![]() مطالعه ی ساختار، فعالیت چاپرونی و آلرژی زایی کازئین بتای قندی و غیرقندی...چکیده کازئینها فسفوپروتئینهایی هستند که 80 درصد پروتئینهای شیرگاو را تشکیل میدهند. این پروتئینها شامل انواع مختلف نظیرαS1 ، αS2، β و κ میباشند. اگرچه آلرژیزایی این پروتئینها امروزه یکی از چالش های بزرگ علم پزشکی است، اما آنها به عنوان منبع غنی پپتیدهای فعال زیستی با فعالیتهای مختلف از جمله خاصیت آنتیاکسیدانی و فعالیت ضد فشار خون میباشند. در این پژوهش کازئینبتا با استفاده از ستون کروماتوگرافی تعویض یونی دی اتیل دی آمینواتیل-سلولز خالص شد. سپس کل کازئینهای شیرگاو و کازئین بتا به روش غیرآنزیمی و در شرایط احیایی قندی شد. نتایج آزمون جذبی اُ-فتالدئید و نشری فلورسامین حاکی از درصد بالای قندی شدن این پروتئینها در روش احیایی بود. مطالعهی ساختاری کازئینبتا با استفاده از دستگاه فلورسانس و دستگاه دورنگنمایی دورانی بیانگر تغییرات قابل توجه ساختار این پروتئین ضمن فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی بود. از منظر فعالیت چاپرونی دو کازئینبتای قندی و غیرقندی تفاوت قابل ملاحظهای را نشان دادند. در این مطالعه پس از هضم ناقص این پروتئینها با دو آنزیم تریپسین و کیموتریپسین، خواص آنتی اکسیدانی، توانایی مهار آنزیم ACE و فعالیت آلرژیزایی آنها و پپتیدهای حاصل از هضمشان بررسی شد. نتایج این پژوهش پیشنهاد میکند که در تمام موارد هم با قندی شدن هم طی هضم ناقص کازئینها فعالیت آنتیاکسیدانی این پروتئینها تا حدودی بهبود مییابد. نتایج این پژوهش پیشنهاد میکند که خاصیت آلرژیزایی کازئینبتا بعد از قندی شدن و هضم آنزیمی با آنزیمهای فوقالذکر به طور معنا داری تغییر نمی کند. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که فعالیت آلرژیزایی تنها کازئینهای شیرگاو که با قند لاکتوز قندی شده بودند ضمن هضم ناقص با آنزیم کیموتریپسین کاهش مییابد. همچنین مطالعهی فعالیت مهاری آنزیم ACE پیشنهاد میکند که کازئینبتای غیرقندی و محصولات پپتیدی حاصل از هضم آنزیمی ناقص آن نسبت به پروتئینهای قندی و محصولات هضم ناقص آنزیمی آنها خاصیت مهار آنزیم ACE بیشتری را دارد. در مجموع به منظور دستیابی محصولات هضمی کازئینی با توان آلرژیزایی کمتر و خواص زیستی ارتقا یافته به مطالعات بیشتری همراه با تغییر شرایط آزمایشگاهی نظیر تغییر زمان هضم و یا تغییر نسبت پروتئاز به سوبسترای کازئینی ضروری به نظر میآید. واژگان کلیدی:ساختار کازئینبتا، فعالیت چاپرونی، فعالیت مهار آنزیم ACE، فعالیت آنتیاکسیدانی، آلرژیزای. فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول: مقدمه 1-1- شیر2 1-2- ترکیبات شیر4 1-3- پروتئینهای شیر5 1-3-1- پروتئینهای آب پنیر6 1-3-2- کازئینها7 1-3-3- کازئینبتا9 1-4- فعالیتهای زیستی کازئینها11 1-4-1- فعالیت چاپرون کازئینهای شیر11 1-4-2- پپتیدهای فعال زیستی12 1-4-2-1- پپتیدهای فعال زیستی12 1-4-2-2- منابع اصلی پپتیدهای فعال زیستی12 1-4-2-3- برخی از خواص پپتیدهای فعال زیستی12 1-4-2-3-1- خاصیت ضد فشار خون12 1-4-2-3-2- فعالیت آنتیاکسیدانی14 1-5- مشکلات ناشی از مصرف شیر در افراد15 1-5-1- عدم تحمل لاکتوز15 1-5-2- آلرژی به پروتئینهای شیر16 عنوان صفحه 1-5-2-1- معرفی انواع آزمونهای رایج جهت مطالعهی فرآیند آلرژی18 1-5-2-2- آزمون الایزا19 1-6- قندی شدن غیرآنزیمی پروتئینها20 فصل دوم: مروری بر پژوهشهای پیشین.............. 23 فصل سوم: مواد و روشهای تحقیق 3-1- مواد مصرفی............................. 27 3-2- تهیهی محلولها.......................... 28 3-2-1- تهیهی محلولهای کازئینی، کازئینبتا و تعیین غلظت آنها........................................... 28 3-2-2- تهیهی محلول برادفورد و رسم نمودار استاندارد آن با استفاده از کازئینبتا...................... 28 3-2-3- تهیهی محلولهای مورد نیاز برای الکتروفورز ژلی 30 3-2-3-1-تهیه محلول SDS 20 درصد........... 30 3-2-3-2- تهیه محلول آمونیوم پر سولفات (APS)30 3-2-3-3- تهیه محلول آکریلامید و بیس آکریلامید 31 3-2-3-4- تهیه بافر تریس 5/1 مولار......... 31 3-2-3-5- تهیه بافر تریس 5/0 مولار......... 31 3-2-3-6- تهیه بافر تانک به حجم 500 میلیلیتر 31 3-2-3-7- تهیه بافر نمونه X2.............. 32 3-2-3-8- تهیه 100 میلیلیتر محلول کوماسیبلو33 3-2-3-9- تهیه محلول رنگ بر ژل............ 33 3-2-4- تهیه محلول OPA به حجم 50 میلیلیتر... 33 3-2-5- تهیه محلول فلورسامین................ 34 عنوان صفحه 3-2-6- تهیه محلول ANS...................... 35 3-2-7- تهیه محلول ABTS رادیکال............ 36 3-2-8- تهیه عصارهی ACE از پودر استون شش خرگوش 37 3-3-روشها................................... 38 3-3-1- تخلیص کازئینبتا شیرگاو.............. 38 3-3-2- تخلیص هموگلوبین A از خون انسان...... 39 3-3-3- تعیین میزان خلوص پروتئین با استفاده از SDS-PAGE40 3-3-4- تهیه پودر استون شش خرگوش............ 40 3-3-5- قندی کردن کازئینبتا و کازئینهای شیرگاو به روش غیرآنزیمی........................................... 41 3-3-6- آزمونهای OPA و فلورسامین برای تایید فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی......................... 41 3-3-7- مطالعهی فلورسانس ذاتی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی........................................... 42 3-3-8- مطالعهی فلورسانس عارضی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی........................................... 43 3-3-9- مطالعه تغییرات ساختاری کازئینهای بتای قندی و غیرقندی، با استفاده از دستگاه دورنگ نمایی دورانی.... 43 3-3-10- مطالعهی فعالیت چاپرونی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی........................................... 44 3-3-11- هضم کازئینهای شیرگاو و کازئینبتای قندی و غیرقندی به وسیلهی آنزیمهای تریپسین و کیموتریپسین پانکراس گاوی44 3-3-12- مطالعهی فعالیت آنتیاکسیدانی کازئینهای شیرگاو کازئینبتای قندی و غیرقندی............................ 45 3-3-13- مطالعهی فعالیت مهار آنزیم ACE به وسیلهی کازئینبتا قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها 47 3-3-14- مطالعهی توان آلرژیزایی کازئینها و کازئینبتای قندی و غیرقندی................................. 47 عنوان صفحه 3-3-15- آزمون آماری........................ 48 فصل چهارم: نتایج و بحث 4-1- مطالعه اثر قندی شدن غیرآنزیمی بر ساختار، فعالیتهای زیستی (چاپرونی، آنتیاکسیدانی و مهار آنزیمACE ) و آلرژیزایی کازئینبتا............................................ 50 4-1-1- تخلیص پروتئین کازئینبتا............. 50 4-1-2- تخلیص هموگلوبینA از خون انسان....... 51 4-1-3- مطالعه فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی کازئینبتا در حضور مادهی احیا کننده................... 52 4-1-3-1- مطالعهی قندی شدن کازئینبتا با استفاده از ترکیب OPA......................................... 53 4-1-3-2- مطالعه فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی کازئینبتا با استفاده از ترکیب فلورسامین...................... 54 4-1-3-3- استفاده از ژل SDS-PAGE احیایی برای تایید فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی کازئینبتا............. 55 4-1-4- مطالعهی فلورسانس ذاتی و عارضی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی.................................... 56 4-1-5- مطالعه ساختار دوم کازئینهای بتای قندی و غیرقندی با استفاده از دستگاه دورنگ نمایی دورانی............... 58 4-1-6- مطالعه فعالیت چاپرونی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی........................................... 60 4-1-7- هضم آنزیمی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی با آنزیمهای تریپسین و کیموتریپسین..................... 62 4-1-7-1- تایید فرآیند هضم آنزیمی با استفاده از ژلSDS-PAGE (15درصد) احیایی.......................... 63 عنوان صفحه 4-1-7-2- مطالعه فعالیت آنتیاکسیدان کازئینهای بتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم آنها... 65 4-1-7-3- مطالعه خاصیت مهار آنزیم ACE به وسیلهی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها 71 4-1-8- مطالعه آلرژیزایی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها.................... 73 4-2- مطالعه اثر قندی شدن غیرآنزیمی بر ساختار، فعالیت آنتیاکسیدانی و آلرژیزایی کازئینهای شیرگاو............... 77 4-2-1- جداسازی و قندی کردن کازئین شیرگاو... 77 4-2-2- تایید فرآیند قندی شدن کازئینهای شیرگاو 77 4-2-2-1- استفاده از ژل SDS-PAGE (12 درصد) برای تایید قندی شدن غیرآنزیمی...................... 77 4-2-2-2- استفاده از ترکیب OPA برای مطالعهی قندی شدن غیرآنزیمی کازئینهای شیرگاو......................... 78 4-2-3- هضم آنزیمی کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو با آنزیمهای تریپسین و کیموتریپسین..................... 80 4-2-4- مطالعه فعالیت آنتیاکسیدان کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم آنها............... 82 4-2-5- مطالعه آلرژیزایی کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها به وسیلهی دو آنزیم تریپسین و کیموتریپسین................................ 86 عنوان صفحه خلاصه ی نتایج .................................. 90 نتیجهگیری نهایی.............................. 91 فهرست منابع و مآخذ............................ 92 فهرست جداول عنوان صفحه جدول1-1- ترکیبات سازنده شیر در جانوران مختلف بر حسب درصد4 جدول1-2- برخی ویژگیهای پروتئینهای آب پنیر شیرگاو6 جدول1-3- برخی از ویژگیهای کازئینهای شیرگاو..... 7 جدول3-1- رسم منحنی استاندار برادفورد با استفاده از کازئینبتا (1 میلی گرم بر میلی لیتر) به عنوان پروتئین استاندارد29 جدول 3-2- مواد و مقادیر مورد نیاز برای تهیه 500 میلی لیتر بافر تانک.......................................... 32 جدول3-3- مواد و مقادیر مورد نیاز برای تهیه 25 میلی لیتر بافر نمونه X2............................................ 32 جدول4-1-1- محتوی ساختارهای دوم نمونههای کازئینبتای قندی و غیرقندیبر حسب درصد59 فهرست اشکال عنوان صفحه شکل1-1-نمایی از ترکیبات موجود در شیر........... 3 شکل1-2- پروتئینهای تشکیل دهنده شیرگاو.......... 5 شکل1-3- نمایی از چگونهگی تشکیل میسل کازئین شیر. 8 شکل 1-4- جهش جایگزینی پرولین67 وتبدیل آن به هیستیدیندر کازئینبتا A1............................................. 9 شکل1-5- نمایی از سیستم رنین- آنژیوتنسین به عنوان سیستم مهم تنظیم کننده فشار خون...................... 13 شکل1-6-نمایی از انواع اپیتوپهای خطی و فضایی پروتئینی17 شکل1-7- علائم حساسیت به شیرگاو................. 17 شکل1-8- آزمون خراش پوستی برای تعیین میزان حساسیت فرد به مادهی آلرژیزا....................................... 19 شکل 3-1- نمونهایی از نمودار استاندار برادفورد. 30 شکل 3-2- نمایی از ساختارشیمیایی ترکیب OPA..... 34 شکل 3-3- نمایی ازساختار شیمیایی فلورسامین..... 35 شکل 3-4- نمایی از ساختار شیمیایی ترکیب ANS.... 36 شکل 3-5- تولید ABTS رادیکال در حضور پتاسیم پرسولفات 37 شکل 3-6- نمونهایی از نمودار استاندارد ترولوکس. 46 شکل4-1-1- نمایی از SDS-PAGE احیایی (12درصد) مراحل خالصسازی پروتئین کازئینبتا..................................... 51 عنوان صفحه شکل4-1-2- نمایی از SDS-PAGE احیایی (12درصد) فرآیند خالصسازی پروتئین هموگلوبین A انسانی.................... 52 شکل4-1-3- نتایج مطالعهی قندی شدن غیرآنزیمی پروتئین کازئینبتا با استفاده از آزمون OPA....................... 53 شکل4-1-4- نتایج حاصل از قندی شدن غیرآنزیمی کازئینبتا با استفاده از آزمون فلورسامین............................ 54 شکل4-1-5- نمای از SDS-PAGE احیایی (12درصد) که به منظور تایید قندی شدن پروتئین در این مطالعه استفاده شد.... 55 شکل 4-1-6- طیف نشری فلورسانس ذاتی کازئینبتای قندی و غیرقندی 56 شکل4-1-7- نمایی از نشر فلورسانس عارضی کازئینهای بتا ی قندی و غیرقندی که با استفاده از نشانگر فلورسانس ANS بررسی شد57 شکل4-1-8- طیف دور فرابنفش (Far-Uv CD) کازئینبتای قندی و غیرقندی59 شکل4-1-9- مطالعهی فعالیت چاپرونی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی با استفاده از هورمون انسولین به عنوان پروتئین هدف 61 شکل4-1-10- مطالعهی فعالیت چاپرونی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی با استفاده از هموگلوبین به عنوان پروتئین هدف. 62 شکل4-1-11- نمایی از SDS-PAGE احیایی (15درصد) هضم کازئینهای بتای قندی و غیرقندی با آنزیم تریپسن............... 63 شکل4-1-12- نمایی از SDS-PAGE احیایی (15درصد) هضم کازئینهای بتای قندیو غیرقندی با آنزیم کیموتریپسن............. 64 شکل4-1-13- مطالعه خاصیت آنتیاکسیدان کازئینبتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم این پروتئین به وسیلهی آنزیم تریپسین 66 عنوان صفحه شکل4-1-14- این شکل بیانگر ظرفیت آنتیاکسیدانی معادل ترلوکس (TEAC) کازئینبتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم 2 و 4 ساعتهی آنها با آنزیم تریپسین میباشد...................... 67 شکل4-1-15- مطالعه خاصیت آنتیاکسیدان کازئینبتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم این پروتئین به وسیلهی آنزیم کیموتریپسین.............................................. 69 شکل4-1-16- این شکل بیانگر ظرفیت آنتیاکسیدانی معادل ترلوکس (TEAC) کازئینبتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم 2 و 4 ساعتهی آنها با آنزیم کیموتریپسین میباشد................... 70 شکل4-1-17- نتایج آزمون مهار آنزیم ACE به وسیلهی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم آنها به وسیلهی دو آنزیم تریپسین و کیموتریپسین................ 71 شکل4-1-18- نتایج بررسی میزان آلرژیزایی کازئینبتای قندی و غیرقندی و پپتیدهای حاصل از هضم 4 ساعتهی آنها به وسیلهی دو آنزیم تریپسین و کیموتریپسین................................ 74 شکل4-1-19- مقایسهی میزان آلرژیزایی کازئینهای بتای قندی و غیرقندی با پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها با دو آنزیم تریپسین و کیموتریپسین................................... 75 شکل4-2-1- نمای از SDS-PAGE احیایی (12درصد) که به منظور تایید قندی شدن غیرآنزیمی پروتئین در این مطالعه استفاده شد78 شکل4-2-2- نتایج مطالعهی قندی شدن غیرآنزیمی پروتئین کازئینبتا با استفاده از آزمون OPA.................................. 79 شکل4-2-3- ژل SDS-PAGE احیایی (15درصد) هضم کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو به وسیلهی آنزیم تریپسین..... 80 عنوان صفحه شکل4-2-4- نمایی از SDS-PAGE احیایی (15درصد) هضم کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو با آنزیم کیموتریپسن......... 81 شکل4-2-5- مطالعه خاصیت آنتیاکسیدان کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم این پروتئین به وسیلهی آنزیم تریپسین 82 شکل4-2-6- مطالعه خاصیت آنتیاکسیدان کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم این پروتئین به وسیلهی آنزیم کیموتریپسین.............................................. 83 شکل 4-2-7- در این شکل معادل ترولوکس (TEAC) کازئین قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم 2 و4 ساعته با آنزیم تریپسین آمده است84 شکل 4-2-8- در این شکل معادل ترولوکس (TEAC) کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم 2 و4 ساعته با آنزیم کیموتریپسین آمده است...................................... 85 شکل4-2-9- نتایج آزمون سنجش آلرژی کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو و پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها........... 87 شکل4-2-10- مقایسهی میزان آلرژیزایی کازئینهای قندی و غیرقندی شیرگاو با پپتیدهای حاصل از هضم آنزیمی آنها با دو آنزیم تریپسین و کیموتریپسین................................... جدول اختصارات
فصل اول مقدمه1-1- شیر شیر یک مایع زیستی پیچیده متشکل از آب، پروتئین، چربی، کربوهیدرات، مواد معدنی و برخی ترکیبات فعال زیستی از جمله آنزیمها و ویتامینها میباشد که به عنوان اولین ماده غذایی برای نوزاد، بوسیله غدد پستانی موجودات پستاندار ساخته میشود. در اوایل دوران شیردهی، شیر آغوز[1] نامیده میشود که سرشار از آنتیبادیهایی است که خطر ابتلای نوزاد به بسیاری از بیماریها را کاهش میدهد. شیر به عنوان اولین مادهی غذایی برای نوزاد شامل اکثر ترکیبات ضروری و مورد نیاز برای رشد و نمو است. در شکل (1-1) ترکیبات اصلی موجود در شیر مشاهده میشود (Pehrsson، 2000). شکل1-1-نمایی از ترکیبات موجود در شیر. شیر نه تنها به عنوان یک مادهی غذای برای تغذیهی نوزاد تازه متولد شدهمطرح است بلکه به عنوان یک مادهی غذایی ارزشمند و مغذی برای انسان در تمام کشورهای جهان استفاده می شود. امروزه در سراسر جهان دامداریهای بزرگ در سطح وسیع به تولید شیر و محصولات لبنی مشغولند به طوریکه در سال 2011 میزان تولید شیر در جهان 730 میلیون تن بوده است. هندوستان به عنوان بزرگترین کشور تولید و مصرف کننده شیر در جهان و نیوزلند، 28کشور عضو اتحادیه اروپا، استرالیا و ایالات متحدهی آمریکا به عنوان بزرگترین صادر کننده های شیر و محصولات لبنی میباشند. همچنین چین و روسیه به عنوان بزرگترین واردکنندگان شیر و محصولات لبنی در جهان شناخته میشوند (Blasko، 2011). 1-2- ترکیبات شیر همانطور که در بالا ذکر شد، شیر یک مادهی غذایی غنی از پروتئین، کربوهیدرات، چربی و ترکیبات معدنی است. درصد، اندازه و نوع هر یک از ترکیبات تشکیل دهنده شیر بسته به گونه جاندار متفاوت است. به عنوان مثال درصد پروتئین شیر انسان نسبت به شیر گاو پایینتراست در صورتی که درصد کربوهیدرات و چربی آن بالاتر میباشد. شیر اسب والاغ کمترین میزان چربی را در بین گونههای مختلف دارد. همچنین شیر انسان فاقد پروتئین بتالاکتوگلوبولین[2] است، درصورتی که این پروتئین یکی از پروتئینهای اصلی آب پنیر است و به مقدار قابل ملاحظهایی در شیرگاو دیده میشود. در جدول (1-1) درصد ترکیبات موجود در شیر برخی جانوران مشاهده میشود(Nelson و همکاران 1951 ، Barlowska و همکاران 2011). جدول1-1- ترکیبات سازنده شیر جانوران مختلف بر حسب درصد 1-3- پروتئینهای شیر اکثر پروتئینهای شیر در طول زمان شیردهی بوسیلهی سلولهای پوششی غدد پستانی تولید و ترشح میشود. این سلولها علاوه بر پروتئین، ترکیبات دیگری مانند چربی (تریآسیل گلیسرول[3] و دیگلیسرول[4]) و کربوهیدرات (لاکتوز[5]) را نیز تولید و ترشح میکنند (Bouguyo و همکاران 2006، De Kruif و همکاران 2003). پروتئینهای شیر از نظر ارزش غذایی و
فعالیت زیستی بسیار حائز اهمیت هستند و به دو گروه کازئینها (آلفا S1،
آلفا S2، بتا و کاپا کازئین) و پروتئینهای آبپنیر (آلفالاکتالبومین[6]، بتا لاکتوگلوبولین، سرم آلبومین[7] و ایمونوگلوبولین[8]) تقسیم میشوند. کازئینهای شیر گاو 80درصد و پروتئینهای آبپنیر بین20 تا 45درصد کلپروتئینهای شیر انسان را تشکیل شکل1-2- پروتئینهای تشکیل دهنده شیرگاو. 1-3-1- پروتئینهای آبپنیر پروتئینهای آبپنیر از نوع کروی هستند که حدود 20 درصد پروتئینهای شیر را شامل می شوند. از لحاظ ساختاری این پروتئینها دارای مقدار قابل توجهی مارپیچآلفا[9] در ساختارشان میباشند. آمینواسیدهای اسیدی، بازی، آبگریز[10] و آبدوست[11] به صورت نسبتا متعادل در طول زنجیره ی پلیپپتیدی این پروتئینها وجود دارد. این پروتئینها در محیط آبی شیر به صورت محلول هستند (Evans، 1982). پروتئینهای آبپنیر شامل بتالاکتوگلوبولین، آلفالاکتالبومین، ایمونوگلوبولین، آلبومین سرمی، لاکتوفرین[12] و لاکتوپراکسیداز[13] میباشد که غلظت و درصد این پروتئینها در شیر نسبت مستقیم با نوع آبپنیر شامل اسیدی با pH پایین تر از 1/5 و بازی با pH بالاتر یا مساوی 6/5، منبع شیر ( گونهی حیوان)، زمان سال، نوع خوراک حیوان و مرحلهی شیردهی دارد (Pintado 2001). فعالیتهای زیستی مختلفی به پروتئینهای آبپنیر نسبت داده شده است که از بین این فعالیتها، خواص ضد میکروبی این پروتئینها به میزان زیادی بررسی شده است (Clare وهمکاران 2003). جدول1-2- برخی ویژگیهای پروتئینهای آبپنیر شیرگاو. 1-3-2- کازئینها کازئینها فسفو پروتئینهایی غنی از آمینواسیدهای گلوتامین، لوسین، سرین، لیزین و پرولین میباشند که80 درصد پروتئینهای شیرگاو را تشکیل میدهند. کازئینها به چهار گروه اصلی آلفا S1، آلفا S2، بتا و کاپا کازئین تقسیم میشوند. این پروتئینها تحت تاثیر تغییرات پس از ترجمه نظیر فسفوریلاسیون و گلیکوزیلاسیون قرار میگیرند و به صورت امولسیون یا معلق در فاز آبی شیر وجود دارند. این پروتئینها ساختارهای کروی به نام میسل کازئینی تشکیل می دهند (Wong 1996، Dalgleish و همکاران 1998). در جدول زیر برخی ویژگیهای کازئین ها مشاهده میشود. جدول1-3- برخی از ویژگیهای کازئینهای شیرگاو. میسل کازئین دارای اندازههای متنوعی از 20 تا300 نانومتراست. تشکیل میسل در شیر رابطهی مستقیم با غلظت کازئین، دما، pH و مقدار یونهای موجود در شیر از جمله کلسیم دارد (Dekruif و همکاران2003، Leclerc و همکاران 1997). همچنین مطالعات گذشته نشان داده است که یون کلسیم فرایند تشکیل میسل را تسهیل میکند. یون کلسیم از طریق اتصال به گروهای فسفر باقیماندههای آمینواسیدهای سرین فسفوریله در بخشهای آبدوست پروتئین باعث تشکیل پلهای کلسیم- فسفات بین کازئینها میشود که این پدیده به نوبهی خود به فرآیند تشکیل میسل کمک میکند (Rollema و همکاران 1992). نیروهای اصلی پایدار کنندهی میسل، پیوندهایهیدروژنی، برهمکنشهای آبگریز و الکتروستاتیک، پیوندهای دیسولفید و پلهای نمکی (کلسیم، فسفر، منیزیم وسیترات) می باشد. شکل1-3- نمایی از چگونگی تشکیل میسل کازئین شیر( Martin، 1999). در بخشهای داخلی میسل کازئینی اغلب کازئینهای آلفا و بتا و در بخشهای سطحی آن کازئین کاپا دیده میشود. کازئینکاپا یک گلایکوپروتئین با بخش قندی متصل به انتهای C پروتئین است. مطالعات پیشین همچنین نشان داده است که وجود کازئین کاپا و گروههای کربوهیدرات آن در سطح میسل به پایداری و تعلیق میسل در فاز آبی کمک میکند به طوری که حذف انتهای C و گروه های کربوهیدراتی به وسیلهی آنزیمهایی مانند رنین باعث تخریب ساختار میسل میشود (Holt وهمکاران 1996و1992، Mc Mahon و همکاران 1998). 1-3-3- کازئینبتا کازئینبتا یک فسفو پروتئین با زنجیرهی پلیپپتیدی شامل 209 آمینواسید و وزن مولکولی kDa 24 میباشد. این پروتئین دارای یک انتهایN کوتاه و قطبی و یک انتهای C بلند بدون بار و آبگریز است که به آن خاصیت دوگانهدوست[14] میدهد. کازئینبتا در انتهایN دارای 5 گروه فسفاتی متصل به باقیماندههای آمینواسیدی سرین میباشد که بیشترین بار پروتئین را به خود اختصاص میدهد(Rollema و همکاران 1992). این پروتئین30 تا 36 درصد کازئین های شیرگاو را شامل میشود. ساختار دوگانه دوست کازئینبتا نقش مهمی در فعالیتهای زیستی مختلف آن از جمله فعالیت چاپرونی و تشکیل میسل و ایجاد ویژگیهای امولسیونی شیر دارد (Horne و همکاران 2002). کازئینبتا شیر گاو به طور طبیعی به دو صورت A1 و A2 دیده میشود. نوع اصلی کازئین بتا A2 است در حالیکهA1 از جهش جایگزینی پرولین 67 با هیستیدین ایجاد شده است(Farrel و همکاران2004، Kaminski و همکاران 2007،Keating و همکاران 2008). شکل 1-4- جهش جایگزینی پرولین67 وتبدیل آن به هیستیدین در کازئین بتاA1 مطالعات پیشین نشان داده است که بین مصرف کازئین بتاA1 و مرگ و میر ناشی از بیماریهای قلبی- عروقی، سختی شریانهای خون و دیابت نوع یک رابطهی معنیداری وجود دارد. همچنین بررسیها نشان داده که تغذیه با کازئینبتاA1 در مقایسه با نوع A2 با افزایش میزان کلسترول خون و تجمع چربی در عروق خونی ارتباط دارد (Mc Lachlan و همکاران 2001، Tailford و همکاران 2003، Beales و همکاران 2002، Elliot و همکاران 1988). همانطور که ذکر شد، هضم ناقص کازئین بتا باعث تولید پپتیدی به نام بتا-کازومورفین[15]7 میشود که در انتهای خود دارای توالی پپتیدی پرولین-گلایسین-پرولین-ایزولوسین میباشد. این توالی مشابه توالی پروتئین ناقل گلوکز(GLUT2) در سلولهای بتای پانکراس است. اتصال بتا-کازومرفین7 به GLUT2 در سلولهای پانکراس باعث حملهی آنتیبادی به سلولهای بتای پانکراس و تخریب این سلولها و ایجاد دیابت نوع1 میشود. از طرفی برخی محققان عقیده دارند شباهت ساختار فضایی اپیتوپ[16] کازئینبتا به برخی از سلولهای پانکراس باعث حملهی آنتیبادیها به این سلولها و تخریب آنها و ایجاد دیابت نوع 1 میشود (Woodford، 2008). پروتئینهای کازئینی به دلیل دارا بودن درصد بالایی از آمینواسیدهای گلوتامین و پرولین (15 درصد) نمیتوانند ساختار دوم پایداری تشکیل دهند. از اینرو این پروتئینها متعلق به خانواده پروتئینی هستند که به اختصارIUP[17] خوانده میشوند و به طور طبیعی فاقد ساختار دوم منظم میباشند(Farrell و همکاران 2006و2002، Holt و همکاران 1988، Tompa و همکاران 2002). مطالعه به کمک دستگاه دورنگنمای دورانی نشان داده است که در ساختار دوم کازئینبتا10درصد مارپیچآلفا و13درصد صفحات بتا وجود دارد. همچنین توالیهای پپتیدی 28 تا 1و 52 تا 31 در محیط آبی ساختار پیچه نامنظم[18] دارند(Rollema وهمکاران1992، Holt وهمکاران 1993). 1-4- فعالیتهای زیستی کازئینها 1-4-1- فعالیت چاپرون کازئینهای شیر چاپرونها دستهای از مولکولهای پروتئینی هستند که از برهمکنش نامناسب سایر مولکول های پروتئینی جلوگیری میکنند. در نتیجه چاپرون مانع تجمع و رسوب پروتئینها در داخل سلول میشود(Ehrnsperger و همکاران 1997). مولکولهای چاپرون به تاخوردگی صحیح و طبیعی سایر پروتئینها کمک میکنند. خانواده های پروتئینی متفاوتی با فعالیت چاپرونی شناسایی شدهاند. در سلولهای یوکاریوتی مولکولهای چاپرون اغلب در داخل شبکهی آندوپلاسمی و سیتوزول یافت میشود. در سیتوزول بیشترین میزان سنتز و انتقال پروتئین انجام میشود تا از تاخوردگی صحیح پروتئینها اطمینان حاصل شود(Ellis و همکاران 1996، Ruddon و همکاران 1997). تنشهای فیزیولوژیکی مانند گرما و تنشهای اکسایشی بیان مولکولهای چاپرون را 10 تا 20 برابر افزایش میدهد. همچنین مطالعات گذشته نشان میدهد که هم توالی کد کنندهی پروتئین و هم توالی تنظیمی در ژن مولکولهای چاپرونی به شدت حفاظت شده است(Ingolia و همکاران 1980، Hunt و همکاران 1985، Corces و همکاران 1980، Lindsquist و همکاران 1986). مطالعات پیشین نشان میدهد که کازئین بتا، کازئین کاپا و بخصوص کازئینهای آلفا S1 و آلفا S2 دارای فعالیت چاپرونی هستند (Humphreys و همکاران 1999). کازئینها در شیر از تجمع و رسوب پروتئینهای آب پنیر در اثر حرارت جلوگیری میکنند(Morr و همکاران 1968، Zhang و همکاران 2005، Barzegar و همکاران 2008). حضور گروههای فسفات نقش مهمی در فعالیت چاپرونی کازئینها دارد. حذف این گروهها از کازئینهای آلفا و بتا باعث کاهش توانایی آنها در جلوگیری از واسرشته شدن، تجمع و رسوب پروتئینهای هدف می شود ( Matsudomi و همکاران 2004، Koudelka و همکاران 2009). 1-4-2- پپتید های فعال زیستی 1-4-2-1- پپتید های فعال زیستی پپتیدهایی که در محیط آزمایشگاهی یا در بدن موجودات زنده به وسیله آنزیمهای آبکافت کننده از هضم ناقص پروتئینها ایجاد و دارای عملکرد زیستی یا تاثیر فیزیولوژیک خاص باشند را اصطلاحا پپتیدهای فعال زیستی[19] مینامند. این پپتیدها میتوانند از پروتئینهای باکتریایی، گیاهی و یا جانوری بدست آیند. از جمله عملکردهای زیستی این پروتئینها میتوان به خاصیت کاهندگی فشارخون، خاصیت آنتیاکسیدانی، فعالیت ضد میکروبی، توانایی انتقال مواد معدنی و خاصیت ضد سرطانی آنها اشاره کرد (Bruck و همکاران 2002). پپتیدهای فعال زیستی زمانی که در ساختار پروتئین قرار دارند ممکن است هیچ نوع فعالیت زیستی از خود نشان ندهند اما پس از آبکافت پروتئین بوسیله پروتئازها و آزاد شدن قطعات پپتیدی خواص زیستی آنها آشکار میشود (Korhonen و همکاران2006). 1-4-2-2- منابع اصلی پپتیدهای فعال زیستی از منابع غنی پپتیدهای فعال زیستی میتوان به تخم مرغ، شیر و به میزان کمتر گوشت برخی از حیوانات مانند ماهی و برخی از پروتئینهای گیاهی مانند سویا اشاره کرد (Korhonen و همکاران 2003، Eedmann وهمکاران 2008). 1-4-2-3- برخی از خواص پپتیدهای فعال زیستی 1-4-2-3-1- خاصیت ضد فشار خون فشار خون بالا یک عامل خطرناک برای بیماریهای قلبی-عروقی از جمله بیماری عروق کرونر قلب و سکتههای مغزی محسوب می شود. در بدن انسان سیستمی با نام سیستم رنین- آنژیوتنسین تنظیم فشار خون را بر عهده دارد. آنژیوتنسین-I پروتئینی است که از پیشسازی با نام آنژیوتنسینوژن[20] در کبد ساخته و به خون رها میشود. در خون آنزیم رنین[21] این پیش ساز را به آنژیوتنسین-I تبدیل میکند. آنژیوتنسین-I وارد شش شده و در آنجا بوسیله آنزیم ACE[22] به آنژیوتنسین-II یعنی شکل فعالتر آن تبدیل میشود. آنزیمهای آنژیوتنسین-I وII قطر عروق خونی را کاهش میدهند و بدین ترتیب فشار خون را بالا میبرند. بنابراین هر ترکیبی که بتواند از فعالیت این سیستم یا آنزیم ACE جلوگیری کند به درمان فشار خون کمک مینماید (Laplaize و همکاران 2003،Jingbo و همکاران 2010، Guan-Hong و همکاران 2005). شکل1-5- نمایی از سیستم رنین- آنژیوتنسین به عنوان سیستم مهم تنظیم کننده فشار خون. مطالعات پیشین نشان میدهد برخی از پپتیدهای حاصل از آبکافت آنزیمی پروتئینهای شیر از جمله کازئینها و پروتئینهای آب پنیردارای خاصیت مهار آنزیم ACE میباشند. به عنوان مثال پپتیدهای مشتق شده از کازئینهای شیر گاو با نام کازوکینین[23] که شامل توالیهای 21 تا 23، 23 تا 34 و 194تا 199 ازکازئین آلفا S1، توالی 177 تا 183 کازئینبتا دارای خاصیت مهار آنزیم ACE است (Maruyama وهمکاران 1982-1985). برخی از پپتیدهای حاصل از پروتئینهای آب پنیر نیز مهار کنندهی آنزیم ACE میباشند. به عنوان مثال توالی پپتیدی 142 تا 148 بتا لاکتوگلوبولین مهار کنندهی قوی آنزیم ACE در محیط آزمایشگاهی میباشد (Laplaize و همکاران 2003). مطالعات زیادی بر روی رابطهی بین ساختار و فعالیت مهار آنزیم ACE پپتیدهای مهار کنندهی این آنزیم انجام شده است. این مطالعات نشان میدهد که انتهای C این پپتیدها نقش مهمی در اتصال آنها به آنزیم ACE دارد. همچنین این بررسیها نشان میدهد که پپتیدهای که در انتهای C خود دارای آمینواسیدهای آبگریز مانند تریپتوفان، تیروزین، فنیلآلانین و پرولین هستند توانایی بالایی در مهار آنزیم ACE از خود نشان میدهند (Cheung و همکاران 1984). 1-4-2-3-2- فعالیت آنتی اکسیدانی مطالعات پیشین نشان میدهد بسیاری از بیماریها ازجمله آلزایمر، دیابت، سختی شریانهای خون، ورم مفاصل و سرطان رابطهی معنی داری با میزان استرسهای اکسایشی، حضور رادیکال های آزاد[24] و گونههای فعال اکسیژنی[25] دارد. این ترکیبات که میتواند از محیط خارج وارد بدن فرد شود و یا نتیجهی فرآیندهای متابولیکی داخل سلول باشد با آسیب رساندن به بخشهای مختلف سلول مانند چربیهای موجود در غشای سلول، پروتئینها و DNA سلول باعث اختلال در عملکرد آن میشود و میتواند سلول را به سمت مرگ برنامهریزی شده سلولی[26] و یا سرطانی[27] شدن ببرد. امروزه در بسیاری از صنایع از جمله در صنایع غذایی، صنایع آرایشی و دارویی از ترکیبات آنتیاکسیدان مصنوعی برای جلوگیری از اکسایش مواد سازنده استفاده میشود که خود این ترکیبات مصنوعی عوارض جانبی مختلفی را ایجاد میکنند. بنابراین جایگزینی این ترکیبات با آنتیاکسیدانهای طبیعی بسیار حائز اهمیت است (Abuja و همکاران 2001، Liu و همکاران 2003، Okada و همکاران 1998، Collins و همکاران 2005). بررسیها نشان میدهد که پپتیدهای مشتق شده از کازئین آلفا دارای توانایی مهار رادیکال های آزاد و جلوگیری از پراکسیداسیون آنزیمی و غیرآنزیمی لیپیدها میباشند(Rival و همکاران 2001). 1-5- مشکلات ناشی از مصرف شیر در افراد 1-5-1- عدم تحمل لاکتوز عدم تحمل لاکتوز نتیجهی ناتوانی در هضم قند شیر اغلب به علت کمبود یا نبود آنزیم لاکتاز[28] رودهای میباشد که با علائمی همچون نفخ، دردهای شکمی، اسهال و استفراغ همراه است. آنزیم لاکتاز رودهای قند دیساکارید شیر را به دو قند ساده گلوکز و گالاکتوز تبدیل میکند که این مونوساکاریدها بوسیله سلولهای روده قابل جذب هستند(Cuatrecasas و همکاران 1965، Huang و همکاران 1968). کمبود آنزیم لاکتاز اغلب به دو صورت در افراد بروز میکند: 1- آنزیم یا به صورت جزئی و یا به طور مطلق در افراد تولید نمیشود و کمبود آنزیم لاکتاز به صورت مادر زادی بسیار نادر است. 2- در مواردی نیزآسیب به مخاط رودهی کوچک باعث کاهش میزان این آنزیم و در نتیجه اشکال در هضم لاکتوز شیر میشود. توصیههای درمانی که برای افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز وجود دارد، معمولا استفاده نکردن از فراوردههای لبنی یا کاهش مصرف این فراوردهها است. همچنین استفاده از فرآورده های لبنی که لاکتوز آنها بطور کامل حذف شده است راه حلی است که به وسیلهی زیست- فناوری[29] ارائه شده است. همچنین افزودن آنزیم لاکتاز به شیر میتواند با شکستن لاکتوز به گلوکز و گالاکتوز از ایجاد عوارض ناشی از عدم هضم لاکتوز در افرادی که قادر به هضم این دی ساکارید نیستند جلوگیری کند. 1-5-2- آلرژی به پروتئین های شیر بین2 تا 7درصد کودکان به شیر گاو آلرژی[30] نشان میدهند که 60 تا70درصد آنها در سال دوم زندگی و 84 تا 87 درصد آنها در سال سوم بهبود مییابند. در آلرژی به شیر گاو سیستم ایمنی دخالت دارد و از اینرو با عارضهی عدم تحمل لاکتوز متفاوت است (Caffarelli و همکاران 2010). آنتیژن[31] مولکولی است که اغلب سیستم ایمنی را وادار به پاسخ گویی اختصاصی با استفاده از آنتیبادی میکند. بخشی از مولکول آنتیژن که بوسیله مولکول آنتیبادی شناسایی و به آن متصل میشود اصطلاحا اپیتوپ[32] نام دارد که در مورد پروتئینها میتواند به دو صورت اپی توپ خطی[33] (توالی آمینو اسیدی) و اپیتوپ ساختار فضایی[34] (ساختار سوم پروتئین ) باشد شکل1-6- نمایی از انواع اپیتوپهای خطی و فضایی پروتئینی. پاسخ سیستم ایمنی به پروتئینهای شیر به عنوان آنتیژن بر اساس میزان حساسیت فرد میتواند از انواع بسیار خفیف تا شوک آنافیلاکسی و مرگ متفاوت باشد. معمولا آلرژی به شیر گاو سه دستگاه گوارش، تنفس و پوست را درگیر میکند (Baehler و همکاران 1996، Salvatore و همکاران 2002، Host و همکاران1994، Heine و همکاران2002). شکل1-7- علائم حساسیت به شیرگاو. به علت طیف وسیع علائم تشخیص، آلرژی به شیر در کودکان یکی از چالشهای پزشکی محسوب میشود. در صورتی که آلرژی کودک به شیر ثابت شود کودک و مادر هر دو از مصرف شیر و فراورده های لبنی منع میشوند که این خود میتواند باعث کمبود انواع ویتامین و مواد معدنی در زمان رشد کودک شود و او را به انواع بیماریها از جمله راشیتیسم مستعد میکند. یکی از روشهایی که به وسیله آن میتوان میزان حساسیت[35] به شیر را در نوزادان کاهش داد، آبکافت[36] ناقص پروتئینهای شیر میباشد. امروزه انواع مختلفی از این نوع شیرها در بازار برای مصرف وجود دارد. البته این روش نیز به طور کامل موثر نیست و بهترین راه برای جلوگیری از خطرات ناشی از مصرف شیر در کودکان عدم مصرف شیر توسط مادر و کودک محسوب می شود (Jarvinen و همکاران 1999، Terheggen-Lagro و همکاران 2002، Sampson و همکاران1991). 1-5-2-1- معرفی انواع آزمونهای رایج جهت مطالعهی فرآیند آلرژی برای تشخیص آلرژی یا آزمونهای پوستی و یا از خون فرد بیمار استفاده میشود (Garcia-Ara و همکاران 2001، Canani و همکاران 2007). در آزمون پوستی قسمتی از پوست بیمار پس از خراش پوستی با یک وسیلهی نوک تیز مقداری از آنتیژن با آن ناحیه تماس داده می شود و از روی قطر ناحیه التهاب و اندازه تاول میزان حساسیت فرد سنجیده میشود (Yuen و همکاران 2007). شکل1-8- آزمون خراش پوستی برای تعیین میزان حساسیت فرد به مادهی آلرژی زا. در آزمونهای خونی که بسیار اختصاصی تر از آزمون پوستی است نمونه سرم خون بیمار که دارای آنتیبادی علیه آلرژن خاص میباشد استفاده میشود. معمولا از روش الایزا[37] برای انجام آزمونهای خون استفاده میشود که میتواند به صورت رنگسنجی یا اندازهگیری نشر فلورسانس[38] و لومینسانس[39] انجام شود. 1-5-2-2- آزمون الایزا از این روش میتوان برای تشخیص یک آنتیبادی اختصاصی که بر علیه یک آلرژن خاص ترشح شده استفاده کرد. آزمون الایزا به روشهای مستقیم[40]، غیرمستقیم[41]، ساندویچی[42] و رقابتی[43] انجام میگیرد که در زیر روش غیرمستقیم که در این پژوهش استفاده شد، شرح داده شده است. در روش الایزای غیرمستقیم، مادهی آلرژن به چاهکهای پلیت 96 خانه ایی الایزا اضافه میشود. سپس پلیت در یک مدت زمان خاص (معمولا به صورت یک شبانه روز در 4 درجهی سانتیگراد) انکوبه میشود. پس از پایان مدت زمان انکوبه پلیت را با بافر شستشو (بافر فسفات سالین حاوی تووین)، 3 مرتبه شستشو میدهند تا آلرژنهایی که به آنتیبادی متصل نشده از چاهک خارج شود. در مرحلهی بعد سرم بیمار به چاهکها افزوده میشود و پلیت مجددا به صورت یک شبانه روز در دمای 4 درجهی سانتیگراد انکوبه میگردد. پس از پایان مدت زمان انکوبه و شستشوی پلیت، آنتیبادی ثانویه که به یک آنزیم (معمولا پراکسیداز یا آلکالین فسفاتاز) متصل است به چاهکها اضافه شده و پلیت به مدت 2 ساعت در دمای 37 درجهی سانتیگراد در بن ماری انکوبه میگردد. در مرحلهی بعد، سوبسترای آنزیم به چاهکها اضافه و پلیت به مدت 15 دقیقه در دمای 37 درجهی سانتیگراد انکوبه میشود. در نهایت محلول متوقف کنندهی واکنش به چاهکها اضافه شده و میزان جذب یا نشر در یک طولموج خاص خوانده میشود. 1-6- قندی شدن غیرآنزیمی پروتئینها قندی شدن غیرآنزیمی پروتئینها اولین بار در سال 1912 به وسیلهی میلارد شرح داده شد. در این واکنش گروه کربونیل قند احیا کننده با گروههای آمین آزاد آمینواسیدهای پروتئین از جمله اپسیلون آمینواسید لیزین، آمینواسیدهای آرژنین و هیستیدن و آمین آلفای انتهای N پروتئین واکنش میدهد. واکنش میلارد طی 3 مرحله انجام میشود: مرحلهی اول: حملهی نوکلئوفیلی گروه آمین آزاد پروتئین به گروه کربونیل قند و تولید حدواسطهای ناپایداری به نام بازشیف است که طی یک مرحله نوآرایی ساختاری، گلوسیتول و کتوآمین (محصول آمادوری) را تولید میکنند. مرحلهی دوم: شامل تبدیل محصولات آمادوری از طریق واکنشهای اکسایش-کاهش به ترکیبات کربونیلی بسیار واکنش پذیر میباشد. مرحلهی سوم: واکنش ترکیبات کربونیلی با زنجیرههای جانبی نوکلئوفیلی آمینواسیدهای همان پروتئین یا پروتئینهای مجاور و ایجاد ترکیبات بسیار سمی پایدار به نام محصولات پیشرفتهی واکنش میلارد[44] (AGE) است (Lapolla و همکاران 2005، Miura و همکاران 2003). حضور ترکیبات احیاکننده در محیط میتواند سرعت تولید ترکیبات حدواسط بازشیف را افزایش داده و به طور انتخابی مسیر واکنش را به سمت تولید گلوسیتول پیش ببرد و محصولات کتوآمین (آمادوری) کمتری نسبت به شرایط غیراحیایی تولید شود (Watkins و همکاران 1985). مطالعات پیشین نشان میدهد قندی شدن غیرآنزیمی پروتئینها با تغییرات ساختاری و عملکردی پروتئین همراه است. از آنجایی که بسیاری از این تغییرات با بیماریهای مختلف از جمله آلزایمر، پارکینسون، سرطان و بیماریهای قلبی-عروقی در ارتباط هستند و همچنین تغییرات ساختاری پروتئینهای مواد غذایی باعث تغییر رنگ، طعم، بو و مزهی این مواد میشود، بررسی فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعات فراوانی روی فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی پروتئینهای مختلف از جمله پروتئینهای شیر انجام شده است. شیر به عنوان یک مادهی غذایی غنی از پروتئین، کربوهیدرات و ترکیبات احیا کنندهایی مانند ویتامینهای E و C محیط مناسبی را برای قندی شدن غیرآنزیمی پروتئینها در شرایط احیایی فراهم میکند. مطالعات پیشین نشان میدهد فرآیند قندی شدن غیرآنزیمی پروتئین های شیر بر روی خواص مختلف این پروتئینها از جمله خواص فیزیکی، شیمیایی، بیوشیمیایی و عملکردهای زیستی آنها تاثر قابل توجهی دارد. به عنوان مثال Lee در سال 1979نشان داد قندی شدن غیرآنزیمی کازئینهای شیرگاو با کاهش ارزش تغذیهایی و قابلیت هضم این پروتئینها همراه است. همچنین Sun در سال 2005 نشان داد قندی شدن غیرآنزیمی آلفا-لاکتالبومین شیرگاو باعث افزایش توان مهار رادیکالهای آزاد و خاصیت آنتیاکسیدانی این پروتئین میشود. [1]Colostrum [2] Beta-lactoglobulin [3]Triacylglycerol [4]Diacylglycerol [5]Lactose [6]α-Lactalbumin [7]Serum Albumin [8]Immunoglobulins [9]Alpha- helix [10]Hydrophobic [11]Hydrophilic [12]Lactoferrin [13]Lactoperoxidas [14]Amphiphilic [15]Beta-casomorphin7 [16]Epitope [17]IUP: Intrinsically unstructured proteins [18]Randum co [19]Bioactive peptides [20]Angiotensinogen [21]Renin [22]Angiotensin Converting Enzyme [23] Kasokinin [24]Free radicals [25]Reactive oxygen [26]Apoptosis [27]Cancer [28]Lactase [29]Biotechnology [30]Allergy [31]Antigen [32]Epitope [33]Sequential epitope [34]Conformational epitope [35]Reflex [36]Hydrolyses [37]ELIZA: Enzyme-linked immunosorbent assay [38]Fluorescence [39]Luminescence [40]Direct ELISA [41]Indirect ELISA [42]Sandwich ELISA [43]Competitive ELISA [44] Advanced glycation end products (AGEs) |
![]() دانلود حل تمرین شیمی معدنی شرایور ویرایش ششمدانلود حل تمرین شیمی معدنی شرایور ویرایش ششم
حل المسائل شیمی معدنی شرایور
|
![]() اقدام پژوهی معلم پایه چهارم ابتدایی چگونه توانستم ضعف املا دربعضی از دانش آموزانم رابرطرف کنم؟اقدام پژوهی معلم پایه چهارم ابتدایی چگونه توانستم ضعف املا دربعضی از دانش آموزانم رابرطرف کنم؟در قالب ورد و قابل ویرایش در 28صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی
بیان مسألهاز آنجایی که دیکته یکی از مهمترین مواد درسی دانش آموزان محسوب می شود. که آن نیز به علت مهم بودن مهارت های نوشتاری است، شاید بتوان دلیل این امر را در عینی بودن مهارتهای نوشتاری دانست که امکان تحلیل مشکلات کودک را فراهم می سازد. با توجه به اهمیت موضوع سعی کردم دقت و تعمق بیشتری در درس املاء دانش آموزان داشته باشم. بنابراین مشکل این دانش آموز فکرم را خیلی مشغول کرده است. از آنجایی که وظیفه شغلیم ایجاب می کرد سعی کردم برای حل این مشکل راه حلهایی پیدا کنم تا شاید بتوان با به کار گرفتن این شیوه ها به کودکانی که به علت ضعف در دیکته به آنها برچسب کم ذهنی ، تنبلی ، حواس پرتی ، عقب مانده زده می شود کمک کرد. املاء کلمه ای عربی و دارای معانی گوناگون از قبیل :پر کردن ،بر سر جمع سخن گفتن و تقریر است . دیکته کلمه ای است فرانسوی به معنای مطلبی که کسی املاء کند و دیگری بنویسد. واژه ی دیکتاتورهم فرانسوی از همین کلمه است و به معنا ی فرما نروایی است که با قدرت و زور حکومت افکار و عقاید خود را بر جامعه تحمیل کند .منظور از اضطراب هیجان نا خوشایندی است که با اصطلا حاتی مانند «نگرانی »،« دلشوره»،« وحشت»و«ترس» بیان می شود . اضطراب سبب به هم ریختن تعادل موجود می گرددو چون فرد دائما به منظور برقراری تعادل کوشش می کند ، می توان گفت اضطرب یک محرک بسیار قوی است که امکان دارد گاهی مفید و زمانی مضر باشد و این بستگی به درجه «ترس» ومقدار «خطری » دارد که متوجه فرد است اضطراب تنها زمانی نا بهنجار محسوب می شود که در برابر موقعیتهایی رخ دهد که اکثر مردم به راحتی آنها را حل و فصل می کنند.توصیف وضعیت موجود:اینجانب ............ مدت .............. سال است که در آموزش و پرورش در حال تدریس می باشم و هم اکنون نیز در آموزشگاه ..................شهرستان ...... مشغول تدریس در پایه .... هستم. خوب نوشتن و صحیح نوشتن یک توانایی ایست که ما به عنوان معلمان شکوفا کردن این توانایی ها را عهده دار هستیم.در ماه مهر وقتی درس را تدریس می کردم و با دانش آموزان در کلاس املا کار می کردم تمام سعی من بر این بود تا دانش آموزانم مشکلی در نوشتن نداشته باشند. زیرا هر معلّمی آرزو دارد که دانش آموزانش درس های او را بهتر و آسان تر یاد بگیرند و گفته هایش در اعماق وجود دانش آموزان نفوذ کند.در این بین تعداد یا زدانش آموزان در صدا کشی کلمات ئ نوشتن املا سطح با دانش آموزان دیگر نبودند با تشویق وراهنمایی به درس های کلاس توجّه نمی کردند . اضطرا ب فراوانی در نوشتن املا داشتند .برای انجام فعالیت های نوشتنی از خود علاقه ای نشان نمی داد ندو زود خسته می شدند. درکلاس آرام و قرار نداشتند بنابراین باخود اندیشیدم چگونه می توانم آنها به درس املاء علاقه مند سازم و مهارت املا را در آنها تقویت کنم؟...فهرست منابع:1- بنی اسدی ، حسین (1384) ، آشنایی با طرح ارزشیابی توصیفی ؛ تهران : آزمون نوین.2- تبریزی ، مصطفی (1384) ، درمان اختلالات دیکته نویسی ؛ تهران : انتشارات فراروان ، چاپ دهم.3- تبریزی ، مصطفی (1380) ، درمان اختلالات ریاضی ؛ تهران : انتشارات فراروان ، چاپ پنجم.4- حاجی اسحاق ، سهیلا ، (1382) ، آموزش راههای یادگیری (الگوی یادسپاری) ؛ همدان : انتشارات میهن نو.5-حبیب الله پور ، منیژه و محمدی رودباری ، فرشته (1381) ، برگزیده های پژوهشی در عمل ، کارشناسی تحقیقات سازمان آ. پ مازندران ، چاپخانه نیما.6- کرک ، ساموئل ، چالفانت ، جمیز (1377) ، ناتوانیهای یادگیری تحولی و تحصیلی ، (ترجمه: رونقی ، سیمین و همکاران) ، انتشارات آموزش و پرورش استثنایی ، چاپ اول.7- مردادی، رضا ... [و دیگران] ( 1387)، فرهنگ واژه ها و اصطلاحات در تعلیم و تربیت؛ اصفهان: نشر آموخته، چاپ اول.اقدام پژوهی معلم پایه چهارم ابتدایی چگونه توانستم ضعف املا دربعضی از دانش آموزانم رابرطرف کنم؟در قالب ورد و قابل ویرایش در 28صفحه بهترین نمونه در فضای مجازی در این قسمت خرید و دانلود کنید.
|
![]() مطالعه ی باکتری های بی هوازی هالوفیل احیا کننده نیترات مولد بیوسورفکتانت از نفت خام ایران...چکیده مبحث حضور باکتریها در اعماق زمین در اوایل قرن 21 مطرح شد. یکی از اولین تحقیقاتی که در مورد میکروبیولوژی اعماق زمین انجام شد منتج به جداسازی باکتریهای احیا کنندة سولفات از چاه نفت شد. باکتری های احیا کننده سولفات، اصلی ترین باکتریهایی هستند که باعث ترش و اسیدی شدن نفت شده و در نتیجه افت کیفیت نفت خام را به بار خواهند آورد. رقابت بین SRBها و باکتریهای بیهوازی احیا کننده نیترات برای کسب سوبسترای هیدروکربنی امروزه به عنوان یکی از راهحلهای بالقوه بیوتکنولوژیک در جهت ارتقا کیفیت API نفت خام مطرح میشود. لذا تحقیق در مورد یافتن NRBهای بومی نفت خام هر منطقه جغرافیایی تبدیل به یکی از موضوعات مورد توجه دانشمندان صنعت نفت در دهه اخیر شده است.از مهمترین ویژگیهای یک باکتری مفید در بیوتکنولوژی نفت توانایی تحمل شرایط فیزیکو شیمیایی دشوار مخزنی و تولید بیو سورفکتانت جهت افزایش دسترسی میکروبی میباشد. لذا در این تحقیق باکتریهای بیهوازی هالوفیل،احیاکننده نیترات و مولد بیوسورفکتانت بومی نفت خام ایران بررسی شدند.نمونه نفتهایی از برخی مخازن ایران با هدف بررسی حضور باکتریهای احیاکننده نیترات بومی مورد مطالعه قرار گرفت. تمامی کشتها به روش Hungate در ویالهای crimped seal شده و تنظیم اتمسفر بی هوازی، تحت شرایط کاملا بی هوازی در دمای 40درجه سانتیگرادصورت گرفت.در تمامی مراحل هالوفیل بودن باکتریهای جدا شده با افزودن NaClبه محیطهای کشت لحاظ شد. از محیط نوترینت براث و BSMفاقد منبع گوگردکه حاوی نفت خام استریل به عنوان تنها منبع کربن و انرژی بود، به منظور حذف SRBرقیب و غنی سازی اولیه استفاده شد. در مرحله بعد، نیترات براث برای جداسازی و خالص سازی باکتریهای هدف مورد استفاده قرار گرفت، سپس در محیط MSMتجدید کشت شد. جهت بررسی توانایی NRBهای بومی جداشده در تولید بیوسورفکتانت از محیط کشت Blood Agar ، BHIو تکنیک پخش شدن نفت بکار برده شد. در نهایت برای حصول اطمینان از اینکه باکتریهای بی هوازی جدا شده از نفت خام قطعا از ازت نفت خام برای تامین نیاز خود استفاده میکنند، تست احیای نیترات و تست NCH که جهت بررسی کاهش ازت بود، انجام گرفت.نتایج حاصل نشان داد که نفت خام ایران دارای NRB های به شدت بی هوازی هستند که علاوه بر احیا نیترات و رقابت با SRBها، میتوانند از آن به عنوان تنها منبع کربن استفاده نمایند. این باکتریها با توانایی تحمل شوری، دما و نیز تولید بیو سورفکتانت میتوانند از کاربردی ترین باکتریها در صنعت نفت در فرایندهایی مثل ارتقائ کیفیت نفت به روش بیولوژیک، کاهش آلودگیهای محیطی و یا ازدیاد برداشت میکروبی نفت (MEOR) در شرایط بیهوازی باشند، که پیشنهاد می شود کاربرد آنها در کاهش ترشی و اسیدیته نفت خام نیز بررسی شود. فهرست مطالب فصل اول کلیات 1-1 مقدمه 2 2-1 پیدایش نفت 4 1-2-1 نظریه منشأ معدنی 4 1-2-1 نظریه منشأ آلی 4 1-3 نفت خام 5 1-4 انواع نفت خام 5 1-5 خام برنت 6 1-6 نفت خام مارس 6 1-7 نفت خام میناس 6 1-8 نفت خام موربان 7 1-9 نفت خام تاپیس 7 1-10 اجزای نفت خام 7 1-11 خواص نفت خام 9 1-11 -1 خواص فیزیکی نفت خام 9 1-11-2 شیمیایی نفت خام 10 1-12 باکتری های بی هوازی 10 1-13 دسته بندی باکتری های بی هوازی 11 1-13-1 باکتری های بی هوازی احیاکننده نیترات 11 1-14 اندامگان بی هوازی 11 1-15 متابولیسم بی هوازی 12 1-16 بیوسورفکتانت 13 1-17 تعریف بیوسورفکتانت ها 13 1-18 بیوسورفکتانت ها از نظر وزن مولکولی 13 1-18-1 بیوسورفکتانت های با وزن مولکولی پایین 13 1-18-2 بیوسورفکتانت های با وزن مولکولی بالا 14 1-19 تولید بیوسورفکتانت ها 14 1-20 اثر فاکتورهای مختلف بر تولید بیوسورفکتانت ........................................................14 1-20-1 اثر منبع کربن بر تولید بیوسورفکتانت ..................................................................15 1-20-2 اثر منبع نیتروژن بر تولید بیوسورفکتانت .............................................................. 15 1-20-3 اثر فاکتورهای محیطی بر تولید بیوسورفکتانت .................................................... 15 1-21 تقسیم بندی بیوسورفکتانت ها ................................................................................. 16 1-22 انواع بیوسورفکتانت ................................................................................................... 16 1-23 مزیت های استفاده از بیوسورفکتانت ......................................................................... 17 1-24 مزیت بیوسورفکتانت ها به سورفکتانت های شیمیایی .............................................. 18 1-25 کاربردهای بیوسورفکتانت ها ..................................................................................... 19 1-25-1 کاربردهای بیوسورفکتانت ها در صنعت نفت ....................................................... 19 1-25-2 کاربردهای بیوسورفکتانت ها در صنایع غذایی .................................................... 20 1-26 نقش های طبیعی و فیزیولوژیکی بیوسورفکتانت ها .................................................. 20 1-27 افزایش سطح تماس ناحیه هیدروفوبی سوبستراها ..................................................... 20 1-28 هالوفیل ها .................................................................................................................... 20 1-29 اهداف تحقیق ............................................................................................................. 21 1-30 سوالات تحقیق ........................................................................................................... 22 1-31 فرضیه های تحقیق ...................................................................................................... 22 فصل دوم پیشینه پژوهش 2-1 بیوتکنولوژی و اهمیت بیوتکنولوژی نفت .................................................................. 24 2-2 بیوتکنولوژی در خدمت صنعت و نفت ....................................................................... 24 2-3 استخراج نفت ............................................................................................................... 26 2-4 حفر چاه ........................................................................................................................ 27 2-5 روش های استخراج نفت ............................................................................................ 27 2-6 مزایای بیوسورفکتانت ها در استخراج نفت ثالثیه ...................................................... 31 2-7 پیشینه تحقیق ................................................................................................................ 32 فصل سوم روش کار 3-1 دستگاههای مورد استفاده ............................................................................................ 39 3-2 وسایل مورد نیاز ........................................................................................................... 39 3-3 مواد مورد استفاده ........................................................................................................ 40 3-4 مراحل انجام آزمایش .................................................................................................. 40 3-4-1 نمونه برداری ........................................................................................................... 41 3-4-2 غربالگری و غنی سازی بی هوازی باکتری های نفتی .......................................... 41 3-4-3روش تهیه لام ........................................................................................................... 43 3-4-4 رنگ آمیزی گرم .................................................................................................... 43 3-4-5 رنگ آمیزی منفی ................................................................................................... 44 3-4-6 شناسایی و تخلیص ................................................................................................. 44 3-4-7 تست احیای نیترات ............................................................................................... 46 3-4-8 تست CHNS......................................................................................................... 46 3-4-9 آزمایش های وجود بیوسورفکتانت در نمونه های آزمایش شده ......................... 48 فصل چهارم نتایج 4-1 مشاهده میکروسکوپی .................................................................................................... 54 4-2 نتایج مرحله شناسایی و تخلیص ................................................................................... 54 4-3 نتایج تست احیای نیترات .............................................................................................. 54 4-4 نتایج تست CHNS..................................................................................................... 55 4-5 نتایج آزمایش های وجود بیوسورفکتانت در نمونه های آزمایش شده .........................57 فصل پنجم بحث و نتیجه گیری 5-1 مقدمه ............................................................................................................................ 59 5-2 بحث ............................................................................................................................ 61 5-3 نتیجه گیری .................................................................................................................. 63 5-4 پیشنهادات ..................................................................................................................... 64 پیوست الف .......................................................................................................................... 65 منابع فارسی ........................................................................................................................... 66 منابع لاتین ............................................................................................................................. 66 فهرست جداول 4-1 نمونه شاهد برای تست CHNS................................................................................... 55 4-2 نتایج بدست آمده از نمونه محیط کشت MSMبرای تست CHNS...................... 56 فصل اول کلیات 1-1مقدمه نفت که در زبان انگلیسی Petroleumنامیده میشود، از دو کلمهPetra و Oleumکه در زبان یونانی به معنی سنگ روغن و یک نوع روغن میباشد، تشکیل شده است که در زبان فارسی معادل مناسبی ندارد. نفت و سایر مواد سوختنی هیدروکربنی به صورتی که ما امروزه آن را میشناسیم، در مخازنی در اعماق زمین وجود دارند. نفت به عنوان یک منبع انرژی در جهان محسوب می شود و با وجود منابع انرژی دیگر هنوز هم منبع انرژی غالب و در دسترس و قابل اطمینان جایگزین آن نشده است(9). پترولیوم می تواند به صورت فازهای مختلف، از جمله فاز گازی نظیر گاز طبیعی (Natural Gas )، فاز مایع نظیر نفت خام ( Crude Oil ) و فاز جامد مثل قیر ( Asphaltene ) در خلل و فرج و شکستگی های سنگ تجمع می یابد. مهمترین منبع هیدروکربن ها، نفت خام است. نفت خام شامل مقدار کمی ترکیبات آلی اکسیژن دار، نیتروژن دار و گوگردی و نیز فلزاتی است که به طور شیمیایی به مولکول های آلی متصلند. انباشته شدن مواد هیدروکربنی در زیر سطح زمین در سنگ هایی صورت می گیرد که توانایی نگه داری و انتقال سیالات را داشته باشند.معمولا نفت خام زیر پوششی از سنگ های غیر قابل نفوذ در محفظه های سنگ های متخلخل به نام مخازن یا (rReservoi) که منحصرا در حوضچه های رسوبی قرار دارند، محبوس است (10). تجمع مواد هیدروکربنی به صورت اقتصادی در سنگ مخزن منوط به وجود عوامل متعددی است.به طور کلی وجود پنج عامل برای تجمع اقتصادی نفت و گاز لازم و ضروری است، این پنج عامل عبارتند از : 1-سنگ منشأ بالغ (Mature Source Rock) که تولید هیدروکربن کرده باشد. 2-سنگ مخزن ( Resevoir Rock) که بتواند هیدروکربن را در داخل خود جای دهد. 3-مهاجرت هیدروکربن بین سنگ منشأ و سنگ مخزن ( Migration Pathway) عملی باشد. 4-پوش سنگ (Cap Rock ) از خروج نفت از داخل سنگ مخزن جلوگیری می کند. 5-تله نفتی ( Oil Trap) که در آن نفت به صورت تراوش های سطحی شناخته شده و مورد استفاده بوده اند(9). شکل 1-1 عنصرهای سیستم نفت اکتشافات نفت یک دانش بسیار قدیمی و کاربردی است که با جمع آوری قیر از تراوش های طبیعی سطحی به قلمرو علم وارد شد. در آن زمان ها از نفت برای مقاصد پزشکی، گرمایی و همچنین مصارف عایق کاری استفاده می شد. این مواد در ابتدای کشف به صورت منبع بسیار مهم انرژی تلقی شدند، لیکن با پیشرفت علم و تکنولوژی مدرن، خواص دیگر آنها نیز مورد توجه قرار گرفت و شاید امروز بتوان گفت که ارزش مشتقات پتروشیمی بسیار حایز اهمیت میباشند، زیرا منابع سوختی دیگری وجود دارند که از آنها به عنوان منبع انرژی می توان استفاده نمود،حال آنکه نفت میزان محدودی داشته و چنانچه به اتمام برسد، تهیه مشتقات مهم آن نیز منتفی خواهد شد. لذا تولید صحیح و برنامه ریزی های دقیق در صنعت، نقش بسیار مهمی را ایفا می کنند و با مرور زمان به صورت رکن اساسی این صنعت تلقی می گردند (9). 1-2 پیدایش نفت در مورد منشأ و پیدایش نفت نظریه های مختلفی وجود دارد که عبارتند از : 1-2-1 نظریه منشأ معدنی نظریه معدنی نفت که در ابتدای قرن بیستم به وسیله اکثر شیمی دان ها و زمین شناسان مورد قبول واقع شده بود در حال حاضر فقط جنبه تاریخی دارد. در 1901، Sanderens, Sabatier, استیلن را دمای 200-300 درجه سانتی گراد در حضور کاتالیزورهای نیکل و آهن احیاء شده، هیدروژن دار کردند و میزان زیادی از هیدروکربن های موجود در نفت خام به دست آوردند. با آنکه نظریه معدنی بودن منشأ نفت در ابتدا به سهولت پذیرفته شده بود طولی نکشید که با ایرادهای زیادی مواجه گشت که منجر به کنار گذاشتن آن شد. 1-2-2 نظریه منشأ آلی نفت امروزه می توان گفت که نظریه منشاء آلی برای نفت خام نسبت به هر نظریه دیگری قابل قبول تر است. نفت خام معمولا در لایه های رسوبی یافت می شود و همواره مقدار زیادی مواد آلی در این لایه ها وجود دارند. بقایای این مواد اعم از گیاهی و یا حیوانی محتوی مقدار زیادی کربن و هیدروژن هستند که سازنده اصلی نفت خام می باشند. به نظر می رسد موجودات بسیار کوچک و بی شماری که در دریاها، دریاچه ها و مرداب ها زندگی می کنند و پلانکتون نامیده می شوند، منشاء مواد آلی مولد نفت باشند. توزیع پلانکتون ها در سطح دریاها یکنواخت نیست. این موجودات در قسمت بالای آب دریاها ( عمق 50 تا 100 متری ) که اشعه خورشید نفوذ می کند و نیز در مجاورت سواحل متمرکزاند. تولید مثل این موجودات بسیار زیاد است و پس از نابودی در کف دریاهارسوب کرده، قسمت اعظم مواد آلی را تشکیل می دهند که بعدا با رسوب های مختلف مخلوط می شوند، همچنین آب رودخانه هایی که به دریا می ریزند حاوی مقداری مواد هیومیک است که ترکیباتشان نزدیک به هیدروکربن می باشد (11). 1-3 نفت خام نفت خام یا پترولیوم نوعی سیال است که به صورت مجموعه ای از هیدروکربن های مختلف، به اشکال مایع و یا گاز در مخازن زیر زمینی وجود دارد. پترولیوم در شیمی و زمین شناسی، اصطلاحا به ترکیبا ت هیدروکربنی اتلاق می شود که توسط چاههای نفت از داخل زمین استخراج می شوند. تصویر اصلی پترولیوم در داخل مخازن به صورت گاز است که به نام گاز طبیعی نامیده می شود. بخشی از پترولیوم در شرایط متعارفی (دمای 15 درجه سانتی گراد و فشار 760 میلی متر جیوه ) به صورت مایع درآمده که به آن نفت خام میگویند و بخش دیگر به همان صورت گاز باقی می ماند (12). 1-4 انواع نفت خام برای نشان دادن میزان سبکی و سنگینی نفت خام به طور معمول از شاخص ((ای-پی-آی)) (API) استفاده می شود. نفت های خام API بالاتر از 30 را سبک و 20 تا 30 را متوسط و پایین تر از 20 را نفت خام سنگین می گویند. نفت خام هایی با APIبیشتر از 44 مانند نفت خام « اکوفیسک » نیز وجود دارد که آنها را بسیار سبک می گویند. ((نفت شیرین)) به نفت خامی می گویند که میزان گوگرد آنها کمتر از 5/0 درصد و ((نفت ترش)) به نفت خامی می گویند که میزان گوگرد آنها بیش از 5/0 درصد باشد. میزان گوگرد موجود در نفت خام به طور معمولبین 1/0 و 3 درصد وزن نفت خام است. بیشتر نفت خام های شیرین، سبک و بیشتر نفت خام های ترش، سنگین هستند (12). 1-5 نفت خام برنت نفت خام برنت، یکی از شناخته شده ترین شاخص های نفت خام است که به عنوان مبنای قیمت گذاری بسیاری از انواع نفت خام در بازارهای جهانی به کار برده می شود. نفت خام برنت مخلوطی از نفت استخراج شده از شبکه برنت و (( نینان )) در دریای شمال است که از طریق شبکه خط لوله به پایانه نفتی ((سالوم وو))، بزرگترین بندر صادراتی دریای شمال در بریتانیا انتقال می یابد و در آنجا بارگیری می شود. درجه API مخلوط برنت بیش از 38 و میزان گوگرد آن 41/0 درصد است، بنابراین در طبقه نفت خام های سبک و شیرین قرارمیگیرد (6) 1-6 نفت خام مارس نفت خام مارس ( Mars ) از جمله نفت خام های سنگین و ترش به شمار می آید که در آمربکا و خلیج مکزیک تولید و در بندر Clovelly بارگیری و صادر می شود. درجه API آن 29 و مقدار گوگرد ان 9/1درصد است. مقدار تولید نفت خام مخلوط مارس از 150 تا 230 هزار بشکه در روز در نوسان است. شرکت شل یکی از تولید کنندگان بزرگ این نفت خام به شمار می آید(6). 1-7 نفت خام میناس نفت خام میناس ( Minas ) که با نفت خام
سبک سوماترا ( sumatra light ) نیز شناخته می شود، یکی از نفت خام های شاخص
بازار آسیاست که در مناطق خشکی جزیره ساماترای اندونزی تولید و از بندر محموله های صادراتی این نفت خام از 500 تا 700 هزار بشکه در نوسان است.تولید روزانه نفت خام میناس بیش از 400 هزار بشکه برآورده می شود(6). 1-8 نفت خام موربان نفت خام موربان ( Murban ) با درجه API 3/ 39 و وجود 8/0 درصد از جمله انواع نفت خام های سبک و نسبتا شیرین به شمار می آید. این نفت خام در امارات عربی متحد تولید Jebel بارگیری می شود.مقدار تولید نفت خام موربان تا 5/1میلیون شبکه در روز گزارش می شود(6). 1-9 نفت خام تاپیس نفت خام تاپیس با درجه API نزدیک به 46 و میزان گوگرد 03/0 درصد، در حوزه دریایی Trengganu مالزی تولید می شود.گفتنی است که این نوع نفت خام بر خلاف نفت خام برنت در بازار نفت مورد مطالعه قرار نمی گیرد،اما، یکی از انواع نفت شاخص برای قیمت گذاری در منطقه آسیا به شمار می آید. استرالیا به سبب روابط تجاری گسترده ای که با منطقه آسیا دارد، قیمت نفت خام تاپیس را برای قیمت گذاری نفت خام های وارداتی و حتی فراورده های نفتی خود به خود به کار می برد (6). 1-10 اجزای نفت خام فراورده های نفتی، از نفت خام مشتق می شوند که مهم ترین اجزای سازنده آن را هیدروکربن ها تشکیل هیدروکربن های اشباع شده، ترکیباتی هستند که هیچ پیوند دوگانه ای در ساختار خود ندارند. این هیدروکربن ها را می توان بر اساس ساختار شیمیایی به دو گروه آلکان ها (پارافین ها ) و سیکلوآلکانها (نفت ها) تقسیم بندی کرد. آلکان ها، خود می توانند زنجیره های انشعاب دار یا بدون انشعاب (نرمال)باشند. سیکلوآلکان ها دارای یک یا تعدادی حلقه کربنی ( معمولا سیکلوپنتان یا سیکلوهگزان ) در ساختار خود هستند. اغلب آلکان های موجود در نفت خام دارای استخلاف آلکیل می باشند (13). آروماتیک ها یک یا چند حلقه آروماتیک یا بدون استخلاف آلکیل دارند. بنزن ساده ترین آنهاست ولی در بر خلاف هیدروکربنهای اشباع شده و آروماتیک، آسفالتها و رزینها هر دو ساختارشان دارای گروههای قطبی غیر هیدروکربنی هستند و عناصر سازنده آنها علاوه بر کربن و هیدروژن، شامل مقادیر ناچیزی از ازت، گوگرد، و (یا) اکسیژن نیز می باشد. این گروهها اغلب با فلزات سنگین کمپلکس میدهند. آسفالنتنها از ترکیبات سنگین ملکولی تشکیل شده اند که در حلالهایی نظیر n-هپتان حل نمی شوند، در حالیکه رزین ها ملکولهای قطبی محلول در n-هپتان می باشند. رزین ها شامل ترکیبات ناجور حلقه،اسید ها و سولفونیک ها هستند (14). انواعی از محصولات نفتی،بوسیله فراوری نفت خام تولید می شوند.این فراوری اساسا یک فرایند تقطیر جزء به جزء است که بوسیله آن اجزاء یا بخشهای مختلف نفتی تولید می شوند.آلکان ها که یک گروه از هیدروکربنهای غیر اشباع شده هستند،در نفت خام یافت نمی شوند، ولی در حین جزء جزء کردن آن تولید می شوند (13). شکل 1-2 مثالی از ساختمان یک رزین – آسفالتین 1-11 خواص نفت خام نفت خام دارای خواص فیزیکی و شیمیایی می باشد. 1-11-1 خواص فیزیکی نفت خام وزن مخصوص،گرانروی،سیلان ( نقطه ربزش ) و درجه حرارت تقطیر جزئی از خواص فیزیکی نفت خام 1-وزن مخصوص ( چگالی ) : با در دسترس داشتن مقدار چگالی می توان حجم نفت را در دماهای مختلف محاسبه نمود. 2-گرانروی : مقدار گرانروی نفت با وزن و شکل قرارگیری مولکول در ارتباط است. 3-نقطه سیلان یا ریزش : عبارت است از پایین ترین درجه حرارتی که نفت تحت آن دما سیال خواهد بود. نقطه ریزش پایین، هنگام حمل محموله های دریایی به ویژه در مناطق قطبی و نیز در مواقع نشت نفت حائز اهمیت است. چنانچه نقطه سیلان نفت حمل شده، پایین تر از درجه حرارت محیط باشد، تمام نفت به هنگام نشت نفت منعقد شده و جمع آوری و کنترل آن ساده تر می باشد. نقطه سیلان تابعی از چگالی بوده که با ازدیاد چگالی افزایش می یابد. 4-درجه حرارت تقطیر جزء به جزء : ترکیبات یا اجزاء تشکیل دهنده نفت با روش تقطیر جزء به جزء از یکدیگر تفکیک می شوند (12). 1-11-2 خواص شیمیایی نفت خام نفت خام به علت منشأ تشکیل یافتن آن مخلوطی پیچیده از مولکول هایی است که اغلب آن ها هیدروکربنی هستند، مقدار کمی نیز ترکیبات گوگردی و اکسیژن دار در آن وجود دارد. ترکیبات پایه و اولیه نفت خام عبارتند از : کربن 84 تا 87 % هیدروژن 11 تا 14 % گوگرد 0 تا 5 % نیتروژن 0 تا 5 % اکسیژن 0 تا 1 % (12) 1-12 باکتری های بی هوازی به هر اندامگانی که برای رشد به اکسیژن نیاز نداشته باشد و حتی شاید در حضور اکسیژن بمیرد، اندامگان بی هوازی (imAnaerobic organis) یا باکتری بی هوازی (Anaerobic bacteria) گفته می شود (15). 1-13 دسته بندی باکتری های بی هوازی دسته ای که در حضور اکسیژن توانایی زندگی نخواهند داشت. دسته ای که توانایی استفاده از الکترون موجود در اکسیژن را هم دارند، در واقع قابل شیفت شدن به هوازی در محیط های حاوی اکسیژن اند (15). 1-13-1 باکتری های بی هوازی احیاکننده نیترات باکتری هایی هستند که در شرایط بی هوازی خاص با حذف و کاهش نیترات در نفت خام روی ویژگی های آن تاثیر میگذارد . 1-14 اندامگان بی هوازی شکل 1-3 شناسایی اندامگان بی هوازی و هوازی در محیط کشت مایع تایوگلایکولیت اندامگان بی هوازی انواع باکتری های هوازی و غیر هوازی را می توان با قرار دادنشان در محیط کشت مایع تایوگلایکولیت (Thigolycollate Broth ) شناسایی نمود، که حاصل آن در شکل بالا مشخص شده است: 1-هوازی اجباری: آن دسته که تنها در حضور اکسیژن توانایی زندگی دارند. 2-بی هوازی اجباری: آن دسته که در حضور اکسیژن توانایی زندگی ندارند. 3-بی هوازی اختیاری : آن دسته که توانایی استفاده از الکترون موجود در اکسیژن را هم دارند و در واقع قابل تغییر دادن متابولیسم خود به هوازی در محیط های حاوی اکسیژن اند. 4-خرد هوازی : آن دسته که به اکسیژن نیاز دارند، اما غلظت عادی اکسیژن موجود در جو برای آنها بیش از اندازه و مرگبار است. 5-تحمل کننده هوا : آن بی هوازیانی که در حضور اکسیژن هم می توانند به فعالیت خود ادامه دهند ولی قادر به استفاده از الکترون اکسیژن نیستند (16). به هر اندامگانی که برای رشد به اکسیژن نیاز نداشته باشد و حتی شاید در حضور اکسیژن بمیرد، اندامگان 1-15 متابولیسم بی هوازی ها باکتری های بی هوازی اجباری فسفوریلاسیون اکسیداتیو را انجام نمی دهند. علاوه براین، آنها در حضور اکسیژن کشته میشوند. این باکتریها فاقد آنزیمهای خاصی مثل کاتالاز (که پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن تجزیه می کند )، ( که به واسطه آنH + NADH2O2به DAN ,O2 تبدیل می شود. ) و سوپر اکسید دیسموتاز ( که به واسطه آن سوپر اکسید به پراکسید هیدروژن تبدیل می شود ) هستند. در سایر باکتری ها این آنزیم ها وجود دارند و آنها سمیت پراکسید و رادیکال های آزاد اکسیژن را که طی متابولیسم در حضور اکسیژن تولید شده اند برطرف می کنند. ارگانیسم های بی هوازی اختیاری مانند اشریشیا کولی می توانند بین انواع هوازی و غیر هوازی دگرگشت ( متابولیسم ) تغییر جهت دهند. تحت شرایط بی هوازی، آنها به وسیله تخمیر یا تنفس بی هوازی رشد کرده، اما در حضور اکسیژن به سمت تنفس هوازی بر می گردند. ارگانیسم های تحمل کننده هوا فقط متابولیسم غیر اکسیداتیو دارند ولی به دلایلی مانند وجود آنزیم های فوق در برابر اکسیژن مقاومند (16). 1-16 بیوسورفکتانت باکتری های هدف یعنی باکتری های بی هوازی و هالوفیل می بایست توانایی این امر را داشته باشند که از نفت به عنوان تنها منبع کربن و انرژی استفاده کنند. بنابر این تولید فاکتور های کمکی میزان دسترسی زیستی به ترکیبات نفتی را بالا می برد. یکی از این ترکیبات مورد بررسی بیوسورفکتانت می باشد (17). 1-17 تعریف بیوسورفکتانت ها ترکیبات آمفی فیلیکی هستند که در سطوح زنده توسط میکروارگانیسم های مختلفی تولید می شوند. این مولکول ها یا در سطح سلول قرار میگیرند و یا به محیط خارج از سلولی ترشح می شوند. بیوسورفکتانت ها با داشتن قسمت های هیدروفیلیک و هیدروفوبیک، کشش سطحی و بین سطحی را به ترتیب در سطح و بین سطوح(مثلا آب و نفت)کاهش می دهند (18). 1-18 بیوسورفکتانت ها از نظر وزن مولکولی میکروارگانیسم ها اغلب به سطوح متصل شده و در بین سطوح تجمع می یابند، بنابراین تعجب آور نیست که یک باکتری با نسبت سطح به حجم بالا، عوامل فعال در سطح مختلفی را تولید کند. تحقیقات نشان داده که بیوامولسیفایرهای سنگین وزنی که سطح باکتری را می پوشانند می توانند به صورت افقی به دیگر باکتری ها منتقل شده، ویژگی های سطحی آن ها را تغییر داده و سبب میانکنش آنها با محیط می شود. از نظر وزن مولکولی بیوسورفکتانت ها به دو گروه سبک و سنگین تقسیم بندی می شوند(18). 1-18-1 بیوسورفکتانت های با وزن مولکولی پایین مولکول هایی هستند که کشش سطحی و بین سطحی را کاهش داده و عموما شامل گلیکولیپید ها و لیپوپپتیدها می باشند. بهترین بیوسورفکتانت های گلیکولیپیدی رامنولیپید ها، تره هالولیپیدها و سوفورولیپیدها هستند، دی ساکاریدهایی که با یک زنجیره بلند اسید چرب یا هیدروکسی اسید چرب آسیله شده اند (18). 1-18-2 بیوسورفکتانت های با وزن مولکولی بالا(بیوپلیمرها ) گونه های باکتری بسیاری سورفکتانت های پلیمری خارج سلولی تشکیل شده از پلی ساکاریدها، پروتئین ها، لیپوپلی ساکاریدها، لیپوپروتئین ها و مخلوط های پیچیده این پلیمرها را تولید می کنند. بهترین بیوپلیمر شناخته شده امولسان ها هستند که توسط گونه های مختلف cterAcinetobaتولید می شوند. امولسان یک امولسیفایر فعال در غلظت های کم می باشد. اجزاء پروتئین و پلی ساکارید تنهایی هیچکدام فعالیت امولسیفیکاسیون ندارند اما مخلوط پروتئین و پلی ساکاریدی خالص شده اجازه بازسازی فعالیت امولسیفیکاسیون را به آنها می دهد. امولسیفایرها زیرمجموعه ای از سورفکتانت ها هستند که انتشار یک مایع در دیگری را پایدار می کند (18). 1-19 تولید بیوسورفکتانت ها محققین زیادی در مراکز تحقیقاتی مختلف در سراسر دنیا سعی در تولید حداکثری بیوسورفکتانت ها با استفاده از منابع متفاوت و ارزان قیمت داشته اند، ولی تاکنون از نظر صرفه اقتصادی توانایی رقابت با انواع شیمیاییسورفکتانت ها را نداشته اند. منابع کربنی مورد استفاده در تولید بیوسورفکتانت ها اغلب هیدروکربن ها، کربوهیدرات ها و روغن های گیاهی هستند. برای کاهش هزینه های تولید، دیگر منابع کربنی مانند ضایعات ناشی از روغن زیتون، ضایعات آبی تهیه پنیر و ملاس هایی که تلفات صنعتی به شمار می روند نیز به خوبی مورد استفاده قرار می گیرند (17). 1-20 اثر فاکتورهای مختلف بر تولید بیوسورفکتانت عوامل متنوعی بر تولید بیوسورفکتانت اثر می گذارند که خلاصه ای از آنها به قرار زیر است 1-20-1 اثر منبع کربن بر تولید بیوسورفکتانت منبع کربن مورد استفاده در تولید بیوسورفکتانت بسیار مهم است. این منبع به طور کلی در سه گروه طبقه بندی می شود. کربوهیدرات ها، هیدروکربن ها و روغن های گیاهی. برخی میکروارگانیسم ها فقط با استفاده از منبع کربنی هیدروفوبیکی هیدروکربن و روغن های گیاهی و برخی نیز توسط کربوهیدرات و یا چندین منبع کربنی مختلف بیوسورفکتانت تولید می کنند (19). 1-20-2 اثر منبع نیتروژن بر تولید بیوسورفکتانت اثر منبع نیتروژن بر تولید بیوسورفکتانت در میان نمک های معدنی تست شده، نمک های آمونیوم و اوره منبع نیتروژنی ترجیح داده شده تولید بیوسورفکتانت در سویه های آرتروباکتر بوده در حالیکه نیترات سبب تولید بیشترین میزان بیوسورفکتا نت در سودوموناس ها شده است. محدودیت نیتروژن باعث افزایش تولید و به همان اندازه نیز سبب تغییر در ترکیب تولید شده می شود (19). 1-20-3 اثر فاکتور های محیطی بر تولید بیوسورفکتانت فاکتورهای محیطی و شرایط رشد مانند دما، pH، دور شیکر و میزان دسترسی به اکسیژن نیز بر تولید بیوسورفکتانت از طریق اثر بر رشد و فعالیت سلولی اثر می گذارند. تولید رامنولیپید در سویه های سودوموناس در pH=6 به حداکثر می رسد و در pHبالاتر از 7 به شدت کاهش می یابد. سویه های باسیلوسی گرما دوست در دمای بالاتر از چهل درجه سانتی گراد رشد و بیوسورفکتانت تولید می کنند. مهار حرارتی این بیوسورفکتانت ها سبب تغییر محسوسی در خصوصیات آنها مانند کاهش کشش کشش سطحی، بین سطحی و کارایی امولسیفیکاسیون نمی شود و همه این ویژگیها پس از اتوکلاو در دمای 120 درجه به مدت 15 دقیقه ثابت می ماند (19). 1-21 تقسیم بندی بیوسورفکتانت ها بر خلاف بیوسورفکتانت های شیمیایی که بر اساس گروه قطبی تقسیم بندی میشوند، دسته بندی بیوسورفکتانت ها عمدتا توسط ترکیب شیمیایی و منشا میکروبی آنها انجام می شود. بخش هیدروفیلی بیوسورفکتانت ها دارای آمینو اسیدها یا کاتیون ها، آنیون های پپتیدی، مونو، دی و یا پلی ساکاریدها و. . . می باشد، در حالیکه بخش هیدروفوبیکی دارای اسیدهای چرب اشباع یا غیراشباع است. به طور کلی بیوسورفکتانت ها بر اساس ترکیب شیمیایی به چند گروه اصلی شامل گلیکولیپید، لیپوپپتیدها و لیپوپروتئین ها، اسید های چرب، فسفولیپیدها، سورفکتانت های پلیمری و سورفکتانت های ذره ای تقسیم می شوند (18). 1-22 انواع بیوسورفکتانت Glycolipids : بیوسورفکتانت با وزن مولکولی پایین و کربوئیدراتی متصل به یک زنجیره اسید چرب بلند یا اسید چرب هیدروکسیل است و مشهور ترین انواع بیوسورفکتانت محسوب می شود. Sophorolipids, Trehalolipids, Rhamnolipids از معروف ترین گلیکولیپید ها هستند. Rhamnolipids : این نوع گلیکوپپتید از یک یا دو مولکول رامنوز تشکیل شده است. باکتری Pseudomonas aeroginosaاین بیوسورفکتانت را تولید می کند. Rhamnolipids نقش مهمی را در پاکسازی آلودگی خاک ایفا می کنند. Trehalolipids: چندین نوع از ساختمان گلیکولیپید Trehalolipids گزارش شده است. جنس های Mycobacterium، Nocardia، acteriumbenCory از مهم ترین تولید کنندگان این بیوسورفکتنانت محسوب می شوند. Trehalolipid های تولیدی از میکروارگانیسم های مختلف در اندازه، ساختار مایکولیک اسید و تعداد اتم های کربن با هم متفاوتند. Sophorolipids : این گلیکولیپید توسط مخمرهایی مثل bombicolaTorulopsisتولید می شود. Sophorolipid ها شامل قند Sophorose و اسید چرب هیدروکسیل هستند که توسط پیوند بتاگلیکوزیدی به هم متصل می شوند. دو نوع Sophorolipid یافت شده است. نوع اسیدیک که در آرایشگری، ماسک صورت کاربرد داشته و خاصیت ضد شوره باکتری کشی دارد. نوع لاکتونیک خاصیت آفت کشی داشته و نسبت به نوع اسیدیک کاربرد تجاری بیشتری دارد. teinsLipopeptids and lipopro: لیپیدهای متصل به اسید چرب هستند.معروفترین لیپوپپتید های حلقوی،سورفکتین نامیده می شوند و توسط گونه های باسیلوس تولید می شوند. شامل 7 آمینو اسید متصل به گروههای کربوکسیل و هیدروکسیل یک اسید 14 کربنه هستند. لیپوپپتید حلقوی سورفکتین به وسیله گونه باسیلوس سوبتلیس تولید می شود و از قوی ترین بیوسورفکتانت ها محسوب می شود. یکی از مهم ترین ویژگی های سورفکتین توانایی آن در لیز اریتروسیت پستانداران است. Lichenysin : از نظر ساختاری و ویژگی های فیزیکی و شیمیایی شبیه به سورفکتین است و توسط گونه cheniformisBacillus Li تولید می شود. اسید های چرب، فسفولیپید و بیوسورفکتانت های پلیمریک نمونه های معروفی هستند که توسط باکتری ها و مخمرها تولید می شوند. هر کدام از این گروه ها دارای خصوصیات و کاربردهای مشخصی هستند. بیوسورفکتانت ها، علاوه برکاهش دادن کشش سطحی نفت، لایهیکپارچه نفتی را به ذرات کوچک تر می شکنند و به این ترتیب باعث امولسیونه شدن و نهایتاً حل شدن لایه نفتی در آب می شوند. همچنین نسبت سطح به حجم لکه نفتی را نیز افزایش داده وموجب میشوندتاباکتریهای نفت خواربراحتی اطراف ذرات نفتی جمع شده و آن را تجزیه نماید (18). 1-23 مزیت های استفاده از بیوسور فکتانت ها 1) تولید حجم انبوه با کاهش قیمت 2)از آنجا که بیوسورفکتانت منشا زیستی دارد و از نفت نیست می تواند به صورت پایدار تولید شود. 3) با محیط سازگار است. 4)فعالیت های خاص در دماهای شدید، pHوشوری، امکان تولید انها از طریق تخمیر 5) عملکرد انتخابی از دیگر مزایای باکتری های مولد بیوسورفکتانت جلوگیری از آلودگی نفتی می باشد. به این طریق که باکتری های نفت خوار تولید بیوسورفکتانت می کنند که این ماده کشش سطحی نفت را کاهش داده و آن را امولسیونه می کنند (20). نفت امولسیون شده توسط باکتری که تجزیه می شود و به این ترتیب به دی اکسید کربن و مواد ساده تری تبدیل می شود که جذب میکروب های موجود در طبیعت شوند. در مواردی نظیر ترک خوردگی لوله های نفت و یا غرق شدن یک نفت کش که مقدار زیادی نفت وارد دریا می شود، با انتقال این باکتری ها به محل می توانیم آلودگی ناشی از وجود نفت از بین ببریم (7). 1-24 مزیت بیوسورفکتانت ها به سورفکتانت های شیمیایی تجزیه پذیری زیستی : بر خلاف سورفکتانت های شیمیایی ترکیبات میکروبی به آسانی تجزیه می شوند در نتیجه در کاربردهای محیطی همچون حذف آلودگی های نفتی بسیار مناسب هستند، زیرا طی سازگاری که با محیط دارند به خوبی در حفظ محیط زیست نقش خود را ایفا می کنند. تنوع شیمیایی : به خاطر جمعیت دوگانه دوستی این عوامل
فعال در سطح، کاربردهای اختصاصی در زمینه های گوناگون یافته اند. بسته به
ساختار شیمیایی متنوعی که دارند، علاوه بر سوبستراهای متنوعی که از آن سنتز
سمیت بسیار کم : بیوسورفکتانت ها بر خلاف سورفکتانت های شیمیایی معمولا غیر سمی و یا با سمیت بسیار کم در نظر گرفته می شوند. تحمل دامنه های مختلف دمایی، pH و یونی : بسیاری از بیوسورفکتانت ها و فعالیت ها سطحی آنان به وسیله شرایط محیطی مانند دما، pH و. . . تحت تاثیر قرار نمیگیرند. به طور مثال لیکنسین حاصل از B. Lichniformis در دماهای بالاتر از 50 درجه سانتی گراد، دامنه pH 9-1؛ و غلظت های Nacl و Ca به ترتیب بیشتر از 50 گرم بر لیتر و 25 گرم بر لیتر پایداری بسیار خوبی دارد. ویژگی های لیپو پپتید سنتز شده به وسیله B. Subtilis پس از 20 دقیقه اتوکلاو در دمای 120 درجه سانتی گراد و شش ماه قرار دادن در دمای -18 سانتی گراد هیچ تغییری نکرد (20). 1-25 کاربردهای بیوسورفکتانت ها همه بیوسورفکتانت ها به صورت شیمیایی سنتز شده اند، با این وجود در سال های اخیر همه توجهات به بیوسورفکتانت ها به خاطر دامنه وسیع ویژگی های عملکردی و توانایی سنتز میکروبی معطوف شده است. 1-25-1 کاربرد بیوسورفکتانت ها در صنعت نفت بیوسورفکتانت ها به خوبی جایگاه خود را در بخش های مختلف صنعت نفت پیدا کرده اند. این امر به خصوص در ازدیاد برداشت میکروبی نفت بسیار به چشم می آید. کاهش کشش سطحی نفت، کاهش کشش بین سنگ مخزن و نفت، کاهش ویسکوزیته نفت و دیگر کاربردهای ارزشمند بیوسورفکتانت ها خود نمایانگر اهمیت آنها در این صنعت است. البته تجزیه آلودگیهای نفتی در مناطق نفت خیز و حذف این آلودگی ها از پتانسیل های ارزشمند این مولکول ها به شمار می روند. بیوسورفکتانت های رامنولیپیدی قادر به حذف فلزات سنگینی مانند کادمیم، روی، اورانیوم از خاک می باشد. میکروب از طریق رامنولیپید سطح سلولی به کادمیم متصل شده وآن را به درون خود جذب می کند.امولسان تولید شده به وسیله A. Calcoaceticus می تواند به اورانیوم متصل شود. شرکت Multi-Biotech یکی از زیر مجموعه های شرکت Geodyne Technology است که بیوسورفکتانت ها به منظور کاربرد در ازدیاد برداشت نفت به صورت تجاری درآورده است (1). 1-25-2 کاربرد بیوسورفکتانت ها در صنایع غذایی بیوسورفکتانت ها علاوه بر ویژگی های ذکر شده در صنایع غذایی نیز کاربردهای فراوانی دارند. آنان در کنترل تراکم گلبول های چربی، بهبود بافت و عمر مفید محصولات نشاسته ای، اصلاح ویژگیهای رئولوژیکی خمیر گندم و بهبود سازگاری و بافت محصولات بر پایه چربی به خوبی عمل می کنند. استفاده از سورفکتانت های رامنولیپیدی سبب پایداری خمیر و نیز حجم و بافت محصولات آشپزی می شود. لسیتین و مشتقات آن، استرهای اسید چرب شامل گلیسرول، سوربیتان و مشتقات اتیوگزیلاته مونوگلیسریدها در حال حاضر بیشترین امولسیفایر های مورد استفاده در صنایع غذایی هستند (1). 1-26 نقش های طبیعی و فیزیولوژیکی بیوسورفکتانت ها با افزایش تعداد بیوسورفکتانت های میکروبی شناسایی شده، مشخص شده که بیوسورفکتانت هایی که ساختارهای بسیار متفاوتی نسبت به هم دارند به وسیله میکروارگانیسم های متفاوتی تولید می شوند. عمومی سازی نقش های فیزیولوژیکی بیوسورفکتانت ها بسیار مشکل است و عمده مطالعات صورت گرفته بر ویژگیهای سطحی آنها استوار است (3). 1-27 افزایش سطح تماس ناحیه هیدروفوبی سوبستراها در رشد باکتری روی هیدروکربن ها، سرعت رشد می تواند به وسیله سطح ناحیه تداخلی ما بین آب و هیدروکربن (نفت) محدود شود. زمانی که سطح این ناحیه محدود می شود افزایش بیوماس بصورت حسابی بیشتر از حالت لگاریتمی است. در حقیقت سورفکتانت میکروبی با افزایش ناحیه سطح تماس، سبب افزایش بیوماس سلولی (در نتیجه استفاده از هیدروکربن بیشتر ) به صورت لگاریتمی می شود (8). 1-28 هالوفیل ها هالوفیل ها باکتری های شیمیوتروف هستند که در محلول های آب شور اشباع شده اند، مانند دریاچه نمک و حوضچه هایی که آب دریا در آنها تبخیر می شود، مانند حوضچه های نمک نزدیک خلیج سان فرانسیسکو زندگی می کنند. نمک دوست های افراطی از ATPبرای تنفس هوازی استفاده می کنند و توسط رنگ دانه بنفش خود، شکلی از فتوسنتز را با کسب انرژی نور خورشید، انجام میدهند. این باکتری بی خطر بوده و حوضچه های مذکور برای تولید نمک به صورت تجاری مورد استفاده قرار میگیرند. اسم این نوع باکتری ها از معادل یونانی آن یعنی نمک دوست گرفته شده است. هالوفیل ها را می توان در هر جایی که غلظت نمکش 5 برابر آب اقیانوس ها باشد به عنوان مثال در دریاچه نمک یوتا (یکی از ایالت های آمریکا) یافت. هالوفیل ها از این جهت منحصر به فرد تلقی می شوند که قادرند در آب هایی با شوری 15 تا 20 درصد به زندگی خود ادامه دهند. هالوفیل ها نیز خود به دو گروه میانه رو و افراطی تقسیم می شوند. هالوفیل های میانه رو می توانند در آب های 15 تا 20 درصد شوری زندگی می کنند ولی این در حالیکه است که نوع افراطی آنها در آب هایی با شوری حدود 36 درصد هم یافت می شوند (21). همان طور که می دانید وقتی سلولی در محیط غلیظ قرار می گیرد به دلیل هیپرتونیک بودن محیط و هیپوتونیک بودن سیتوپلاسم، این اختلاف غلظت سبب می شود که سلول سیتوپلاسم خود را از دست داده و می میرد. اکنون این سوال پیش می آید که این باکتری چگونه در این درجه شوری زنده می ماند ؟ آنها برای جلوگیری کردن از خروج مواد داخلیشان دو استراتژی را به کار می گیرند و برای اینکار مقداری انرژی مصرف می کنند. اول اینکه هالوفیل ها با متراکم کردن مولکول های زیستی که خود سنتز کرده اند و یا از محیط گرفته اند در سیتوپلاسم غلظت درون خود را با محیط برابر می کنند و دوم اینکه آنها از نفوذ پذیری انتخابی یون پتاسیم به داخل سیتوپلاسم سعی می کنند که خود را با محیط سازگار کنند (22). هالوفیل ها، هتروتروف و هوازی بوده و انرژی خود را از محیط بدست می آورند (21). 1-29 اهداف تحقیق نتایج حاصل از این تحقیق قابل استفاده درصنایع مرتبط با صنعت ومحیط میباشد. چنانچه درفرآیندهایی مثل ازدیاد برداشت میکروبی نفت، سبکسازی نفتهای سنگین، پاکسازی خاکها، آبهای آلوده به هیدروکربنهای نفتی قابل استفاده است. خصوصادرکشوری مثل ایران که مبحث آلاینده های نفتی درمحیطهای آبی ودریاهای جنوب وشمال ایران ویاخاکهای اطراف پالایشگاه وجوددارد، بررسی این موضوع مهم میباشد. 1-30 سوالات تحقیق 1)آیا نفت خام ایران حاوی باکتری های احیا کننده نیترات می باشد؟ 2) آیا باکتری های هالوفیل ساکن نفت ایران می توانند نیترات را احیا کنند؟ 3) آیا باکتری های هالوفیل احیا کننده نیترات در نفت ایران توانایی تولید بیوسورفکتانت را به منظور افزایش دسترسی زیستی به هیدروکربن های قابل مصرف دارند؟ 4) بهترین باکتری که هدف ما را تأمین می کنند کدام است؟ 1-31 فرضیه های تحقیق نفت خام ایران با تنوع میکروبی بالا به احتمال زیاد حاوی تنوعی از باکتری های بی هوازی از جمله باکتری های بی هوازی احیا کننده نیترات می باشد. این باکتری ها با حذف نیترات می تواند برخی ترکیبات هیدروکربنی پلی آروماتیک( PAH )، با وزن مولکولی بالا و حتی آلکانهای بلند زنجیره را شکسته و ترکیبات قابل دسترس تری برای میکروبها فراهم آوردند. لذا در فرآیند های آلاینده های نفتی و یا سبک سازی نفت می توانند مثمر ثمر باشند (23). |
![]() دانلود حل تمرین شیمی عمومی سیلبربرگدانلود حل تمرین شیمی عمومی سیلبربرگ
حل المسائل شیمی عمومی
دانلود در ادامه ....
|