وقفقاز،تاثیرات امنیتی واقتصادی –سیاسی فروپاشی شوروی برژئوپلیتیک ایران،زمینه های مشترک همکاری بین ایران وکشورهای آسیای مرکزی وقفقاز اشاره دارد. منابع ذکر شده در بالاتنها قسمتی از انبوه رساله ها،کتاب ها ومقاله های نوشته شده در این حوزه است .که البته هرکدام به بخش خاصی از موضوع مورد بحث پرداخته اند بنابراین در طول پایان نامه سعی شده است تا به بسیاری ازآنها اشاره گردد .به هرحال بطورکلی منابعی که ذکر گردیده بطور جامع به بررسی موضوع مورد نظر نپرداخته اند وهدف از پژوهش این است تا این خلاءرا پرکندودرصورت عادی شدن روابط ارمنستان وترکیه تاثیرات آن را در سطح منطقه وبخصوص در رابطه بامنافع ملی ایران مورد بررسی قراردهد. 1 -10شیوه گردآوری داده ها واطلاعات : به منظور گردآوری وجمع آوری داده ها در این پژوهش از ابزار فیش برداری از کتب مختلف ،آمار واطلاعات وهمچنین گزارش های پژوهشی سازمانها وموسساتی که در زمینه آسیای مرکزی وقفقاز تخصص دارند استفاده می گردد همچنین استفاده از فضای مجازی اینترنت واطلاعات افراد مجرب ومتخصص در این رابطه ونیز بانکهای اطلاعاتی رایانه ای بهره گیری خواهد شد. 1-11هدف کاربری وبهره وران شناسائی اهمیت منطقه قفقاز جنوبی از دیدگاه های مختلف اقتصادی ،اجتماعی،تاریخی،فرهنگی ،مذهبی وسیاسی وحوزه جغرافیائی این تحقیق می تواند مورد استفاده دانشجویان ،محققان وپژوهشگران مسائل قفقاز قرارگرفته وسازمانهائی که در حوزه قفقاز جنوبی عملکرد خاصی دارند می توانند از اطلاعات بهره مند گردند. 1-12تعریف مفاهیم واصطلاحات : ازمهم ترین واژه ها واصطلاحات بکاررفته در این تحقیق که به تشریح آنها پرداخته خواهد شد عبارتند از: 1-12-1ژئوپلیتیک : ژئوپلیتیک شیوه قرائت ونگارش سیاست بین الملل توسط صاحبان قدرت واندیشه وتاثیر آن برتصمیم گیری های سیاسی در سطح ملی ومنطقه ای است.(میرحیدر،22:1377). ژئوپلیتیک یا سیاست جغرافیائی اثر محیط واشکال وپدیده های محیطی چون موقعیت جغرافیائی ،شکل زمین ،منابع کمیاب، امکانات ارتباطی وانتقال (زمینی دریائی هوائی وفضائی )وسایل ارتباط جمعی و ...را در تصمیم گیریهای سیاسی بویژه در سطوح گسترده منطقه ای وجهانی مطالعه می کند(مجتهد زاده:128:1381) ژئوپلیتیک یا سیاست جغرافیائی توجه خودرا عمدتا به عوامل جغرافیائی که در شکل گیری سیاست ها موثرند معطوف می دارد. در مطالعات ژئوپلیتیکی جغرافیدانان اغلب با برقراری رابطه بین عوامل جغرافیای طبیعی به خصوص (موقعیت،وسعت،جمعیت ومنابع وغیره )وسیاست یک کشور سعی می کنند به تفسیر وقایع ورویدادهای تاریخی پرداخته ،وقایع آینده را پیش بینی وخط مشی سیاسی کشور را تعیین نمایند به این ترتیب برای عوامل جغرافیائی اهمیت فراوان قائل بوده ،آن عوامل را حاکم برمقررات وسرنوشت سیاسی ملت ها می دانند(سنجابی:184:1380( 1-12-2جغرافیای سیاسی : جغرافیای سیاسی که شاخه ای از جغرافیاست به بررسی جغرافیائی مناطقی از زمین می پردازد که از نظر سیاسی متشکل بوده وبه علت داشتن یک حکومت واحد از وحدت سیاسی برخوردار باشند.ساده ترین تعریفی که جغرافی دانان از جغرافیای سیاسی کرده اند این است که جغرافیای سیاسی اثر تصمیم گیری سیاسی انسان روی چهره واشکال جغرافیای مربوط به محیط های انسان مشخص شده (کشور)چون حکومت ،مرز، مهاجرت، ارتباطاتف توزیع، نقل وانتقال و...را مطالعه میکند وبه مطالعه نقش آفرینی پدیده های سیاسی در کشور میپردازد(مجتهدزاده،128:1386) . 1-12-3منطقه: منطقه میتواند مرکب از چند کشور باشد که در چها رچوب ناحیه جغرافیائی با عوامل ژئوکالچری ژئواکونومی امنیتی یا نظامی یکدیگر پیوند خورده ومتمایز گردند. منطقه ژئوپلیتیکی عبارت است از بخشی از سطح سیاره زمین ویا مجموعه ای از کشورها وواحدهای سیاسی فضائی همجوار اعم از فضای خشکی یا آبی یا تلفیقی که بر اساس ترکیب عوامل سیاسی وجغرافیائی خاص دارای تجانس وهویت مشخص ویا کارکرد مشترک بوده واز سایر مناطق نواحی مجاور متمایز گردد مانند خلیج فارس و...(حافظ نیا:111:1385) 1-12-4منافع ملی : منافع ملی عبارت است از ارزشهای مادی ومعنوی که افراد یک ملت نسبت به آنها احساس تعلق وابستگی ومالکیت نموده وبرای حفاظت از آنها وجلوگیری از تصرف آنها به دست سایرین از خود حساسیت نشان داده وحاضر به پرداخت هزینه میباشند(حافظ نیا،121:1385) . .منافع ملی اصلی ترین خصیصه ملت کشورهاست،دلیل اصلی این موضوع وابستگی
کشورها به این موضوع است .یعنی اگر رخدادی یا مسئله ای در نظام بین المللی
باشدهرکشوری با عینک منافع ملی به مسئله نگاه می کند بدیهی است که این
موضوع رسیدن به توافق را در موضوعات بین المللی با مشکل جدی مواجه می
کند.به عبارت دیگر کشورها حاضرند برای منافع ملی بیشتر از رعایت معیارها
واستانداردهای بین المللی در زمینه های گوناگون از جمله محیط زیست وحقوق
بشر سرپیچی کنند .منافع ملی از دیدگاه داخلی به شکل های گوناگونی شکل می
گیرند.به عبارت دیگر نهادهای مختلف ممکن است در کشورها درمورد منافع ملی
تصمیم گیرنده باشد مثلا در یک کشور ممکن است دستگاه وزارت خارجه متولی اصلی
باشد ویا در کشور دیگر مجلس این کار را بکند .سیاست بین المللی نیز عرصه
برایند منافع ملی کشورهای مختلف است ودر تحلیل مسائل نظام بین المللی
وتوزیع وتبیین مسائل منطقه ای وبسیاری از موارد دیگر لازم است منافع ملی
کشورها را مطلع کنیم زیرا دنیا ،دنیای منافع ملی کشورهاست .نکته دیگری که
باید تاکید کرد این است که منافع ملی زائیده شرایط مربوط به نظام مبتنی
برمباحث منفعت ملی پررنگ است علی الاصول در طول تکامل دولت ها آنان اقتدای
بالاتر از خود را نمیپذیرفتند واضع است کشورها تعیین 1-12-5قفقازجنوبی : منطقه قفقاز سرزمینی کوهستانی وزیباست که در محدوده ای به وسعت 400هزارکیلومتر مربع از شرق به کرانه های غربی دریای کاسپین واز غرب به کرانه های شرقی دریای سیاه محدود می شود .از جنوب با شمال غربی ایران وجنوب شرقی ترکیه همسایه است واز شمال به چاله کوما-مانیچ در دشت های جنوب روسیه محدود می گردد .رشته کوههای قفقاز بزرگ بطول 1500کیلومتر از میانه سرزمین قفقاز می گذرد که این سرزمین از آن نام گرفته است .رشته کوه از شبه جزیره تامان در شمال دریای سیاه با جهتی شمال غربی –جنوب شرقی تا شبه جزیره آبشوران درغرب دریای کاسپین کشیده شده است این رشته کوه قفقاز را به دو قسمت شمالی وجنوبی تقسیم می کند درشمال این رشته کوهها به ترتیب از شرق به غرب جمهوری های خودمختار داغستان،چچن،اینگوش،اوسیتیای شمالی ،کاباردا-بالکار،قره چای ،چرکس وآدیگه واقع اند که همگی در ترکیب فدراسیون روسیه قراردارند.درجنوب این رشته کوهها به ترتیب از شرق به غرب جمهوری های آذربایجان،ارمنستان وگرجستان.(امیراحمدیان: 1:1381) قفقاز جنوبی یک درصد مساحت و5/51درصد جمعیت کل اتحاد شوروی سابق را داراست .اهمیت این منطقه از نظر استراتژیکی ونقش های سیاسی شدید قومی ساکنان آن است. در این منطقه سه جمهوری آذربایجان،ارمنستان وگرجستان قراردارد از نظر تقسیمات اداری آذربایجان به یک جمهوری خودمختار(نخجوان)ویک استان خودمختار(قره باغ)تقسیم می شود.گرجستان نیز دارای دو جمهوری خودمختار(اوسیتیای جنوبی،آبخازیا)ویک استان خودمختار (آجارستان)است.ارمنستان فاقد واحدهای خودمختار است .در بین اقوام ساکن منطقه قفقاز جنوبی بیشترین تعداد با 7/8میلیون نفر مربوط به ترک های آذربایجان است .ارمنی ها با جمعیت 3میلیون نفردومین گروه قومی بزرگ را تشکیل می دهند.گرجی ها با 5/2میلیون نفر مقام سوم را از نظر تعداد جمعیت در بین اقوام قفقاز جنوبی داراهستند.(تقوی اصل،38:1387). . 1-12-6ژئواکونومی : درحقیقت ژئواکونومی از ترکیب سه عنصر جغرافیا،قدرت واقتصاد شکل گرفته است وبه نظر می رسد سیاست که عاملی مهم در ژئوپلیتیک بوده جای خود را به اقتصاد داده است .اما این موضوع به این معنا نیست که ژئواکونومی چیزی غیر از ژئوپلیتیک ویا در برابر ژئوپلیتیک است. بلکه ژئواکونومی جزئی از ژئوپلیتیک ویکی از اندیشه های ژئوپلیتیک در عصر حاضر می باشد.(عزتی،29:1385). ژئواکونومی مفهومی است که به بررسی تاثیر اقتصاد برجغرافیا می پردازد. ژئواکونومی رابطه بین قدرت ها وفضا را مد نظر دارد هدف اصلی ژئواکونومی کنترل سرزمین ودستیابی به قدرت فیزیکی نیست بلکه دست یافتن با استیلای اقتصادی فن آوری وبازرگانی است (واعظی: 32:1387) 2-12-7-ساختارتحقیق: این تحقیق در پنج فصل به نگارش در آمده است .درفصل اول به طرح کلیات تحقیق اشاره شده است .فصل دوم به مبانی نظری تحقیق اشاره شده .فصل سوم به تاریخچه روابط سه کشور ایران ،ارمنستان وترکیه اشاره گردیده است.در فصل چهارم به جایگاه ارمنستان در روابط ژئوپلیتیک ایران وترکیه می پردازد ودر فصل پنجم به اثبات فرضیه ها ونتیجه گیری وپیشنهادات را مورد تحقیق قرار می دهد. |
کتاب ترجمه زبان تخصصی مهندسی پزشکیکتاب ترجمه زبان تخصصی مهندسی پزشکی به تعداد 69 صفحه pdf
درس اول : بخش 1- الکترومایو گرافی ( ثبت تغییرات الکتریکی پتانسیل عضله ) بخش 2 - نکات بیشتر در مورد الکترو مایو گرافی کاربردهای بالینی الکترو مایو گرافی کمی تمرین ها بخش 3 - الکترودهای داخلی ترجمه اصلاحات
درس دوم بخش اول - بیوالکتریسیته پتانسیل های غشا تمرین ها بخش 2 - تمرین های زبان پتانسیل های عمل بخش 3 - فعالیت های ترجمه مکانیسم یونی در اولین مطالعه سلول ها
درس سوم بخش 1 - جریان خون - اندازه گیری تهاجمی و غیر تهاجمی تمزین ها بخش 2 - استفاده از انعکاس التراسوند و اثر داپلر تمرین ها بخش 3 - فعالیت های ترجمه رقیق سازی شاخص
درس چهارم بخش 1 - الکترو تینو گرافی تمرین ها تمرین های زبان بخش 2- ریدینگ روش های ثبت erg تمرین ها بخش 3- فعالیت های ترجمه کاربردهای الکترو تینو گرافی
درس پنجم بخش 1- ریدینگ - التراسوند در پزشکی بخش 2 - ردینگ - مشخصه های التراسونیک بافت بیولوژیک و تاثیر بیولوژیکی التراسوند بخش 3 - فعالیت های ترجمه تصویر برداری پالس اکو
درس ششم بخش 1 - ردینگ - الکترو انسفالو گرافی تمرین های زبان بخش 2- ردینگ - روش های استخراج سیگنال های الکتریکی بخش 3 - فعالیت های ترجمه روش های الکترو انسفالو گرافی
درس هفتم بخش 1-ریدینگ - الکترو کاردیو گرافی بخش 2- ردینگ - منبع فعالیت های الکتریکی قلب بخش 3- فعالیت های ترجمه موج ecg
|
![]() تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران ...
فهرست عنوان صفحه 9- تعریف مفاهیم : هویت ملی، گفتمان انقلاب اسلامی7 1-1-1- پارادایم مدرنیسم یا مدرنیسم ساختاری.. 13 2-1-1- پارادایم جاوید انگاری.. 14 3-1-1-پارادایم ازلی انگاری.. 14 4-1-1- پارادایم زیستشناسی و فرهنگ.. 14 6-1- 1- پارادایم نمادگرایی قومی.. 15 1-2-1- نظریه هویت اجتماعی ریچارد جنکینز.. 21 2-2- 1- نظریه آنتونی گیدنز.. 21 7-2-1- نظریه پسا ساختگرایی هویت.. 23 9-2-1- نظریه هویت چهل تیکه داریوش شایگان.. 24 10-2-1- نظریه پساملی هابرماس.. 25 11-2-1- مکتب کنش متقابل نمادین: .. 26 12-2-1- نظریه گفتمانى لاکلاو و موفه.. 38 چارچوب مفهومی و پیشینه تاریخی48 2-2- هویت ملی ایرانیان در طول تاریخ65 6-2-2- دوران انقلاب اسلامی.. 115 هویت ایرانیان در آستانه انقلاب اسلامی117 2- زمینههای شکلگیری گفتمان انقلاب اسلامی160 2 ـ 4ـ گفتمان اسلام ناب محمدی(ص)172 هویت ایرانیان بعد از انقلاب اسلامی183 1- نظرات اندیشمندان بعد از انقلاب184 2- تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر ابعاد هویت ملی190 1-1-2- توجه به جایگاه و نقش مردم.. 193 2-2- بعد جغرافیایی و تاریخی196 1-2-2- دلبستگی و تعلق به سرزمین ایران.. 197 1-3-2- نفی مظاهر فرهنگی غرب و مقابله با تهاجم فرهنگی 201 2-3-2- عمومی شدن آموزش و ارتقای سطح علمی جامعه.. 202 12. پیشرفت در صنایع نظامی، صنایع موشکی- مخابراتی(سایت دولت)211 الف- بازسازی اقتصاد تک محصولی211 - دفاع قهرمانانه در مقابل حملات رژیم بعث213 3- تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در آیینه گفتمانها214 1-3-گفتمان هویتی انقلاب، امام215 1-2-3- شاخصه های هویتی گفتمان لیبرال.. 220 1-4-3- شاخصه های هویتی گفتمان سازندگی.. 229 1-6-3- شاخصه های هویتی اصولگرایی.. 236 فصل اوّلکلیات1 - مقدمه انقلاب اسلامی ایران اس در 22 بهمن ماه سال 1357 به پیروزی رسید . امام خمینی (ره) توانست با بهرهگیری از نظام معنایی و اندیشهای بدیع و عمیق یعنی توسل به آموزههای اصیل دینی، هویتی نوین و تحول ساز را ایجاد نماید. انقلاب اسلامی ایران با نفی هژمونی هویتهای پیشین در قالبهایی نظیر غربگرایی، ایران شهری و باستانگرایی شبه مدرنیزاسیون، سوسیالسیم، کمونیسم و... با ایجاد هویتی «معناساز» و «معنابخش» در صدد برآمد با بهرهگیری از فرهنگ سیاسی اسلامی – شیعی به ترسیم زوایا و ابعاد «بودن در این جهان بپردازد». در فرایند انقلاب اسلامی، تمام دانایی (اپیستم) و تشکیل گفتمانی دینیای شکل گرفت که با تمام بداعتش ریشه در سنت دیرینه اسلام داشت و به مثابه یک ایدئولوژی راهنمای عمل و رهایی ساز جلوهگر شد. در کانون گفتمان انقلابی، اسلام به مثابه یک «دال متعالی» و برتر نشسته بود. غنای مفهومی و محتوایی این «دال استعلایی» تمامی زوایا و زمینههای زندگی آدمی را در بر گرفته بود. این گفتمان هویتساز بر شاخصههایی استوار بود از جمله توحید محوری و گسترش امر قدسی در زوایای مختلف حیات بشریت، تشکیل نظام معرفتی از نظرگاه جهانبینی اسلامی، بنا نهادن سیاست بر دین و بروز یافتن معرفت دینی در حیات سیاسی، اجتماعی، برتری، «دانش شریعت محور» بر «دانش طبیعت اندیش»؛ محوریت نظریه ولایت فقیه در ساختار حکومت جمهوری اسلامی؛ غیریت سازی و معین کردن مرزهای هویت دینی انقلاب با سکولاریم و اندیشههای انسان مدارانه، غربی و... واما کلید واژه ای که تأثر آن در این پژوهش هدف اصلی قلمداد می شود ، هویت ملی است که یکی از مقولههای بسیار مهم و اساسی تلقی میشود، به گونهای که در سالهای اخیر هم در ادبیات سیاسی – اجتماعی و حوزههای علمی و هم در سیاستگذاریهای فرهنگی بصورت جزئی در همه جوامع مورد توجه متفکران قرار گرفته است و البته هویت ملی مهمترین نوع از انواع هویت است، زیرا در حوزه فرهنگ، اجتماع سیاست و اقتصاد نقش تعیین کننده دارد. به عبارت دیگر، هویت ملی فراگیرترین و در عین حال مشروعترین سطح هویت در تمامی نظام های اجتماعی – جدای از گرایشهای ایدئولوژیک میباشد. اهمیت مفهوم هویت ملی نسبت به سایر انواع هویت جمعی، در تأثیر بسیار آن بر حوزههای متفاوت زندگی در هر نظام اجتماعی است. از آنجایی که هویت نقطه عزیمت، پایگاه و منشأ انسجام اجتماعی و حفظ نظم در سطح کلان و لنگرگاه ثبات اجتماعی تلقی میگردد و عامل انسجام و وحدت است و خصلت تنظیم کنندگی را به تمام مردم اعطاء مینماید، بنابراین تزلزل و کم رنگ شدن آن پایههای همبستگی و انسجام اجتماعی را تضعیف میکند. پس می توان گفت پرداختن به بحث هویت ملی و تأثیر آن از انقلاب اسلامی ایران ضروری، مهم و حتی اجتنابناپذیر میباشد. براستی گفتمان انقلاب اسلامی چه تأثیری برهویت ملی در ایران داشته است ؟ در جایگاه فرضیه می توان گفت انقلاب اسلامی بیش از هر مفهومی ، وجه اسلامی – شیعی و نیز هویت ایرانی را تقویت و به طرد و تخفیف هویت غربی پرداخته است . 2- طرح مسأله و تعریف موضوع:هر برگی از تاریخ کشور ما ایران گویای رخدادی است که با هر بار ورق زدن، آن را به یاد انقلاب اسلامی ایران با نفی هژمونی هویتهای پیشین در قالبهایی نظیر غربگرایی، ایران شهری و باستانگرایی شبه مدرنیزاسیون، سوسیالسیم، کمونیسم و... با ایجاد هویتی «معناساز» و «معنابخش» در صدد برآمد با بهرهگیری از فرهنگ سیاسی اسلامی – شیعی به ترسیم زوایا و ابعاد «بودن در این جهان بپردازد». این مهمترین و اعجاب انگیزترین پدیدهی قرن بیستم توجه اکثر علاقهمندان و پژوهشگران حوزه علوم سیاسی را به خود جلب نمود. بطوری که از همان اوان وقوع از منظرهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت. البته گستردگی و پیچیدگی این انقلاب عظیم و مردمی آنقدر جای سخن و بررسی دارد که هر چه از زمان وقوع این پدیده میگذریم بیشتر از پیش نیاز به مطالعه از زوایای دیگر احساس میشود. و امّا، تمام دغدغه و مسأله این پژوهش بیان تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی حال بعد از سخن از انقلاب و گفتمان انقلاب اسلامی آنچه به عنوان متغییر وابسته در این پژوهش مورد توجه و بررسی میباشد هویت ملی است. هویت ملی یکی از مقولههای بسیار مهم و اساسی تلقی میشود، به گونهای که در سالهای اخیر هم در ادبیات سیاسی – اجتماعی و حوزههای علمی و هم در سیاستگذاریهای فرهنگی بصورت جزئی در همه جوامع مورد توجه متفکران قرار گرفته است و امّا مهمترین نوع از انواع هویت، هویت ملی است، زیرا در حوزه فرهنگ، اجتماع سیاست و اقتصاد نقش تعیین کننده دارد. به عبارت دیگر، هویت ملی فراگیرترین و در عین حال مشروعترین سطح هویت در تمامی نظام های اجتماعی – جدای از گرایشهای ایدئولوژیک میباشد. اهمیت مفهوم هویت ملی نسبت به سایر انواع هویت جمعی، در تأثیر بسیار آن بر حوزههای متفاوت زندگی در هر نظام اجتماعی است. مثلاً هویت ملی در حوزة سیاست، آرمانها
را تحقق میبخشد و یا به قدرت حاکم مشروعیت میدهد و بر میزان نفوذ آن
میافزاید (حاجیانی، 79 : 264) هویت ملی مجموعهای از گرایشها و 3- ضرورت و اهمیت پژوهش:با مطالعه در باب هویت ملی در ایران و تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر آن کمتر به پژوهش و تحقیق متمرکز راجع به این موضوع دست یافتیم. البته مطالعات بسیار زیادی بصورت مبسوط به زوایای گوناگون هویت در ایران و از سوی دیگر انقلاب اسلامی ایران پرداخته بود. امّا مطالعات متمرکز و دقیقی راجع به هر دو متغیر و تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران کمتر مشاهده شد و آنچه دیده میشد اغلب مطالعاتی جسته و گریخته در این زمینه بود. البته با عنایت به اهمیت جداگانهای که هر یک از موضوعات انجام شده در این باب دارند، از آنجایی که هویت نقطه عزیمت، پایگاه و منشأ انسجام اجتماعی و حفظ نظم در سطح کلان و لنگرگاه ثبات اجتماعی تلقی میگردد و عامل انسجام و وحدت است و خصلت تنظیم کنندگی را به تمام مردم اعطاء مینماید، بنابراین تزلزل و کم رنگ شدن آن پایههای همبستگی و انسجام اجتماعی را تضعیف میکند. نگارنده بنا به دلایلی که در ذیل مطرح خواهد شد پرداختن به بحث هویت ملی و تأثیر آن از انقلاب اسلامی ایران را ضروری، مهم و حتی اجتنابناپذیر میداند. 4- اهداف پژوهش: با توجه به اهمیت هر دو متغییر، هدف از پرداختن به این موضوع یعنی «تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران» شناخت هر چه بیشتر گفتمان انقلاب اسلامی ایران و تأثیر آن بر هویت ملی میباشد چرا که هر چه بیشتر به زوایای این تحول، عظیم (انقلاب اسلامی ایران) دقت کنیم کمتر دچار اشتباه خواهیم شد چرا که اصول آن چونان فانوسهایی است برای روشنایی مسیر صعبالعبور پیشرفت و ترقی . بحث هویت در کشور ما بسیار حائز اهمیت است چرا که در هر برههای از تاریخ به شکلی مورد تهاجم بیگانگان قرار گرفته است اگرچه هویت ایرانی از میان همه تندبادهای تاریخ به سلامت گذشته و دستخوش تحول و دگرگونی اساسی نشده است؛ اما با اذعان به گسترش ارتباطات و با توجه به چشم طمع بیگانگان به هویت یکپارچه، ملی ما به این نتیجه میرسیم که تزلزل هویت ملی امکان تسلیم در برابر فرهنگهای دیگر بالاخص فرهنگ غربی را بیشتر میسازد. ما در عصری حضور داریم و در مرحلهای هستیم که عوامل خارجی اعتدال سنت ما را نشانه رفتهاند و این امکان را بوجود آوردهاند که ادامه حیات فرهنگیمان را زیر سئوال ببرند پس طبیعی است که با این روند اتکاء به یک پایگاه بی بدیل ارزشهای اسلامی – ایران که منبع و نماد آن انقلاب اسلامی ایران و گفتمان الهی آن است؛ امری دور از انتظار نباشد. رهبر و معمار کبیر انقلاب اسلامی ایران امام خمینی (ره) از جمله متفکرانی بودند که بر هویت ملی به عنوان یک مفهوم کلیدی تأکید داشتند و شناخت و تبیین دقیق آن را مهمترین عامل شناخت اهداف و جهتگیریهای هر نوع حرکت اصلاحی و نوسازی در کشورهای جهان سوم میدانستند. لذا برای شناخت اهداف و جهتگیریهای هر نوع حرکت اصلاحی و نوساخت به این مسئله مهم خواهیم پرداخت. 5- محدودیتهای پژوهش:محدودیت منابع در زمینه تأثیرگذاری گفتمان انقلاب اسلامی و از سوی دیگر تکثر منابع هر دو متغیر بصورت جداگانه برقراری ارتباط را دشوار می نمود . 6- سئوال تحقیق: گفتمان انقلاب اسلامی چه تأثیری برهویت ملی در ایران داشته است ؟ 7- فرضیه اصلی: انقلاب اسلامی بیش از هر مفهومی ، وجه اسلامی – شیعی و نیز هویت ایرانی را تقویت و به طرد و تخفیف هویت غربی پرداخته است . 8- روش تحقیق:نوع روش تحقیق: توصیفی، تاریخی و تحلیلی می باشد . و روش گردآوری اطلاعات و دادهها کتابخانهای می باشد. 9- تعریف مفاهیم : هویت ملی، گفتمان انقلاب اسلامی1-9- هویت ملی: هویت دارای سطوح متعددی است ، از جمله سطوح فردی و جمعی . به عبارتی هویت فردی و هویت جمعی که در این میان آنچه مطمح نظر ماست هویت ملی[1] است که بالاترین سطح هویت جمعی است . هویت ملی بیشتر ناظر به درونی کردن هویت جمعی جامعه از سوی فرد است .فرد در طول جامعه پذیری ، هویت ملی را با تمام ابعادش درونی و آن را جزئی از شخصیت خویش می کند. از طریق درونی کردن هویت ملی است که فرد به تشابهات ملی خود با هموطنانش پی می برد و نوعی دلبستگی و تعهد به آنها و جامعه در خود احساس می کند، به تفاوتهای خود در مقام عنصری از جوامع دیگر آگاه می شود و این آگاهی از تفاوتها ، پیوند او را با جامعه خویش استحکام می بخشد . هویت ملی نیز، مانند هویت، تعاریف مختلفی دارد. از نظر تامسون مفهوم اسامی در هویت ملی "احساس تعلق"[2] به یک " ملت " است . در واقع ، مردم همواره می خواهند بخشی از ملت خودشان باشند و بدان وسیله شناسایی شوند . هویت ملی را می توان نوعی احساس تعلق به ملتی خاص دانست . ملتی که نمادها ، سنتها ، مکانهای مقدس ، آداب و رسوم ، قهرمانهای تاریخی و فرهنگ و سرزمین معین دارد. هویت ملی به معنای احساس تعلق و وفاداری به عناصر و نمادهای مشترک در اجتماع ملی (جامعه کل) و در میان مرزهای تعریف شده سیاسی است. مهمترین عناصر و نمادهای ملی که سبب شناسایی و تمایز میشوند، عبارتند از: "سرزمین، دین و آئین، آداب و مناسک، تاریخ، زبان و ادبیات، مردم و دولت" (یوسفی، 1380: 17). به عقیده ی یوسفی در درون یک اجتماع ملی میزان تعلق و وفاداری اعضاء به هر یک از عناصر و نمادهای مذکور، شدت احساس هویت ملی آنها را مشخص میسازد (همان). در بحث هویت ملی در این پژوهش توجه به عناصر و ابعاد آن مهم می باشد .عناصر هویت ملی عبارتند از هویت دینی ، هویت ایرانی و هویت متجدد . و همچنین ابعاد هویت ملی عبارت است از : بعد دینی ، اجتماعی ، بعد تاریخی ، جغرافیایی ، فرهنگی و سیاسی . 2-9- گفتمان انقلاب اسلامی: انقلاب عظیمی که در بهمن 1357 در ایران به پیروزی رسید مهمترین رویداد سیاسی- اجتماعی تاریخ ایران به شمار می رود. این رویداد نقطه عطفی در تاریخ ایران بود که به لحاظ سلبی خط بطلانی بر بسیاری مناسبات و روابط سیاسی- اجتماعی کشور ما کشید و به لحاظ ایجابی مناسبات جدیدی را بنیان نهاد و نگاه انسان ایرانی و بسیاری از انسانهای دیگر را به جهان هستی، انسان، فرجام زندگی و ... تغییر داد. برآیند همه اتفاقات منجر به انقلاب اسلامی عمومیت یافتن گفتمانی بود که مختصات خاص خودش را دارد ؛ که از جمله این مختصات عبارت است از : 1ــ توحیدمحوری و تسرّی امر قدسی در زوایای مختلف حیات بشری؛ 2ــ تشکل نظام معرفتی از نظرگاه جهانبینی اسلامی؛ 3ــ ابتنای سیاست بر دین و تعیّن معرفت دینی در حیات سیاسی، اجتماعی؛ 4ــ تفوّق «دانش شریعتاندیش» بر «دانش طبیعتاندیش»؛ 5ــ محوریت نظریۀ ولایت فقیه در ساختار حکومتی جمهوری اسلامی؛ 6ــ غیریتسازی و معین کردن مرزهای هویت دینی گفتمان انقلاب با سکولاریسم و اندیشههای انسانمدارانۀ غربی؛ به عبارتی قوام یافتن هویت ایرانی، اسلامی در تقابل با هویت مدرنیستی؛ 7ــ تعریف نوینی از انسان منطبق بر جهانبینی توحیدی. البته علاوه بر ویژگی های کلی بالا ، ویژگی های خردتر و در عین حال با اهمیت نیز مشهود است ؛ عناصری نظیر جمهوریت ، مردم سالاری دینی ، قانون مداری ، روحانیت ، عدالت طلبی و برابری جویی ، نفی غرب گرایی و تلاش برای دستیابی به استقلال و به عبارتی خود اتکایی ، بازگشت به خویشتن و اصالت دادن به سنن بومی ، آرمان شهادت طلبی و ایثار ، آزادی خواهی مبارزه با استبداد و استعمار ، رسیدگی به مستضعفین، علم گرایی و پیشرفت و ... که حول دال مرکزی گفتمان انقلاب اسلامی ، ولایت فقیه جمع شده و با هم زنجیره هم ارزی را بوجود می آورند. 10- سازماندهی پژوهش: این پژوهش شامل شش فصل میباشد:در فصل اوّل به کلیات تحقیق پرداخته شده است. فصل دوّم، چارچوب نظری می باشد .فصل سوّم نیز چارچوب مفهومی و پیشینه تاریخی توضیح داده شده است هویت ایرانیان در آستانه انقلاب اسلامی در فصل چهارم مورد بررسی است و در فصل پنجم آ نچه مورد مطالعه است گفتمان انقلاب اسلامی ایران می باشد . و در فصل آخر یعنی فصل ششم به هویت ایرانیان پس از انقلاب اسلامی اختصاص پیدا کرده است [1]- NATIONAL IDENTITY [2]- BELONGING |
![]() کتاب مرگ آخرین مرحله رشدکتاب مرگ آخرین مرحله رشد -مُردن آسان اما زندگی سخت است |
![]() کتاب نظام کائنات در قرآنکتاب نظام کائنات در قرآن 7-جهانی که اللّه خالق آن است |