بررسی رابطه بین سود نقدی سهام و رشد درآمد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

بررسی رابطه بین سود نقدی سهام و رشد درآمد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده1 فصل 1: کلیات تحقیق 1-1- مقدمه3 1-2- بیانمسأله4 1-3- اهمیتوضرورتانجامتحقیق6 1-4- اهدافتحقیق7 1-5- سوالات7 1-6- فرضیات7 1-7- روشوابزارگردآوریداده‏ها8 1-8- جامعهآماری،روشنمونه‏گیریوحجمنمونه8 1-9- تعریف متغیرهای تحقیق9 1-10- خلاصه فصل9 فصل 2:مبانی نظری 2-1- مقدمه11 2-2- فلسفهتقسیمسود12 2-3- تئوریهایتقسیمسود13 2-4- نظریهعدمارتباطتقسیمسود با قیمت14 2-5- نظریاتمربوطبودنتقسیمسود16 2-5-1- مدل گوردن16 2-5-2- مدل والتر18 2-5-3- مدلپرندهدردست20 2-6- تئوریاولویتمالیاتی20 2-7- سیاستتقسیمسودسهام21 2-7-1- سیاستتقسیمسودمنظم21 2-7-1-1- روشدرصدثابتیازدرآمدهرسهم23 2-7-1-2- روشمبلغیثابت24 2-7-1-3- روشدرصدیازقیمتاسمی28 2-7-2- سیاستتقسیمسودنامنظم28 2-7-3- سیاستتقسیمسودباقیمانده28 2-8- عواملمؤثربرسیاستتقسیمسود30 2-8-1- عواملقانونی30 2-8-2- سودخالص31 2-8-3- مشکلنقدینگی31 2-8-4- افزایشبی رویهسودانباشته31 2-8-5- عواملناشیازقراردادها32 2-8-6- عواملداخلی33 2-8-7- اهدافتوسعهای33 2-8-8- حفظساختارسرمایه34 2-8-9- نیازسهامداران35 2-8-10- بازدهحقوقصاحبانسهام35 2-8-11- وضعیتنقدینگی35 2-8-12- استفادهازمزایایمالیاتی36 2-8-13- تاثیردورههایتجاری36 2-8-14- نوعشرکت36 2-8-15- عمرشرکت37 2-9- رابطهسودنقدی و بازده37 2-10- تئوریهایپرداختسودسهام38 2-10-1- مدلهایاطلاعاتکامل- عاملمالیاتی39 2-10-2- مدلهایرفتاری39 2-10-3- مدلهایعدمتقارناطلاعاتی40 2-10-3-1- فرضیههزینهنمایندگی40 2-10-3-2- فرضیهجریاننقدیآزاد41 2-10-3-3- فرضیهپیامدهی41 2-11- رابطهسودنقدی -قیمت41 2-12- مفاهیم رشد درآمد آتی و فرصت های سرمایه گذاری42 2-13- مطالعات خارجی انجام شده45 2-14- مطالعات داخلی انجام شده48 فصل3:روشتحقیق 3-1-مقدمه53 3-2-روشتحقیق53 3-3-جامعهآماری54 3-4-نمونهآماری54 3-5- فرضیه هاومبانینظریآنها55 3-6- روشگردآوریداده ها57 3-7-روشهایآماریمورداستفاده57 3-8- خلاصهفصل58 فصل4:آزمونفرضیه هاو تجزیهوتحلیلداده ها 4-1- مقدمه60 4-2-بخشاول؛بررسیدادههایتحقیق60 4-2-1-آمارتوصیفی60 4-3- مدلتحقیق65 4-3-1- متغیروابسته65 4-4- نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق66 4-4-1- تخمینمدلاول66 4-4-2- تفسیر نتایجحاصلازآزمونفرضیهاول68 4-4-3- نتایجتخمینمدلرگرسیونیدوم69 4-4-4- تفسیر نتایجحاصلازآزمونفرضیهدوم71 4-4-5-نتایجتخمینمدلرگرسیونیسوم72 4-4-6- تفسیر نتایجحاصلازآزمونفرضیهسوم74 4-4-خلاصهفصل74 فصل5:خلاصهونتیجهگیری 5-1- مقدمه76 5-2-خلاصهونتیجه گیری76 5-3- فرضیه های تحقیق77 5-4- محدودیتهایتحقیق79 5-5- پیشنهادهایکاربردیتحقیق79 5-6- پیشنهاد برای تحقیقات آتی80 5-7- خلاصهفصل81 منابع و ماخذ82 چکیده انگلیسی83 فهرست جدول عنوان صفحه جدول (4-1)کلیه شرکتهای بکارگرفته شده درتحقیق61 جدول (4-2) آمار توصیفی64 جدول (4-3) تخمین رگرسیونی مدل (1)67 جدول(4-4) تخمین رگرسیونی مدل (2)70 جدول(4-5) تخمین رگرسیونی مدل (3)73 فهرست نمودارها عنوان صفحه نمودار (2-1) رابطه بین درآمد و سود هر سهم23 نمودار (2-2) رابطه بین درآمد و سود هر سهم25  چکیده تحقیق حاضر به منظور بررسی رابطه بین سود نقدی سهام و رشد درآمد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و در قلمرو زمانی 1386 تا 1391 انجام شده است. بدین منظور تعداد 41 شرکت و با تخمین 3 مدل رگوسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از اجرای آزمون فرضیات نشان داد که نسبت های پرداخت سود سهام با رشد درآمد آتی شرکت رابطه­ی معنی داری دارد. همچنین بین مدت تعامل نسبت پرداخت سود و فرضیات رشد سرمایه گذاری نیز رابطه معناداری است. این رابطه برای بازده سهام و نسبت پرداخت سود نیز مشاهده شده است. واژه­گان کلیدی: نسبت های پرداختی، رشد درآمدهای آتی، بازده، سود نقدی سهام، پانل فصل1 کلیات تحقیق 1-1- مقدمه پیشبینی، عاملیکلیدیدرتصمیمگیریهای اقتصادیاست. سرمایهگذاران،اعتباردهندگان، مدیریتو دیگراشخاصدرتصمیمگیریهای اقتصادیمتکیبهپیشبینیوانتظاراتهستند. ازآنجاییکهسرمایه­گذارانوتحلیلگرانمالی ازسودبهعنوانیکیازمعیارهایاصلیبرای ارزیابیشرکتهااستفادهمیکنند،وتمایلبه اندازهگیریمیزانسودآوریآتیدارندتانسبت بهنگهدارییافروشسهامخودتصمیمگیری کنند آنانباپیشبینیسود،نسبتبهوضعیت یکشرکتقضاوتمیکنند،زیرادراصل تفاوتدراینپیشبینیهاستکهتخصیص منابعسرمایهبهبخشهاوواحدهایمختلف تجاریراتعیین میکند اینموضوعبرای سرمایهگذارانبالقوهنیزاهمیتدارد. آنهابا پیشبینی جریانهاینقدیوسودهایآتی نسبتبهسرمایهگذاریوتخصیصمنابع سرمایهخوداقداممیکنند(جهانخانیوقربانی1384). سیاستتقسیمسودیکیازمهمترینمباحث مطرحدرمدیریتمالیاستزیراسودتقسیمی بیانگرپرداختهاینقدیعمدهشرکتهاویکی ازمهمترینگزینههاوتصمیماتپیشرویمدیران بهشمارمی­رود. مدیربایدتصمیمبگیردکهچه میزانازسودشرکتتقسیموچهمیزاندرقالب سودانباشتهمجدداًدرشرکتسرمایهگذاری شود. پرداختسودتقسیمیمستقیماًسهامدارانرا بهرهمندمیسازد، همچنین تواناییشرکتدرانباشتسود بهمنظوربهرهگیریازفرصتهایرشدراتحت تأثیرقرارمیدهد. هرسرمایهگذارباتوجهبهنوع سلیقه،سهامشرکتیراخریداریمیکندکه سیاستتقسیمسودآنرامطلوبمیداند. میزان سودسهامپیشنهادیتوسطهیئتمدیرهمعمولاً حاویاطلاعاتیدر خصوص انتظاراتمدیراندر موردسودآوریآیندهشرکتاست. تقسیم سودازدوجنبهقابلبحثمیباشد: ازیکسو عاملیتأثیرگذاربرسرمایهگذاریهایآتی و رشد درآمد شرکتاستیعنیتقسیمسودموجبکاهش منابعداخلیشرکتوافزایشنیازبهمنابعمالی خارجیاست. ازطرفدیگربسیاریاز سهامدارانخواهانتقسیمسودشرکتمیباشند. بنابراینمدیرانباحداکثرکردنثروتشرکت هموارهبینعلایقمختلفآنهاوفرصتهای سودآورسرمایهگذاریتعادلبرقرارکنند. بنابراینتصمیماتتقسیمسودکهازسوی مدیرانشرکتهااتخاذمیشودبسیارمهمو دارایاهمیتاست. ازاینرودراینتحقیق بهبررسیتأثیردرصدتغییراتسودسهام پرداختیبررشددرآمد شرکتهایپذیرفته شدهدربورساوراقبهادارتهرانپرداختهشده است(مهرانی،ساسانومرادی،محمدواسکندر،هدی 1389). تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطه بین تقسیم سود و رشد درآمد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در 5 فصل طراحی و اجرا خواهد شد. فصل اول تحت عنوان مقدمه به بیان مسئله، اهداف و فرضیات تحقیق و همچنین تعریف عملیاتی متغیرها می پردازد. 1-2- بیانمسأله درصورتیکهشرکتیدارایپروژهسرمایهگذاریتوجیهپذیریباشدکهدرچندسالآیندهبهبهره­برداری میرسدویاشرکتیپیشبینیمیکندکهدرسالآیندهنیازمالیخواهدداشت،پیشنهادعدمتقسیمیا تقسیمسودکمرابهمجمععمومیصاحبانسهامارایهمیکند.درصورتیکهمجمعبانظرهیئتمدیره موافقباشدسودمیانسهامدارانتقسیمنمیشودوبهحساباندوختههایاسودانباشتهانتقالمییابدو پس ازبهرهبرداریپروژهبهصورتسهامجایزهبهسهامداردادهمیشود،درغیراینصورت،سودبینسهامداران تقسیممیشودوبعدازآناگرمدیریتشرکتتشخیصدهدکهبرایتامینمالینیازبهوجدنقددارد،پس از طیکردنمراحلقانونی،اقدامبهافزایشسرمایهمیکند(جهانخانی،علیوقربانی،سعید 1384). عواملمتعددیبرسیاستتوزیعسودشرکت­هااثرمی­گذارندوگاهتقسیمسودرامحدود می­کنند. این عواملیادرچارچوبقوانینومقرراتوبه صورتاجباریبرایشرکت­هاتعیین می­شوندیااینکهشرکتبه اختیارخودراملزمبهرعایتاینعواملمیکند.بطورکلیاینعواملبهسهدستهقانونی،قراردادیو داخلیتقسیممیشوند. قوانینومقرراتمعمولاشرکتهارابهپرداختسودسهاممجبورنمیکندبلکهبیشتربهشرایطو مواردیراکهدرآنسودسهامنبایدپرداختشود،اشارهدارند.عمدهترینمباحثمطرحشدهدرقوانیندر رابطهباتقسیمسودعبارتنداز: محدودیتهایمربوطبهسرمایه، گرچهممکناست درقوانینتجارتکشورهایمختلفمتفاوتباشند،امادراغلبموارداینقوانین،پرداخت سودسهامرادرصورتیکهباعثنقصانسرمایهشودممنوعدانسته­اند. برخیازقوانین،سرمایهرانیزارزش اسمیسهامعادیاعلامکرده­اند.برایمثال،اگرسرمایهشرکتی200میلیونریالوارزشویژهآن210 میلیونریالباشد،شرکتنمی­تواند20میلیونریالسودسهامتوزیعکند. مگراینکهاقدامبهکاهش سرمایهکند. درقوانینتجاریبرخیکشورها،پرداختسودسهامنقدیبرایشرکتهاییکهباکمبودنقدینگیروبرو هستند،ممنوعاست.دراینشرایط،بدهی­هایشرکتبیشاز دارایی­هایآناستوشرکتقادربهانجام تعهداتخودبهبستانکاراننیست.بنابراینپرداختسودبهسهامدارانبهدلیلحمایتازبستانکارانمنع میشود. قوانینمالیاتیبعضیازکشورها،سودتقسیم­نشدهبیشازحدراهممنعمی­کند. اگرچهتعریفسود تقسیمنشدهبیرویهتاحدیمبهماست،امامعمولاًآنرانگهداریسودمازادبرنیازهایسرمایه­گذاریحال وآیندهشرکتتعریفمیکنند. هدفقانونمالیاتآناستکهشرکتهاراازعدمتقسیمسودبهدلیل اجتنابازپرداختمالیاتمنعکنند. چنانچهادارهوصولمالیاتبتواندمقدارقابلتوجه­ایازسودتقسیم نشدهمربوطراتشخیصدهد، جریمه­ایبرایشرکتوضعخواهندشد. بنابراینهرگاهشرکتیموقعیت نقدیقابلتوجه­ایبرایخودبوجودآورد،بایددلایلمحکمیبرایابقایاینوجوهبهمسئولانمالیاتیارائه دهد،درغیراینصورتبایدوجوهاضافیرابهشکلسودسهامبینسهامدارانتوزیعکند. همچنینممکناستقوانین،محدودیتهایدیگریبرایپرداختسودایجادکنند. اینمحدودیتها ممکناستدرحداقلسودتقسیمیمنعکسشدهویابهصورتمحدودیتهایمربوطبهوامهایدریافتی کهمبتنیبرتعیینمیزانسودتقسیمیاست،مطرحشوند. محدودیتقانونیدیگردرموردسهامممتاز استکهسهامدارانممتازدرگرفتنسوداولویتدارندوتازمانیکهسودهایمعوقسهامدارانممتاز پرداختنشود،شرکتنمیتوانداقدامبهتقسیمسودکند. با توجه به آنجه بیان گردید مساله اصلی این تحقیق بررسی رابطه بین سود نقدی و رشد درآمد در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است و این سوال مطرح است که آیا تغییرات سود می تواند درآمد شرکت را تحت تاثیر قرار دهد؟ 1-3- اهمیتوضرورتانجامتحقیق بازار سهام از دیرباز یکی از مباحث مورد علاقه در تحقیقات مالی بوده است. در این بین سیاست تقسیم سود یکی از نخستین زمینه­هایی است که تحقیقات فراوانی پیرامون آن انجام شده و در مدیریت مالی مدرن نیز مدل­ها و نظریه­های مختلفی برای توصیف آن ارائه شده است، به طوری که در هر زمان پژوهشگران کوشیده­اند معمای سود پرداختی را با استفاده از نظریه ها و دیدگاه­های جدید حل کنند. عوامل زیادی باید توسط شرکت مورد توجه قرار گیرد. تا تصمیم بگیرد چه میزان سود نقدی پرداخت کنند. از آنجا که بسیاری از سرمایه­گذاران مایلند پیش­بینی درستی از سرمایه­گذاری آتی خود داشته باشند و نسبت به نگهداری یا فروش سهام خود در آینده تصمیم گیری کنند، یکی از جنبه­های جذاب برای آنها سود نقدی سهام است. یافتن روش­هایی که بتواند اثر سود نقدی را بر درآمد شرکت و سهام را به خوبی نشان دهند، بسیار مفید می­باشد. لذا تحقیق حاضر تلاش خواهد کرد که این رابطه از طریق مدل های رگرسیونی تخمین زده و به آزمون آن بپردازد. 1-4- اهدافتحقیق 1) تبیین تاثیر نسبت پرداخت سود سهام بر رشد درآمد «عایدی» آتی 2) تبیین تاثیر نسبت پرداخت سود سهام بر رشد درآمد «عایدی» آتی در شرایط وجود تعامل بین پرداخت سود و بازده سهام 3) تبیین تاثیر نسبت پرداخت سود سهام بر رشد درآمد «عایدی» آتی در شرایط وجود تعامل بین نسبت پرداخت سود سهام و فرصت رشد سرمایه گذاری 1-5- سوالات 1) نسبت پرداخت سود سهام چه اثری بر رشد درآمد «عایدی» آتی دارد؟ 2) در شرایط وجود تعامل بین پرداخت سود و بازده سهام، نسبت پرداخت سود سهام چه اثری بر رشد درآمد «عایدی» آتی سهام دارد؟ 3) در شرایط وجود تعامل بین نسبت پرداخت سود سهام و فرصت های رشد سرمایه گذاری، نسبت پرداخت سود سهام چه اثری بر رشد درآمد «عایدی» آتی دارد؟ 1-6- فرضیات 1) نسبت پرداخت سود سهام اثر معنی داری بر رشد درآمد «عایدی» آتی دارد. 2) در شرایط وجود تعامل بین پرداخت سود و بازده سهام، نسبت پرداخت سود سهام اثر معنی داری بر رشد درآمد «عایدی» آتی سهام دارد. 3) در شرایط وجود تعامل بین نسبت پرداخت سود سهام و فرصت های رشد سرمایه گذاری، نسبت پرداخت سود سهام اثر معنی داری بر رشد درآمد «عایدی» آتی دارد. 1-7- روشوابزارگردآوریداده‏ها داده های مورد نیاز تحقیق به شیوه های مختلف جمع آوری شده اند گرد آوری داده ها و اطلاعات برای مباحث تئوریک مانند ادبیات موضوع تحقیق به روش کتابخانه ای و برای بخش های تجربی مانند جمع آوری داده های مربوط به متغیرهای تحقیق از اطلاعات منتشر شده سازمان بورس اوراق بهادار تهران، نرم افزار ره آورد نوین، بانکهای اطلاعاتی، سایت اطلاع رسانی سازمان بورس و شبکه جهانی اینترنت بدست آمده است.. برای پردازش اطلاعات از نرم افزارهای Excel و EVIEWS استفاده خواهد گردید. در تحقیق حاضر از آمار توصیفی برای توصیف متغیرهای تحقیق و نمونه مورد مطالعه استفاده شده است. 1-8- جامعهآماری،روشنمونه‏گیریوحجمنمونه جامعه، مجموعه ای از موجودات است که در یک زمان مطلوب قرار می گیرند و حداقل دارای یک صفت مشخصه باشند. صفت مشخصه، صفتی است که بین همه عناصر جامعه آماری مشترک و متمایزکننده جامعه آماری از سایر جوامع می باشد. جامعه، در حقیقت همه عناصری است که موضوع یک تحقیق معین در مورد آن مصداق پیدا می کند(کلانتری، ١٣٩٠). جامعه مورد تحقیق شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره 6 ساله از ابتدای سال 1386 تا پایان سال 1391 می باشد، که دارای شرایط زیر هستند: 1) شرکت­های مورد نظر از ابتدا تا انتهای تحقیق در عضویت بورس اوراق بهادار تهران باشند. 2) شرکت­های مورد نظر جزو بانک­ها و موسسات مالی و شرکت­های سرمایه گذاری، شرکت­های هلدینگ، لیزینگ ها و واسطه گری مالی نباشند. 3) شرکت­هایی که اطلاعات مربوط به متغیرهای مورد بررسی این تحقیق آن­ها وجود نداشته باشد، ازجامعه حذف می گردد. 4) سهام شرکت­ها در طی دوره تحقیق در بورس اوراق بهادار تهران معامله شده باشد. 5) شرکت­ها نباید در طی دوره تحقیق توقف فعالیت داشته باشند(باتوجه به محدودیت های فوق تعداد 41 شرکت بعنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب گردید). 1-9- تعریف متغیرهای تحقیق رشد درآمدی: تغییرات ایجاد شده درآمدی در طول دوره زمانی مشخص، رشد درآمدی می­باشد(فاما و فرنچ، 2001)[1]. سود نقدی سهام: سود هر سهم از تقسیم سود پس از کسر مالیات شرکت، بر تعداد کل سهام، محاسبه می­شود. که نشان دهنده سودی است که شرکت در یک دوره مشخص به ازای یک سهم عادی بدست آورده است(ریموند نوو، 1385)[2]. 1-10- خلاصه فصل با توجه به مسئله اصلی تحقیق حاضر یعنی اینکه آیا بین سود نقدی و رشد درآمدهای آتی و رشد فرصت های سرمایه گذاری شرکت های مورد مطالعه رابطه معنی داری وجود دارد یا خیر؟ این تحقیق در 5 فصل طراحی و اجرا شده است که کلیات مربوط به پژوهش در فصل حاضر تشریح و در فصل های بعدی ادبیات تحقیق، روش تحقیق، روش تجزیه و تحلیل داده ها و نتایج ارائه خواهد شد. فصل 2 مبانی نظری 2-1- مقدمه شواهدتجربیدرمورداینسؤالاساسیکهچرا شرکتهاسودسهامپرداختمیکنند،اجماعنظر کاملیرانشاننمیدهد(فلور و تاکور، 2007)[3]سیاستتقسیمسوددرطولزمانهمیشهمایه سردرگمیمحققانمالیبودهاست. مدیرانسودهای شرکترابهمنظورسرمایهگذاریمجددوکاهش هزینههایتأمینمالیبرایفرصتهایسرمایه گذاریبهمیزانمعقولنگهداریمیکنند،یابخشیاز آنرابهعنوانسودتقسیمیاعلانمیکنند،کهتوزیع سودمنابعدردسترسبرایسرمایهگذاریراکاهش میدهد(ساوا و ساوو، 2006)[4]رویکردسرمایهگذاریمجددسود موجبرشدواحداقتصادی،ورویکردتوزیعسود موجبجذبسهامدارانبالقوهمیشود(میلر و راک، 1985)[5]. اهدافشرکتهاازپرداختسودسهاممتفاوت بودهوممکناستبرایجذبمشتریانخاصیا انتقالاطلاعاتبهبازارباشدویافقطبازدهوجوه نقدمازادبرایهمهسهامدارانرابهطورمنصفانه درپیداشتهباشد.بهاینجهت،هیچیکاز تئوریهایسودسهامبهتنهایینتوانستهاستازسایر تئوریهایدیگرموفقترباشدوعلتآناحتمالاًبه وجودانگیزههایمتفاوتبرایپرداختسودسهامبر می­گردد(فلدستین و جری، 1983)[6]. تحقیقاتزیادی،واکنش مثبتقیمتسهامبه افزایشسودنقدیوواکنشمنفیقیمتسهامبه کاهشسودهاینقدیراتأییدنمودهاند.اینالگو دارایاعتبارزیادیاست،زیرادرتحقیقاتمختلف تأییدشدهاست(گرو و فرانک، 2003)[7]. در اینپژوهشتلاششدهاستکهاینموضوعدرشرکتهایپذیرفتهشدهدربورساوراقبهادار تهرانبررسیشود توزیعجریاننقدیبینمالکانشرکتاغلب بحثمهمیدربازارسرمایهاست. شرکتهامیتوانند جریانهاینقدیخودرابهروشهایمتفاوتیتوزیع نمایند. یکیازشیوههایتوزیعکهمطالعاتزیادیرا بهخوداختصاصداده،توزیعسودنقدیاست. 2-2- فلسفهتقسیمسود مفهوممنفعت­گرایی درایجادوادارهامورموسساتدرسال­هایاخیرموردنقدقرارگرفتهاستو تئوری­پردازاناقتصادیمفاهیمدیگریازجملهمطلوبیت­گراییراجانشینآنکرده­اند. بهایندلیل منفعت­گراییدرغالبنقدهامردوداعلاممی­شودکهسودتنهاانگیزهتاسیسوادارهشرکت­هانیست،بلکه اهدافرفاهی،اجتماعی،سیاسیواقتصادینیزازاهدافمهمتاسیسشرکت­هابهشمارمیروند. اقتصادانانهمچنینتشکیلسرمایهراازعواملموثررشدوپیشرفتاقتصادیمی­دانند. تشکیلسرمایه یاازطرفدولتیاازطرفبخشخصوصیصورتمی­گیرد.دولت­هادرسرمایه­گذاری­هایخوداجرای برنامه­هایزیربنایی،سیاست­هایاقتصادارشادی،برقراریامکاناتبرایدخالتدرامرتنظیمعرضهو تقاضایکالاهاوخدماتو...ونیزکسبمنفعتبهمنظورپشتیبانیازاهدافسیاسیونظامیرامدنظرقرار میدهند. اماهدفبخشخصوصیازسرمایه­گذاریمواردزیراست: 1) کسبسودسالانهبهعنوانسودسهام 2) کسبعایدیسرمایه 3) کسبسودسالانهواستفادهازعایدیسرمایه در عین­حالکهسرمایه­گذارانبهدریافتسودسالانهحاصلازسرمایه­گذاریخودعلاقهدارند،مدیران موسسات،ارزان­ترینومهم­ترینمنبعمالیرابرایرشدوتوسعهوتامیننیازهایمالیخوددرعدمتقسیم سودجستجومی­کنند،لذامیانایندوگروهتضادیوجودکهبایدقاعدتاًبهیکراهحلبهینهختمشود(بورساوراقبهادارتهران معاونتمطالعاتاقتصادیوتوسعهبازار، 1389). [1] -Fama &French ، 2001. [2]-Rimon Novo, 2007. [3]- Fuller, K., Thakor, A. (2007) [4]- Sava Savov. (2006) [5]- Miller, M.H., Rock, K.(1985) [6]- Feldstein, Martin S. and Jerry Green (1983) [7]- George, M. Frankfurter, and Bob G. Wood, Jr. (2003) دریافت فایل بررسی رابطه بین سود نقدی سهام و رشد درآمد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

مطالعات کانی شناسی و سنگ شناسی و خاستگاه کانی زایی کانسار مس روی ده معدن شهرکرد، با نگرشی ویژه به داده های سیالات درگیر

مطالعات کانی شناسی و سنگ شناسی و خاستگاه کانی زایی کانسار مس روی ده معدن شهرکرد، با نگرشی ویژه به داده های سیالات درگیر چکیده کانسار ده معدن در 226 کیلومتری جنوب غربی شهرستان شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. قدیمی­ترینسنگ­هایمنطقهمربوطبهسری هرمز با سن کامبرین زیریناستکهبر رویآنسازندهای باروت (کامبرین زیرین)،زاگون (کامبرین زیرین)،لالون (کامبرین میانی)،میلا (کامبرین پسین – اردویسین)،فراقان (پرمین) ودالان (پرمین) در زون زاگرس مرتفع رخنمون دارند.ماده معدنیبه صورترگه،رگچه درسنگمیزبانکربناته و شیل سازند باروت با سن کامبرین زیرین تمرکزیافتهاست. مطالعات ژئوشیمیایی ناهنجاری عناصر مس، روی، سرب، آرسنیک، منیزیم، کبالت، کلسیم، سدیم، منگنز و آهن را در نمونه­های سطحی مشخص ساخت و نتایجتجزیه عنصری نمونه­هایاخذشدهنشانمی­دهدکهعیارمسدربخش کانه­دارکانسار4/1 درصد تا 39/14 درصد،عیارروی 1/1 تا 31/12 درصد، و عیار سرب و کبالت کمتر از یک درصد می­باشد. درمحدودهکانسار،سازندباروت شاملدوبخشکربناتهوشیلیاستکهکانه­زاییبیشتردربخشکربناتهصورتپذیرفتهاست. ماده معدنی در رخساره­های خاص کانه­دار و در سه افق مشخص (دولومیت زیرین، شیل میانی، دولومیت فوقانی) وجود دارد. بر اساس مطالعات سنگ­شناسی از رخساره­های کربناتی اصلی در منطقه می­توان به رخساره­های میکرایت تجدید تبلور یافته، پل­اسپارایت، دولومیکرواسپارایت و دولواسپارایت اشاره کرد که دولواسپارایت رخساره کانه­دار اصلی است. کانی­زایی در محدوده کانسار ده معدن به دو مرحله کلی کانی­زایی اولیه و ثانویه قابل تقسیم است که کانی­های اولیه شامل: پیریت، کالکوپیریت، بورنیت، اسفالریت، سافلوریت و تتراهدریت می­باشند و کوولیت، دیجنیت، مالاکیت، آزوریت، اسمیت­زونیت، اکسیدهای آهن و لپیدوکروسیت به صورت ثانویه حضور دارند. به منظوردستیابیبهاطلاعاتمربوطبهویژگی­هایسیالکانسارساز،مطالعات میکروترمومتری بر روی میانبارهای سیال موجود در کوارتز و کلسیت همزاد با کانی سازی صورت پذیرفته است. مطالعه این سیالات درگیر نشان­دهنده محدوده دمایی گسترده از 158 تا 308 درجه سانتی­گراد و درجه شوری 8/0 تا 8/9 بوده است. بر اساس بررسی­های صورت گرفته شامل مطالعات صحرایی، سیالات درگیر، نوع کانی­های موجود در دگرسانی­ها، نوع عناصر و بافت و ساخت آنها و سایر نتایج آزمایشگاهی، کانسار ده معدن قابل مقایسه با کانسارهای مس رسوبی (کمربند مس زامبیا) است.  واژه­های کلیدی: کانسار ده معدن، کانی­سازی مس و روی، سیالات درگیر، چهارمحال و بختیاری.  فهرست: فصل اول: کلیات 1 – 1 - مقدمه:1 1 – 2 - موقعیت جغرافیایی:2 1 – 3 - گویش:3 1 – 4 - پوشش گیاهی:3 1 – 5 - آب و هوا:4 1 – 6 - وضعیت اقتصادی :5 1 – 7 - زمینریخت­شناسی6 1 – 8 - سوابق معدنکاری و مطالعات گذشته:6 1 – 9 - مطالعات آزمایشگاهی:7 فصل دوم:زمین­شناسی 2 – 1 - موقعیتمنطقهزاگرسدرزمین­ساختایران :8 2 – 2 – زمین­شناسیکلیمنطقهزاگرس:8 2 – 2 – 1 – پی­سنگزاگرس:9 2 – 2 – 2 - زاگرسمرتفع(زاگرسرورانده)10 2 – 2 – 3 - ماگماتیسمودگرگونی12 2 -3 – زمین­شناسیناحیه­ای کانسار ده معدن12 2 – 4 – چینه­شناسی:13 2 - 5 – زمین­شناسی محدوده کانسار ده معدن14 2 - 5 – 1 - سری هرمز:15 2 - 5 – 2 - سازند باروت :16 2 - 5 – 3 - سازند زاگون:17 2 - 5 – 4 - سازند لالون:18 2 - 5 – 5 - سازند میلا:18 2 - 5 – 6 - سازند فراقان:19 2 - 5 – 7 - سازند دالان:19 2 – 6 – زمین­شناسی ساختمانی :20 فصل سوم: سنگ­شناسی و کانه­نگاری 3 – 1 - مطالعات سنگ­شناسی منطقه:21 3 – 1 – 1 - مقدمه21 3 – 1 – 2 - مطالعه سنگ­شناسی کانسار ده معدن:21 3 – 1 – 3 - مطالعه سنگ­شناسی دشت سفید :26 3 – 1 – 4 - مطالعه سنگ­شناسی گنبد نمکی دو آب:34 3 – 2 - مطالعات کانه­نگاری منطقه:43 3 – 2 – 1 – واکنش­های گالوانی:44 3 – 2 – 2 - اکسایشپیریت45 3 – 2 – 3 - اکسایش کالکوپیریت45 3 – 2 – 4 - تشکیلکربنات­هایمس46 3 – 2 – 5 - معرفی کانی­های فلزی موجود در منطقه47 3 – 2 – 6 - بررسیمیکروسکوپیمقاطعصیقلی ایستگاه کانسار ده معدن:49 3 – 2 – 7 - بررسی میکروسکوپی مقاطع صیقلی ایستگاه دشت سفید56 3 – 2 – 8 - بررسی میکروسکوپی مقاطع صیقلی ایستگاه گنبد نمکی دو آب:58 3 – 3 – بافت­های موجود در منطقه:59 3 – 3 – 1 - بافتجانشینی:59 3 – 3 – 2 - بافت رگه­ای:59 3 – 3 – 3– بافت دانه پراکنده (Disseminated):59 3 – 4 – دگرسانی­های موجود در کانسار ده معدن:59 3 – 4 – 1 - دگرسانیسیلیسی59 3 – 4 – 2 - اکسیدهای آهن (دگرسانی اپاسیتی شدن):61 3 – 4 - 3 - دگرسانیکربناتی62 3 – 4 – 4 - دگرسانیآرژیلیک62 3 – 4 – 5 – آنکریت (FeCa(CO)3):63 3 – 5 – ویژگی­هایسنگمیزبان63 3 – 6 - توالی پاراژنزی:64 3 – 7 - نتایج مطالعات XRD:67  فصل چهارم: مطالعات ژئوشیمی 4- 1 - مقدمه:68 4 – 2 - روشمطالعه69 4 – 3 –پردازش داده­ها:69 4 – 3 – 1 – فایل­بندی داده­های خام:69 4 – 3 – 2 – داده­های سنسورد و نحوه جایگزینی آنها:69 4 – 3 – 3 - مطالعات آماری تک متغیره70 4 – 3 – 4 - محاسبه پارامترهای آماری توزیع عناصر مختلف71 4 – 3 – 5 - رسم نمودارها:71 4 - 3 – 6 – بررسی­های آماری چند متغیره:71 4 – 4 - بررسی ژئوشیمی عناصر در هر سه ایستگاه71 4 – 4 – 1 - ژئوشیمی گنبد نمکی دو آب71 4 - 4 – 2 – ژئوشیمی کانسار ده معدن80 4 – 4 - 3 - ژئوشیمی دشت سفید92 4 – 5 - مقایسه عناصر منطقه با مقادیر پوسته­ای و زمینه جهانی:100 4 – 6 – مطالعه ژئوشیمی رخساره­های کربناته:102 4 - 6 – 1 - استرانسیوم104 4 – 6 - 2 – نسبت­های منگنزوآهن:105 4 – 6 – 3 - نسبت سدیم:107 4 – 7 - تفسیر داده­های ژئوشیمی در منطقه مورد مطالعه108  فصل پنجم: سیالات درگیر 5 – 1 - مقدمه109 5 – 2 – انتخاب نمونه:109 5 – 3 – مطالعات پتروگرافی سیالات درگیر111 5 – 3 – 1 – تقسیم­بندی سیالات درگیر کانسار ده معدن بر اساس نوع فاز112 5 – 4 – مطالعات دما فشار­سنجی (ترموبارومتری) سیالات درگیر:113 5 – 4 – 1 - درجه پر­شدگی (F) :113 5 – 4 – 2 – مطالعات سرمایش ((Freezing:114 5 – 4 – 3 – مطالعات گرمایش (Heating) :115 5 – 4 – 4 - تخمین عمق و فشار به تله افتادن سیالات درگیر در کانسار ده معدن:118 5 – 5- نتایج حاصل از داده­های سیالات درگیر در کانسار ده معدن:119 فصل ششم: تعیین مدل ژنتیکی 6 – 1 – بررسی کانی­سازی کانسار ده معدن:120 6 – 1 – 1 - ذخایر مس با سنگ میزبان رسوبی121 6 – 1 – 2 - مقایسه داده­های سیالات درگیر کانسار ده معدن با کانسارهای کمربند مس زامبیا:126 6 – 1 – 3 – کانی­زایی روی در کانسار ده معدن:128 6 – 2 – نتیجه­گیری:131 فصل هفتم: نتیجه­گیری و پیشنهادات 7 – 1- نتایجعمومیمنطقه132 7 – 2 - نتایج حاصل از مطالعه کانی­شناسی و سنگ­شناسی132 7 –3 – نتیجه­گیری سیالات درگیر134 7 – 4 – نتایج حاصل از بررسی ژئوشیمی و نحوه تشکیل کانسار134 7 – 5 - پیشنهادات برای مطالعات آینده137 منابع............................................................................................................................................................................138 پیوست  تصاویر: تصویر 1 - 1: تصاویری از ایستگاه­های مورد مطالعه1 شکل 1 – 2: نقشه ایستگاه­های مورد مطالعه در گوگل ارث.2 شکل 1 - 3: راه­های دست­یابی به کانسار دهمعدن.3 تصویر 1 - 4: تصویری از جنگل­های انبوه و متراکم بلوط در استان چهارمحال و بختیاری.4 تصویر 1 - 5: روستای معدن و رودخانه کارون در جنوب شرقی کانسار ده معدن.5 شکل 2- 1: موقعیت محور ده معدن در نقشه ساختاری ایران (افتخارنژاد، 1359).13 شکل 2- 2: نقشه زمین­شناسی منطقه مورد مطالعه.14 تصویر 2- 3: سازندهای باروت، زاگون، لالون و میلا در منطقه.15 تصویر 2- 4: افق­های کانی­زایی سازند باروت در کانسار ده معدن.17 شکل 2- 5: نمای شماتیک از سازندهای موجود در منطقه و کانی­زایی­های کشف شده در آنها.19 تصویر 3- 1: رخساره­های کربناتی در سه ایستگاه مورد مطالعه.23 تصویر 3- 2: تونل حفر شده در کانسار ده معدن.23 تصویر 3- 3: دولومیت اسپارایتی در کانسار ده معدن..24 تصویر 3 - 4: دولومیت اسپارایتی تکتونیزه در کانسار ده معدن..25 تصویر 3- 5: دولومیت اسپارایتی در کانسار ده معدن..25 تصویر 3- 6: دولومیت اسپارایتی در کانسار ده معدن..26 شکل 3- 7: نمایی شماتیک از کنگلومرای قاعده­ای - دشت سفید.27 تصویر 3- 8: تصویری از رخساره کنگلومرایی در بخش زیرین سازند باروت.27 تصویر 3- 9: کنگلومرای پلی­میکتیک در دشت سفید. .28 تصویر 3- 10: دولومیت­های استروماتولیت­دار در بخش زیرین سازند باروت.29 تصویر 3- 11: دولومیکرواسپارایت در دشت سفید.30 تصویر 3- 12: نمایی از واحدهای ولکانیکی در بخش زیرین سازند باروت.31 تصویر 3- 13: گابروی پیریت­دار در دشت سفید.32 تصویر 3- 14: هیالوتراکی­آندزی­بازالت در دشت سفید..33 تصویر 3- 15: بازالت در دشت سفید.34 تصویر 3- 16: تصویر و نمای شماتیک از گنبد نمکی دو آب.35 تصویر 3- 17: متا توف سیلتی در گنبد نمکی دو آب – واحد اول..36 تصویر 3- 18: ماسه­سنگ در گنبد نمکی دو آب - واحد اول.37 تصویر 3 - 19: دولومیکرواسپارایت در گنبد نمکی دو آب – واحد دوم.38 تصویر 3- 20: دولومیکرواسپارایت در گنبد نمکی دو آب – واحد سوم.39 تصویر 3- 21: ماسه­سنگ در گنبد نمکی دو آب – واحد چهارم..40 تصویر 3 - 22: دولومیکرواسپارایت در گنبد نمکی دو آب – واحد پنجم.40 شکل 3 - 23: دولومیکرواسپارایت در گنبد نمکی دو آب – واحد ششم..41 تصویر 3 - 24: پل­اسپارایت در گنبد نمکی دو آب – واحد هفتم..42 تصویر 3- 25: میکرایت تجدید تبلور یافته پلوییددار در گنبد نمکی دو آب – واحد هشتم.43 شکل 3- 26: نمودار پایداری کانی­های مس بر حسب Eh-Ph48 شکل 3- 27: شرایط تشکیل و پایداری کانی گوتیت بر حسب Eh-Ph.49 تصویر 3- 28: مس فلزی و دیجنیت در سرباره ذوب کانسار ده معدن.50 تصویر 3- 29: کالکوپیریت، سافلوریت، تتراهدریت و رگه – رگچه­های کوولیتی در کانسار ده معدن..51 شکل 3- 30: رگه کوولیتی و مالاکیت در کانسار ده معدن..52 تصویر 3 - 31: رگه­ای از کالکوپیریت، دیجنیت، بورنیت، کوولیت و پیریت در کانسار ده معدن..53 تصویر 3- 32: رگه کالکوپیریتی دگرسان شده به کوولیت، گوتیت، لپیدوکروسیت و مالاکیت در کانسار ده معدن..54 تصویر 3- 33: کالکوپیریت دگرسان شده به گوتیت، لپیدوکروسیت، کوولیت و مالاکیت در کانسار ده معدن.55 تصویر 3- 34: رگه­ای از کالکوپیریت، پیریت، گوتیت، لپیدوکروسیت در کانسار ده معدن..56 تصویر 3- 35: پیریت دگرسان شده به گوتیت و لپیدوکروسیت در دشت سفید..57 تصویر 3- 36: پیریت و تنوریت در دشت سفید..57 تصویر 3 - 37: بلورهای خود­شکل پیریت دگرسان شده به گوتیت و لپیدوکروسیت در گنبد نمکی دو آب..58 تصویر 3 - 38: باندها و نودول­های چرتی در منطقه.60 تصویر 3- 39: سیلیس با بافت جانشینی و پر­کننده فضای خالی و سیلیس­های نهان بلور (کریپتوکریستالین) در مقاطع مورد مطالعه..61 تصویر 3- 40: اکسیدهای آهن با بافت جانشینی، پر­کننده فضای خالی و رگه­ای در مقاطع مورد مطالعه..62 تصویر 3- 41: دگرسانی سیدریتی و آنکریتی در کانسار ده معدن (قاسمی، 1388).63 تصویر 3- 42: تصاویر نشان­دهنده توالی کانی­زایی در کانسار ده معدن..65 شکل 4 - 1: تفکیک لایه­ها و مقدار عناصر مس، سرب، روی و کبالت در این لایه­ها - گنبد نمکی دو آب.73 شکل 4 - 2: نمودارهای مربوط به Zn در گنبد نمکی دو آب.74 شکل 4 - 3: نمودارهای مربوط به Cu در گنبد نمکی دو آب.75 شکل 4 - 4: نمودارهای مربوط به Co در گنبد نمکی دو آب.76 شکل 4 - 5: نمودارهای مربوط به Pb در گنبد نمکی دو آب.77 شکل 4 - 6: نمودارهای خوشه­ای مربوط به عناصر گنبد نمکی دو آب..80 شکل 4 - 7: نمودار مربوط به فراوانی عناصر اصلی در نمونه­های کانسار ده معدن.82 شکل 4 - 8: تفکیک لایه­ها و مقدار عناصر مس، سرب، روی و کبالت در این لایه­ها (کانسار ده معدن).83 شکل 4 - 9: نمودارهای مربوط به Cu در کانسار ده معدن.84 شکل 4 - 10: نمودارهای مربوط به عنصر Co در کانسار ده معدن.85 شکل 4 - 11: نمودارهای مربوط به عنصر Zn در کانسار ده معدن.86 شکل 4 - 12:نمودارهای مربوط به Pb در کانسار ده معدن.87 شکل 4 - 13: روابط همبستگی عناصر اصلی به صورت شماتیک.88 شکل 4 - 14: هیستوگرام میزان واریانس بیان شده توسط هر یک از مؤلفه­ها (کانسار ده معدن).90 شکل 4 - 15: نمودار میزان مشارکت عناصر در هر سه مؤلفه (کانسار ده معدن).91 شکل 4 - 16: نمودار خوشه­ای مربوط به عناصر اصلی کانسار ده معدن.92 شکل 4 - 17: تفکیک لایه­ها و مقدار عناصر مس، سرب، روی و کبالت در این لایه­ها (دشت سفید).94 شکل 4 - 18: نمودارهای مربوط بهZn در دشت سفید.95 شکل 4 - 19: نمودارهای مربوط بهCo در دشت سفید.96 شکل 4 - 20: نمودارهای مربوط بهCu در دشت سفید.97 شکل 4 - 21: نمودارهای مربوط بهPb در دشت سفید.98 شکل 4 - 22: نمودار خوشه­ای برای عناصر ایستگاه دشت سفید..100 شکل 4 - 23: نمودار Sr در برابر Mg و Mn.105 شکل 4 - 24: نمودار Mn-Fe در برابر Mg106 شکل 4 - 25: نمودار Na در برابر Mn و Mg.107 تصویر 5 - 1: تصاویری از نمونه­های مورد استفاده برای مطالعه سیالات درگیر کانسار ده معدن.110 تصویر، 5 - 2: سیال اولیه (P) و ثانویه کاذب (Ps) در داده­های سیالات درگیر کانسار ده معدن.111 تصویر 5 - 3: تصاویر انواع فازهای سیالات درگیر در کانسار ده معدن.113 شکل 5 - 4: نمودار رابطه بین نقطه ذوب یخ با مقدار و نوع نمک حل شده در آب (شفرد، 1985).115 شکل 5 - 5: هیستوگرام درصد شوری سیالات مطالعه شده.115 شکل 5 - 6: هیستوگرام مربوط به دمای همگن­شدگی سیالات مطالعه شده.116 شکل 5 - 7: مدلشماتیکبراینشاندادنتغییرات احتمالی میانبارهای سیال پس از تشکیل و در هنگام عمل گرمایش(شفرد و همکاران، 1985).117 شکل 5 - 8: نموداردما- چگالیجهتتعیینمقدارفشارباتوجهبهشوری(والتر 1985).119 شکل 6 - 1: نمایی شماتیک از کانی­سازی در کانسار ده معدن با لحاظ نقش گنبد نمکی و فرایند دیاپیریسم در کانی­سازی..121 شکل 6 - 2: نقشه محل کانسارهای کمربند مس زامبیا در آفریقای مرکزی (Francois, 1974).126 شکل 6 – 3: مقایسه داده­های سیال درگیر کانسار ده معدن با بعضی از کانسارهای کمربند مس زامبیا.127 تصویر 6 – 4: کانی­زایی غیر سولفیدی روی در بخش محدودی از کانسار ده معدن.129 تصویر 6 – 5: تشکیل سیدریت در واحد دولومیتی دارای کانی­زایی روی..129 شکل 6 – 6: طبقه­بندی کانسارهای روی غیر سولفیدی (هیتزمن، 2003).130 شکل 6 – 7:مکان کانسارهای Kabwe و Star Zinc در زامبیا (Terracciano, 2008).130  جداول: جدول 3 - 1: توالی پاراژنزی کانسار ده معدن.66 جدول 3 - 2: نتایج مطالعات XRD در کانسار ده معدن.67 جدول 4 - 1: درصد سنسورد عناصر در ایستگاه­های گنبد نمکی دو آب و دشت سفید.70 جدول 4 - 2: مشخصات نمونه­های گرفته شده از ایستگاه گنبد نمکی72 جدول 4 - 3: پارامترهای آماری مربوط به داده­های لگاریتمی و خام – گنبد نمکی دو آب.73 جدول 4 - 4: ضرایب همبستگی Pearson برای عناصر ایستگاه گنبد نمکی دو آب.79 جدول 4 – 5: داده­های ICP – OES مربوط به کانسار ده معدن .81 جدول 4 -6: مشخصات نمونه­های ICP _ OES کانسار ده معدن.81 جدول 4 - 7: پارامترهای آماری مربوط به داده­های لگاریتمی و خام (کانسار ده معدن).82 جدول 4 - 8: ضرایب همبستگی Pearson مربوط به عناصر کانسار ده معدن.89 جدول 4 - 9: میزان مشارکت عناصر در آنالیز فاکتوری (کانسار ده معدن) .90 جدول 4 - 10: میزان واریانس مؤلفه­ها در دو حالت دوران یافته و بدون دوران (کانسار ده معدن).90 جدول 4 - 11: میزان مشارکت هر یک از عناصر در سه مؤلفه (کانسار ده معدن)91 جدول 4 - 12: مشخصات نمونه­های گرفته شده از ایستگاه دشت سفید.93 جدول 4 - 13: پارامترهای آماری داده­های لگاریتمی و خام ایستگاه دشت سفید94 جدول 4 - 14: ضریب همبستگی Pearson مربوط به عناصر دشت سفید.99 جدول 4 - 15: مقایسه میانگین عناصر در منطقه با مقادیر پوسته­ای.101 جدول 4 - 16: مقایسه مقادیر روی با زمینه جهانی و پوسته101 جدول 4 - 17: مقایسه مقادیر مس در منطقه با مقادیر آن در پوسته102 جدول 4 - 18: مقایسه مقادیر زمینه­ای سرب در منطقه با زمینه جهانی102 جدول 4 - 19: مقایسه مقادیر کبالت در منطقه با زمینه جهانی و مقادیر پوسته­ای.102 جدول 4 - 20: مقادیر عناصر جزئی در رخساره­های کربناته.103 جدول 4 - 21: میانگین مقادیر عناصر فرعی در چهار رخساره کربناته103 جدول 5 - 1: مشخصات کانی­های مورد استفاده در بررسی سیالات درگیر110 جدول 5 - 2:نوع فاز،اندازه و درجه پر­شدگی سیالات درگیر.117 جدول 5 - 3: داده­های ترمومتری سیالات درگیر.118 جدول 5 - 4: عمق به تله افتادن سیالات درگیر119 جدول 6 - 1: مقایسه کانسار ده معدن با کانسارهای مس رسوبی.124 جدول 6 - 2: مقایسه کانسار ده معدن با کانسار کوپفرشیفر و کانسار موفیلرای کمربند مس زامبیا.125 جدول 6 - 3: مقایسه کانسار ده معدن با کانسار خونگاه یاسوج.125 جدول 6 – 4: مقایسه سیالات درگیر کانسارهای کمربند مس زامبیا با کانسار دهمعدن.127 جدول 6 - 5: مقایسه کانسار روی در ده معدن با کانسارهای کمربند مس زامبیا.130  فصل اول: کلیات  1 – 1 - مقدمه: منطقه مورد مطالعه بر اساس تقسیم­بندی ساختاری بخشی از زون زاگرس مرتفع می­باشد و از نظر زمین­شناسی ناحیه­ای در ورقه 100000/1 اردل قرار گرفته است. کارهای صورت گرفته بر روی این کانسار بیشتر جنبه اکتشافی داشته است، از این رو در این تحقیق بطور دقیق­تر به مطالعه کانی­شناسی، سنگ­شناسی، ژئوشیمی، سیال درگیر و نحوه تشکیل این کانسارپرداخته شد. در کانسار ده معدن حجم واریزه­ها به حدی بوده که بررسی کانسار را در رخنمون سطحی ماده معدنی با مشکل روبرو ساخته است. بیشتر نمونه­های برداشته شده، از نمونه­های واریزه­ای دارای کانی­زایی می­باشند. همانطور که در ادامه در بخش زمین­شناسی کانسار اشاره می­شود، سازندهای باروت، زاگون، لالون، میلا، فراقان و دالان در امتداد رود کارون با جهت شمال غرب – جنوب شرق رخنمون دارند. بعضی از این مناطق همانند کانسار ده معدن، مستعد کانی­زایی مس و روی می­باشند که از جمله این مناطق می­توان به دشت سفید واقع در شمال غرب کانسار ده معدن اشاره کرد. با توجه به کانی­زایی و سنگ­شناسی یکسان دشت سفید با ده معدن، مطالعه این منطقه با حجم واریزه­ای کمتر، می­تواند در شناخت نحوه تشکیل کانسار ده معدن و کانی­زایی در منطقه مؤثر باشد. در جنوب و جنوب شرقی کانسار ده معدن، رخنمون گنبدهای نمکی وجود دارد، بنابراین مطالعه این گنبدها اطلاعات مهمی درباره اینکه آیا کانی­زایی در ارتباط با فرایند دیاپیریسم بوده یا نه، در اختیار ما می­گذارد. از جمله این گنبدها می­توان به گنبد نمکی دو آب واقع در جنوب شرق کانسار ده معدن اشاره کرد. از این رو در این تحقیق علاوه بر کانسار ده معدن، از دو ایستگاه دشت سفید و گنبد نمکی دو آب نیز به منظور مطالعه دقیق­تر نحوه تشکیل کانسار، نمونه­برداری صورت گرفت (تصویر 1 - 1).  تصویر 1 - 1: الف. نمایی از تونل حفر شده در کانسار ده معدن (دید به سمت شمال). ب. نمایی از ایستگاه گنبد نمکی دو آب واقع در جنوب شرق ده معدن (دید به سمت شرق). ج. نمایی از ایستگاه دشت سفید واقع در شمال غرب ده معدن (دید به سمت شمال). شکل 1 – 2: نقشه ایستگاه­های مورد مطالعه در گوگل ارث. 1 – 2 - موقعیت جغرافیایی: کانسار ده معدن در استان چهارمحال و بختیاری در بخش مرکزی کوه­های زاگرس واقع شده است. این استان از شمال و شرق به استان اصفهان، از غرب به استان خوزستان، از جنوب به استان کهگیلویه و بویراحمد و از شمال غرب به استان لرستان محدود است. کانسار ده معدن در این استان و در 48 کیلومتری جنوب غربی شهرستان بروجن قرار دارد و از دو طریق می­توان به این منطقه دست یافت یکی از طریق اصفهان – بروجن و بخش ناغان که 220 کیلومتر جاده آسفالته دارد و دیگری از راه شهرکرد – شلمزار و بخش ناغان که 226 کیلومتر جاده آسفالته است (شکل 1 - 3). شکل 1 - 3: راه­های دستیابی به کانسار دهمعدن. 1 –3- گویش: زبان مردم این منطقه از دست­نخورده­ترین زبان­های فارسی است که ریشه فارسی پهلوی دارد. زبان­شناسان به نزدیکی خاصی بین لهجه­های بختیاری و زبان پهلوی معتقدند. در این استان عموما به "فارسی لری" گفتگو می­کنند. مردم شهرهای شهرکرد، بروجن، فرخ­شهر و برخی دیگر مناطق به زبان فارسی صحبت می‌­کنند، اما مردم مناطق لردگان، اردل، کوهرنگ و فارسان به گویش بختیاری صحبت می‌­کنند. 1 – 4 - پوشش گیاهی: پوشش گیاهی در محدوده کانسار ده معدن به نسبت انبوه، متراکم و جنگلی است. بیشتر درختان منطقه از نوع بلوط بوده و در کنار آن درختانی چون بن، سرو وحشی، زالزالک، زبان گنجشک و بادام دیده می­شود. تمام این مناطق جزء مناطق حفاظت شده محیط زیست می­باشند. در مناطق مرتفع و کوهستانی حیواناتی نظیر کل، بز کوهی زیستمی­کنند و در مناطق پست­تر و تپه ماهورتر حیواناتی نظیر گراز،گرگ و خرس وجود دارند. جنگل­های استان از نظر جغرافیایی در ردیف جنگل­های غرب و جنوب غرب کشور محسوب می­شوند. مساحت جنگل­های استان در حدود 307 هزار هکتار است و به صورت نواری از کوه­های بازفت (شهرستان کوهرنگ) در شمال غرب استان شروع و به ارتفاعات فلارد (شهرستان لردگان) در جنوب شرق استان ختم می­شوند. به دلیل صعب العبور بودن این منطقه، استان بسیار بکر می­باشد و از امکانات محدودی به ویژه در نقاط دور افتاده، برخوردار است. حجم وسیعی از جنگل­های منطقه جهت استفاده از چوب برای سوخت، در حال از بین رفتن است.  تصویر 1 - 4: تصویری از جنگل­های انبوه و متراکم بلوط در استان چهارمحال و بختیاری. 1 – 5 - آب وهوا: استان چهارمحال و بختیاری به دلیل دارا بودن ویژگی­های خاص جغرافیایی و توپوگرافی از لحاظ آب و هوایی متنوع بوده و اقلیم‌­های متفاوتی در آن وجود دارد. به دلیل کوهستانی بودن استان و با توجه به اینکه دمای هوا، ناشی از ارتفاع هر منطقه است، اقلیم‌­های حرارتی مختلفی در استان حکمفرماست. نواحی غربی استان که پوشیده از جنگل­های بلوط است، اقلیم نیمه گرمسیری با تابستان­های گرم و معتدل دارند که کانسار ده معدن جزء این اقلیم بشمار می­آید. این ناحیه از نظر آب و هوایی شباهت بسیاری به استان خوزستان دارد و زمستان­های بسیار معتدل (کمترین درجه حرارت حدود 5 درجه زیر صفر) و تابستان بسیار گرم و معتدلی (بالاترین درجه حرارت 50 درجه است) دارد. به علت جوان بودن دوره کوهزایی در این منطقه، وجود بلایا و مخاطرات طبیعی بسیاری چون سیل، زلزله و رانش زمین در اکثر نقاط آن مشاهده می­‌شود. معروف­ترین رودخانه­های دایمی جنوب غربی و مرکزی ایران یعنی کارون، زاینده رود و دز از ارتفاعات این استان سرچشمه می­گیرند. فرونشست­های به وجود آمده همزمان با حرکات زمین­ساختی زاگرس و آب حاصل از ذوب برف کوه­های بلند، تالاب­های متعددی را در استان تشکیل داده است که زیستگاه انواع پوشش گیاهی – جانوری می­باشند. ریزش­های جوی، برف و باران در کوه­های بختیاری، منشأ سرشاخه­های رودخانهکارون و زاینده رود هستند. این منطقه با وجود مساحت کم، ده درصد از منابع آب کشور را در اختیار دارد.  تصویر 1 - 5: روستای معدن و رودخانه کارون در جنوب شرقی کانسار ده معدن (دید به سمت شمال غرب از گنبد نمکی دو آب). 1 – 6 - وضعیت اقتصادی : استان چهارمحال و بختیاری جزء محروم­ترین استان­های کشور است. وضعیت صنعت، معدن، صنایع روستایی و کشاورزی در این استان خوب نیست. تقریبا هیچ پروژه صنعتی بزرگی در منطقه وجود ندارد، و در پروژه­ها نقش نیروهای محلی در کارهای تخصصی صفر و نقش آنها در کارهای غیر تخصصی زیاد نمی­باشد و بیشتر نیروی کار غیر فنی از استان­های دیگر مانند اصفهان و استان­های آذری زبان و سایر مهاجرین تأمین می­شود. بزرگترین عواملی که نا­بهنجاری­های اقتصادی منطقه را می­سازند عبارتند از: - صعب العبور بودن منطقه و نبودن راه­های ارتباطی: البته اکنون شبکه راه­های ارتباطی کمی گسترش یافته است. که این گسترش به دلایل نظامی و طی سال­های جنگ و جهت پشتیبانی استان خوزستان بوده است. اگر چه حتی راه هم نمی­تواند مشکل اقتصادی این استان را در کوتاه مدت حل کند، چون راه­های منطقه به دلیل کوهستانی بودن خطرناک و نا­مناسب­اند. از طرف دیگر کمبود ارتباطات مردم این منطقه از کشور با سایر نقاط را عامل رشد نیافتگی اقتصادی این منطقه دانسته­اند. دریافت فایل مطالعات کانی شناسی و سنگ شناسی و خاستگاه کانی زایی کانسار مس روی ده معدن شهرکرد، با نگرشی ویژه به داده های سیالات درگیر

دانلود جزوه حقوق مدنی 8 - شفعه، وصیت و ارث - دکتر ناصر کاتوزیان

دانلود جزوه حقوق مدنی 8 - شفعه، وصیت و ارث - دکتر ناصر کاتوزیان از جمله واحدهایی که دانشجویان رشته حقوق باید در 8 ترم بگذرانند، درس حقوق مدنی است. فروشگاه جزوه 30تی اقدام به آماده‌سازی خلاصه‌ای از کتاب حقوق مدنی 8 در قالب جزوه حقوق مدنی 8 تالیف شده توسط ناصر کاتوزیان کرده است و شما می‌توانید برای دانلود این جزوه به ادامه مطلب مراجعه کنید. نام فایل: جزوه حقوق مدنی 2 - اموال و مالکیت تالیف: دکتر ناصر کاتوزیان تعداد صفحات: 102 صفحه فرمت فایل: PDF حجم: 8 مگابایت قیمت: 1000 تومان برخی از صفحاتی که در این جزوه می‌توانید مطالعه کنید    دریافت فایل دانلود جزوه حقوق مدنی 8 - شفعه، وصیت و ارث - دکتر ناصر کاتوزیان

دانلود جزوه تحول افسانه ای عارفان

دانلود جزوه تحول افسانه ای عارفان دانلود جزوه تحول افسانه ای عارفان دریافت فایل دانلود جزوه تحول افسانه ای عارفان

مدل زایشی کانسارهای مس معدن بزرگ و آسیادیو براساس ویژگی های زمین شناسی و کنترل کننده های ساختاری، عباس آباد،شمال خاوری سمنان

مدل زایشی کانسارهای مس معدن بزرگ و آسیادیو براساس ویژگی های زمین شناسی و کنترل کننده های ساختاری، عباس آباد،شمال خاوری سمنان چکیده معدن بزرگ در 5/7 کیلومتری شمال­خاور عباس­آباد ( استان سمنان) و در مختصات جغرافیایی "00 ’27 56 طول خاوری و "00 ’25 36 عرض شمالی واقع شده است. از دیدگاه پهنه­های رسوبی -ساختاری، و بر اساس تقسیم بندی نبوی این منطقه در بخش شمالی زون ایران مرکزی واقع شده است. کانی­سازی مس در کانسار معدن بزرگ در ارتباط با گسل­ها می­باشد. به طور کلی دو مجموعه واحد سنگی در این کانسار، یکی مجموعه زیرین یا کهن­تر بارخساره آتشفشانی–آذرآواری و دیگری مجموعه بالایی یا جوان­ تر بارخساره آواری-رسوبی رخنمون دارد. در این کانسار واحد آتشفشانی E10به عنوان واحد اصلی کانه زایی و همچنین به وسیله توده­های معدنی، به عنوان میزبان کانی­سازی شناخته شده است. کانی سازی عدسی شکل در واحد معدنی E10 دارای 8 متر ضخامت می­باشد. واحدهای سنگی رخنمون یافته در این معدن به صورت نوارهای موازی با روند باختری-خاوری پیکره­ی این کانسار را پدیدآورنده­اند. شیب عمومی واحدها 50 درجه به سمت جنوب می­باشد. بر اساس شواهد صحرایی و مطالعات کانی­شناسی در کانسار مس معدن بزرگ، کانی­سازی به صورت رگه رگچه­ای و پرکننده فضاهای خالی در سنگ میزبان آندزیتی تا تراکی­آندزیت صورت گرفته است. جایگاه تکتونیکی سنگ­های قلیایی در کانسار معدن بزرگ در محدوده سنگ­های درون قاره­ای می باشد. کانی­های سولفیدی در مقاطع صیقلی و همچنین در نمونه­های دستی شامل: پیریت، کالکوپیریت و بورنیت به صورت کانه­های اولیه و کالکوسیت، کوولیت، دیژنیت، کوپریت، هماتیت، منیتیت و مالاکیت به عنوان کانه­های ثانویه می­باشد. کانی­سازی در دو مرحله هیپوژن (سولفیدهای اولیه) و سوپرژن ( سولفیدهای ثانویه) رخ داده است. نتایج آنالیز XRDحضور کانی­های غیرسولفیدی پلاژیوکلاز و فلدسپار را در واحدهای غیرسولفیدی دگرسان شده نشان می­دهد. سنگ میزبان شامل دگرسانی­های پروپلیتیک، کلریت، سرسیت وآرژیلیک می باشد. کوارتز و کلسیت به عنوان گانگ در زمینه سنگ میزبان واحد آذرین در این کانسار وجود دارند. مطالعات ژئوشیمیایی، آنومالی­هایی از عناصر مس، نقره، آرسنیک و گوگرد را نشان می­دهند، عیار مس در این کانسار از 22-26209 ppmمتغیر است. به منظور دست­یابی به اطلاعات درباره ویژگی­های سیالات کانسارساز مطالعه سیالات درگیر بر روی نمونه­هایی از مقاطع دوبر صیقل انجام شد و کانی­های کوارتز و کلسیت برای مطالعه این میانبارها انتخاب شد. سیالات درگیر مطالعه شده بر اساس نوع فاز شامل: دوفازی مایع-گاز، دوفازی مایع حاوی CO2–گاز که با تشکیل کلاتریت همراه، تک فازی مایع، دوفازی مایع-گاز حاوی CO2+H2Oمی­باشد. بیشترین فراوانی دمای همگن­شدگی در سیالات دوفازی مایع-گاز در محدوده دمایی 300-250 درجه سانتی­گراد و برای سیالات دوفاری مایع حاوی CO2-گاز همراه با تشکیل کلاتریت در محدوده دمایی 150-100 درجه سانتی­گراد می باشد. شوری میانبارهای مطالعه شده از 14/0 تا 17/4 درصد وزنی معادل نمک طعام متغیر می­باشد. مقایسه داده­های سیالات درگیر کانسار مس معدن بزرگ با برخی از مهمترین کانسارهای مس تیپ مانتو شیلی نشان می­دهد که این کانسار از نظر دمایی در محدوده دمایی کانسارهای مس تیپ مانتو شیلی قرار دارد، اما شوری سیالات درگیر کانسار معدن بزرگ با بیشتر این کانسارها همخوانی ندارد و شوری پایین سیالات درگیر در کانسار معدن بزرگ را می­توان به رقیق­شدگی توسط آب­های جوی نسبت داد. کانسار آسیادیو دنباله و هم راستا با کانسار معدن بزرگ است و در موقعیت جغرافیایی"00’28 56 طول­خاوری و "40’26 36 عرض شمالی در اطراف شاهرود واقع شده است. نه تنها ویژگی­های زمین­شناسی بلکه ویژگی­های زمین­ساختی این کانسار نیز همانند کانسار معدن بزرگ می­باشد. کانی­سازی در کانسار آسیادیو همانند کانسار معدن بزرگ در واحد معدنی E10 با سنگ میزبان آندزیتی تاتراکی­آندزیتی ائوسن رخ داده است. ضخامت ماده معدنی در کانسار آسیادیو 40-30 متر می­باشد و سن سنگ میزبان کانی­سازی شده ائوسن میانی-پایانی در نظر گرفته شده است. عیار ماده معدنی در این کانسار 86/2 % می­باشد و کانی­سازی شامل کالکوسیت و دانه­های پراکنده از مالاکیت و آزوریت می­باشد. کوارتز به عنوان گانگ در زمینه سنگ میزبان واحد آتشفشانی وجود دارد.     فهرست مطالب فصل اول: کلیات 1-1- مقدمه1 1-2- موقعیت جغرافیایی و راه‌های ارتباطی به منطقه عباس­آباد2 1-3- عباس­آباد2 1-4- شرایط آب و هوایی و پوشش گیاهی منطقه‌ی عباس­آباد3 1-5-زمین ریخت­شناسی و توپوگرافی منطقه4 1-6- زمین­شناسی عمومی منطقه عباس­آباد و اطراف آن (در چهار گوش1:250000جاجرم و1:100000 عباس­آباد)6 1-6-1- واحدهای زمین­شناسی مربوط به پرکامبرین-پالئوزویک زیرین6 1-6-2- واحدهای زمین­شناسی مربوط به ژوراسیک6 1-6-3- واحدهای زمین­شناسی مربوط به کرتاسه7 1-6-4- واحدهای ائوسن در منطقه مورد مطالعه (عباس­آباد)7 1-6-5-واحد کنگلومراتیک ائوسن-الیگوسن10 1-6-6- نهشته­های نئوژن11 1-6-7- نهشته­های تخریبی- آواری مربوط به کواترنر11 1-6-8- واحدهای افیولیتی11 1-7- زمین­شناسی ساختمانی و زمین­ساخت منطقه13 1-8- تاریخچه و مطالعه فعالیت­های زمین­شناسی انجام شده در منطقه عباس‌آباد16 1-8-1 سوابق فعالیت­های معدنکاری در معادن مس عباس­آباد16 1-8-2- پیشینه مطالعه16 1-9 اهداف و ضرورت پژوهش19 فصل دوم: زمین­شناسی محدوده­های معدنی 2-1- مقدمه.. 20 2-2‌- ایالت فلززایی شمال خاوری‌ایران.. 21 2-2-1- کمربند فلززایی کویر- سبزوار.. 23 2-3- کانسار معدن بزرگ24 2- 4- زمین‌ساخت کانسار معدن بزرگ.. 25 2-5- زمین‌شناسی کانسار مس معدن بزرگ.. 27 الف-واحد آتشفشانی–آذرآواری زیرین.. 31 ب- واحد رسوبی بالائی34 2-6- کانسار آسیادیو36 2-7- ویژگی‌های زمین‌شناسی کانسار آسیادیو.. 36 2-8- زمین‌ساخت کانسار آسیادیو.. 38 فصل سوم: پترولوژی و پتروگرافی 3-1- مقدمه39 3-2- تصحیح داده‌ها قبل از استفاده در نمودارهای شیمیایی39 الف- حذف مواد فرار39 ب- میزان واقعی Fe2O3,FeO39 3-3- روش‌های مختلف رده‌بندی سنگ‌های آذرین40 3-4- رده‌بندی ژئوشیمیایی سنگ‌های محدوده‌ی مورد مطالعه40 3-4-1- نمودار مجموع آلکالی در مقابل سیلیس TAS40 3-5- نامگذاری سنگ‌های محدوده‌ی مورد مطالعه براساس عناصر فرعی41 3-6- شرح پتروگرافی مقاطع نازک42 3-7- تعیین سری ماگمایی53 3-7-1- نمودار K2O+Na2O در مقابل SiO2 (Irvain and Barager,1971)53 3-7-2- نمودار تغییرات K2Oدر مقابل SiO2 (Taylor and Peccerillo, 1976)53 3-8- نمودار تغییرات ترکیب (هارکر)54 3-8-1- نمودار تغییرات ترکیب عناصر اصلی54 3-8-2- نمودار تغییرات ترکیب عناصر فرعی و کمیاب56 3-9- نمودارهای چند عنصری نرمالیزه شده (نمودارهای عنکبوتی)58 3-10- نمودارهای عنکبوتی عناصر نادر خاکی (REE)59 3-11- تقسیم­بندی سنگ‌های محدوده‌ی مورد مطالعه (معدن بزرگ) براساس خاستگاه و جایگاه تکتونیکی60 3-11-1- نمودار‌های تمایزی عناصر جزئی60 فصل چهارم: مینرالوگرافی 4-1- کانی‌شناسی عنصر مس63 4-2- مطالعات میکروسکوپی مقاطع صیقلی65 4-3- آنالیز کانی‌شناسی(XRD)75 4-4- توالی پاراژنز و بافت76 فصل پنجم: ژئوشیمی 5-1- مقدمه. 78 5-2- پردازش آماری داده­های خارج از حدآشکارسازی. 78 5-3- پردازش آماری تک متغیره. 79 5-3-1- جدول پارامترهای آماری. 79 5-3-2- نمودارهای گرافیکی (هیستوگرام). 80 5-4- پردازش آماری چند متغیره. 82 5-5- آنالیز خوشه­ای. 83 5-6- Factor Analyze. 84 5-7- جدایش مقدار زمینه، حدآستانه­ای و آنومالی. 86 8-5- نتیجه­گیری. 87 فصل ششم: مطالعه میانبارهای سیال 6-1- کلیات88 6-2- انتخاب نمونه و روش مطالعه میانبارهای سیال88 6-4- مطالعه پتروگرافی میانبارهای سیال در کانسار مس معدن بزرگ91 6-4-1- اندازه سیالات درگیر مطالعه شده91 6-4-2- درجه پرشدگی (Filling)91 6-4-4- تقسیم­بندی میانبارها بر اساس نوع فاز93 6-4-4-1- تیپ :Aسیال درگیر دو فازه مایع-گاز L+V (با شوری پایین)93 6-4-4-2- تیپ B: دو فازه گاز + مایع حاوی CO294 6-4-4-3- تیپC: دو فازه مایع +گازحاویH2O,CO2(L+ VCO2 +VH2O)94 6-4-4-4- تیپD: تک فازه مایعMonoPhase) )95 6-5- مطالعات میکروترمومتری میانبارهای سیال95 6-5-1- مطالعات سرمایش (Freezing)96 6-5-2- گرمایش (Heating)97 6-6- نتایج حاصل از داده­های میانبارهای سیال در کانسار مس معدن بزرگ102 فصل هفتم: تعیین مدل ژنتیکی 7-1 مقدمه103 7-2 بررسی کانیسازی مس کانسار معدن بزرگ103 7-3- مقایسه کانسار معدن بزرگ با چند کانسار مشابه در جهان105 7-3-1- کانسار مس تیپ میشیگان105 7-3-1-1- کانسارهای مس آندزیتی106 7-3-2- کانسارهای مس در طبقات قرمز آتشفشانی (Volcanic Redbed Cu)108 7-3-3 -کانسارهای مس تیپ مانتو108 7-3-3-1- کانسارهای مس مانتو با سنگ میزبان آتشفشانی110 7-3-3-2- کانسارهای مس مانتو نهشته شده در سنگهای پلوتونی113 7-3-3-3- کانسارهای مس مانتو موجود در فرونهشته­های قاره­ای113 7-4- نتیجه مقایسه کانسار معدن بزرگ با کانسارهای مشابه جهان114 7-5- متالوژنیکانسارهایمسنوعمانتودرایران115 7-6- مقایسه کانسار معدن بزرگ با چند کانسار مشابه داخلی116 7-6-1- اندیس معدنی داراهند116 7-6-2- اندیس معدنی مس قبله بولاغ116 7-6-3- کانسار ورزک قائن116 7-6-4- کانسار وشنوه117 7-7- مقایسه داده­های سیالات درگیر کانسار معدن بزرگ با کانسارهای مس تیپ مانتو در شیلی118 7-8- نتیجه­گیری119 نتیجه­گیری و پیشنهادات 1- نتایج عمومی منطقه120 2- نتایج حاصل از مطالعه سنگ­شناسی و مینرالوگرافی121 3- نتایج حاصل از مطالعه میانبارهای سیال121 4- نتایج حاصل از بررسی ژئوشیمی و نحوه تشکیل کانسار122 5- پیشنهادات برای مطالعات آینده123 منابع پیوست Abstract فهرست اشکال شکل1- 1: موقعیت قرارگیری منطقه مورد مطالعه (عباس­آباد) بر روی نقشه ایران و راه­های ارتباطی با آن2 شکل1- 2: نمایی از کاروان سرای شاه عباسی3 شکل1- 3: نمایی از پوشش گیاهی در منطقه عباس­آباد (جهت دید به سمت شمال)4 شکل1- 4: عکس پاناراما از منطقه عباس­آباد (جهت دید به سمت شمال شرق)6 شکل1- 5: افق نومولیتی بخش گدازه­ی4 درمنطقه عباس­آباد (جهت دید شمال شرق)10 شکل1- 6: ناودیس واحد کنگلومرای ائوسن-الیگوسن (جهت دید شمال شرق)11 شکل1- 7: نقشه زمین­شناسی معادن مس بخش شمالی منطقه عباس­آباد (برگرفته از نقشه زمین­شناسی 1:100000 عباس­آباد)12 شکل1- 8: موقعیت قرارگیری گسل­ها در ورقه 1:100000 عباس­آباد (خلعتبری،1376)14 شکل1- 9: مقطع عرضی موقعیت قرارگیری ناودیس عباس­آباد برگرفته از نقشه 1:100000 عباس­آباد (خلعتبری،1376) و نمایی از آن(جهت دید شمال شرق)15 شکل1- 10: نمایی کلی از چین­خوردگی­های منطقه عباس­آباد (جهت دید شمال شرق)15 شکل2- 1: کروکی از موقعیت معادن مس در منطقه عباس‌آباد20 شکل2- 2: ایالت فلززایی شمال خاوری ‌ایران24 شکل2- 3: پاناراما بخشی از محدوده معدنی، معدن بزرگ (جهت دید به سمت جنوب­غرب)25 شکل2- 4: نمایی از واحدهای آتشفشانی و واحدهای رسوبی در معدن بزرگ (دید به سمت شمال­غرب)25 شکل2- 5: نمایی ازآینه گسلی، گسل راست­لغز در کانسار معدن بزرگ (دید به سمت شمال)26 شکل2- 6: : سکانس سنگی در درون بخشی معدنی، معدن بزرگ و آسیادیو (J.C.March,1956)27 شکل2- 12: مرز واحد آتشفشانی با واحد رسوبی به همراه سنگ آهکی نومولیت­دار برداشته از واحد E12(جهت دید جنوب غرب)34 شکل3- 1: نمودارهای آلکالی در مقابلSiO241 شکل3- 2: نامگذاری سنگ‌های آتشفشانی براساس(Winchester + Floyd,1977)42 شکل3- 3: تصویری از پلاژئوکلاز (Plg)، پیروکسن (Px)، آپاتیت (Ap)، الیوین ایدنگزیتی شده (Ol) و کلسیت (Calc)43 شکل3- 4: تصویری از کانی فلدسپار44 شکل3- 5: تصویری از پلاژیوکلاز(Plg) همراه با آلتراسیون کلسیتی شده به همراه پیروکسن(Px)44 شکل3- 6: تصویری از پلاژیوکلاز(Plg)،پیروکسن (Px)، کوارتز(Qt) و اسفن(Sph).45 شکل3- 7: تصویری از آمیگدالی که با کلسیت(Calc) و زئولیت(Zeo) پر شده به همراه کانی پلاژیوکلاز(Plg) و زیرکن(Zr)46 شکل3- 8: تصویری از پلازیوکلاز(Plg) و پیروکسن(Px) و اسفن(Sph) به همراه کانی آمفیبول(Aph)47 شکل3- 9: تصویری از آمیگوئیدالی که با زئولیت (Zeo) پر شده به همراه کانی درشت کلسیت (Calc)48 شکل3- 10: تصویری از کانی اسفن(Sph) به همراه پلاژیوکلاز(Plg) سرسیتی شده49 شکل3- 11: تصویری از پلاژیوکلاز (Plg) کلسیتی شده50 شکل3- 12: تصویری از کلینو پیروکسن (CPx)50 شکل3- 13: تصویری از پیروکسن (Px) و اپیدوت به همراه کانی اپک و اکسیدآهن و کانی کلریت51 شکل3- 14: تصویری از پلاژیوکلاز (Plg) سرسیتی شده به همراه حفرهای که با زئولیت (Zeo) پرشده و کانی زیرکن (Zr)52 شکل3- 15: نمودار K2O+Na2O در مقابل SiO2 (Irvain and Barager,1971)53 شکل3- 16: نمودار تغییرات K2Oدر مقابل SiO2 (Taylor and Peccerillo, 1976)54 شکل3- 17: نمودار‌ هارکر عناصر اصلی56 شکل3- 18: نمودار‌هارکر عناصر کمیاب و فرعی57 شکل3- 19: نمودار عنکبوتی بهنجار شده نسبت به کندریت (Thampson, 1982) برای محدودهی معدنی معدن بزرگ.58 شکل3- 20: نمودار عنکبوتی بهنجار شده نسبت به گوشته اولیه (Sun and McDonough,1989) برای محدوده‌ی معدنی معدن بزرگ59 شکل3- 21: نمودار REE/Chondriteبهنجار شده نسبت به کندریت برای محدودهی معدنی معدن بزرگ.60 شکل3- 22: نمودار تعیین سری و موقعیت تکتونیکی با استفاده از عناصر جزئی(Meshed, 1986 )61 شکل4- 1: محدوده پایداری کانی‌های که با کالکوسیت محلول جامد تشکیل می­دهند(Ramdohr,1980)64 شکل4- 2: نمایی از رگه­ی که با کانی دیژنیت پر شده است65 شکل4- 3: تصویری از رگچه­های سولفیدی در نمونه دستی برداشت شده از واحد کانی‌سازی65 شکل4- 4: کروکی نمونه­بردلری لیتولوژیکی همراه با محل نمونه­برداری66 شکل4- 5: بلورهای درشت دیژنیت با بافت پرکننده فضاهای باز همراه با ذرات ریز هماتیت و منیتیت فاقد آلتراسیون.67 شکل4- 6:همراهی کانی دیژنیت با ذرات بسیار کوچک هماتیت و کانی مالاکیت.67 شکل4- 7: کانی‌سازی دیژنیت در حفرات سنگ میزبان به همراه ذرات ریز هماتیت و منیتیت بدون آلتراسیون.68 شکل4- 8: کانی مگنتیت، کوپریت در یک فاز سولفیدی و نمایی از کانی دیژنیت69 شکل4- 9: کانی دیژنیت با بافت پرکننده فضای باز در سنگ میزبان به همراه منیتیت با آلتراسیون سوپرژن.69 شکل4- 10: کریستال‌های منیتیت اتومورف و ساب اتومورف با آلتراسیون سوپرژن.70 شکل4- 11:منیتیت مارتیتی شده با بافت اسکلتی.71 شکل4- 12: نمایی از بافت اکسلوشن کالکوپیریت و بورنیت، همراه با مجموعه‌ای از دیژنیت و مگنتیت‌های با آلتراسیون ضعیف.72 شکل4- 13: رگه‌های پر شده با کالکوسیت به همراه پیریت‌های فرامبوئیدال با بافت کلوئیدی و کوولیت، دیژنیت، مگنتیت و هماتیت.73 شکل4- 14: مگنتیت مارتیتی شده74 شکل4- 15: کریستال‌های منیتیت تحت تاثیر آلتراسیون سوپرژن همراه با ذرات دانه ریز هماتیت از واحد E9.74 شکل4- 16: کریستال‌های منیتیت تحت تاثیر آلتراسیون سوپرژن همراه با ذرات دانه ریز هماتیت.75 شکل5- 1: هیستوگرام داده­های خام و نرمال شده عناصر نقره، مس، گوگرد و منگنز. 79 شکل5- 2: دندوگرام داده­های نرمال شده. 82 شکل6- 1: الف و ب: نمونه­های مورد استفاده در انجام پژوهش­های سیالات درگیر کانسار مس معدن بزرگ، د: تصویری ازسیال درگیر در کانی کوارتز، ج: تصویری از سیالات درگیر در کانی کلسیت.............................................88 شکل6- 2: رگه سیلیسی در واحد معدنی E10و نمونه­ی دستی از این رگه.89 شکل6- 3: هیستوگرام درجه پر شدگی، الف: دوفازی مایع حاوی CO2-گاز، ب: دو فازی مایع-گاز90 شکل6- 4: نمایی از سیال اولیه (P) و سیال ثانویه کاذب (PS) در میانبارهای مطالعه شده91 شکل6- 5: نمایی از میانبارهای سیال تیپ L+V در کانی کوارتز92 شکل6- 6: نمایی از میانبارهای سیال تیپ مایع حاوی CO2-گاز (LCO2+V+Laq)در کانی کوارتز93 شکل6- 7: نمایی از میانبار سیال تیپ دو فازه مایع +گازحاوی(CO2(L+ VCO2 +VH2O))در کانی کوارتز93 شکل6- 8: نمایی از میانبار سیال تیپ تک فازه –مایع L( Liquid)در کانی کوارتز93 شکل6- 9: رابطه بین نقطه ذوب یخ با مقدار و نوع نمک حل شده در آب (Shepherd,1985)94 شکل6- 10: هیستوگرام درصد شوری میانبارهای مطالعه شده95 شکل6- 11: نمودار هیستوگرام دمای همگن سازی در کانسار مس معدن بزرگ; تیپ A(دوفازی مایع-گاز); تیپB(دوفازی گاز+مایع حاوی CO2همراه با تشکیل کلاتریت).96 شکل6- 12: دیاگرام فشار-دما-عمق که روند حرکتی سیال از عمق به سطح (جهت فلش) نمایش داده شده است96 شکل6- 13: مدل شماتیک برای نشان دادن تغییرات حرارتی میانبارهای سیال تیپ Aدو فازه مایع-گازL+V(Liquidrich)پس از تشکیل و در هنگام عمل گرمایش (Shepherd et al,1985)97 شکل6- 14:موقعیت سیالات درگیر تیپ Aدو فازه مایع-گازL+V(Liquidrich) بر روی نمودار دمای همگن شدگی-شوری انواع ذخایر معدنی (Wilkinson,2001)97 شکل7- 1: نمایی از سربارههای ذوب دارای مس طبیعی در محدوده کانسار معدن بزرگ.102 شکل7- 2: موقعیت قرارگیری کانسارهای مس در اطراف Lake Superior" شبه جزیره کویناو" (Robert.J Barron, and Theodor.J Baronhorst, 2011)104 شکل7- 3: تصویر شماتیک از مدل ژنتیکی کانسارهای مس تیپ مانتو در شیلی(Shogi Kojima, DaniaTrista & Keninchiro Hayaski, 2009)107 شکل7- 4: موقعیت قرارگیری کانسارهای مس تیپ مانتو در شیلی (Sato,1984; Camus,1990;maksaev,2007)108 شکل7- 5: نمای شماتیک از مدل کانسار بوئنا اسپرانزا(Eckstrand, Sinclair and Thorpe, 1995).109 شکل7- 6: نمایی شماتیک از کانی سازی مس تیپ مانتو کارولینا (Eckstrand, Sinclair and. Thorpe, 1995)110 شکل7- 7: نمایی شماتیک از کانیسازی کانسار مونته ریستو Eckstrand, Sinclair and Thorpe, 1995))111  فهرست جداول جدول4- 1: شماری از کانی‌های مهم مس و فرمول شیمیایی آن­ها.64 جدول4- 2: توالی پاراژنز کانیایی در محدوده­ی معدنی، معدن بزرگ77 جدول5- 1: عناصر حاوی داده­های سنسورد و مقادیر جایگزینی آن­ها 78 جدول5- 2: پارامترهای آماری داده­های خام. 80 جدول5- 3: ضریب همبستگی عناصر بر اساس روش پیرسون (داده­های نرمال شده). 83 جدول5- 4: ضریب KMO.. 84 جدول5- 5: میزان مشارکت عناصر. 85 جدول5- 6: میزان مشارکت عناصر در هر مولفه. 86 جدول5- 7: مقدار زمینه، حدآستانه­ای و آنومالی عناصر. 86 جدول6- 1: مشخصات کانی­های مورد استفاده در بررسی سیالات درگیر89 جدول6- 2: نوع فاز اندازه و درجه پرشدگی میانبارهای مطالعه شده100 جدول6- 3: داده­های ترمومتری میانبارهای سیال در کانسار مس معدن بزرگ101 جدول7- 1: مقایسه کانسار معدن بزرگ با چند کانسار مشابه در حهان114 جدول7- 2: مقایسه کانسار معدن بزرگ با چند کانسار مشابه داخلی117 جدول7- 3: مقایسه داده­های سیالات درگیر برخی کانسارهای مس تیپ مانتو در شیلی با داده­های سیالات درگیر کانسار معدن بزرگ......................................................................................................................................................118 فهرست نقشه­ها نقشه1- 1: نمایش سه بعدی توپوگرافی منطقه عباس­آباد به صورت مدل ارتفاع رقومی (DEM) با تفکیک مکانی 15 متر5 نقشه2- 1: موقعیت قرارگیری منطقه عباس‌آباد در ایالت فلززایی شمال خاوری و زون‌های ساختاری ‌ایران (تقسیم­بندی نوگل سادات،1368)...........................................................................................................................................22 نقشه2- 2: نقشه زمین­شناسی 1:5000 کانسار مس معدن بزرگ (عابدیان و دری، 1375)و نمونه­های برداشت شده از واحدهای آن30 نقشه2- 3: نقشه زمین‌شناسی 1:5000کانسار آسیادیو (عابدیان و دری، 1375)37  1-1- مقدمه مسرا در زبان فرانسه"Cuivre"، در زبان اسپانیولی "Cobre" می‌نامند و تماماین لغات از ریشة لغت لاتینی مس یعنیCuprum" " مشتق گردیده است.گفته می‌شود که کلمه لاتین "Cuprum" نیز از جزیره "Cyprus")قبرس) مشتقگردیده (قربانی، 1381). با توجه به ویژگی زمین­شناختی پهنه­ی کشور، ایران از نظر منابع و ذخایر مس در دنیا به سبب شرایط زمین­شناسی ویژه­ای که دارد، جایگاهی خاص داشته به ویژه آن که بخشی از کمربند جهانی مس از این کشور عبور می­کند. کمربند مس ایران عمدتا منطبق با کمربند ولکانوپلوتونیکی ارومیه- دختر می­باشد و با بیش از 2000 کیلومتر طول و 40 کیلومتر عرض از شمال غرب تا جنوب شرق ایران گسترده شده است. از مهمترین معادن واقع بر روی این کمربند می­توان به معادن سرچشمه، میدوک، دره زار و در استان کرمان و سونگون اهر و... اشاره کرد. البته هنوز باوجود ذخایر عظیم مس در ایران، مناطق ناشناخته فراوانند. در کاوش‌های انجام شده در ایران چنین پیداست کهایرانیان باستان با صنعت ذوب مس آشنایی کامل داشته‌اند. معدنچیان سنگ­های مسخالص طبیعی (مس چکشی) و مس اکسیده که بیشتر در سطح زمین یافت می‌شدهبه وسیله دیلم و کلنگ خرد کرده واستخراج وذوب می‌­کردند. شواهد به دست آمده حاکی از این است که شمال آذربایجان،شیراز، بلوچستان و همچنین خراسان­جنوبی، نواحی­کرمان، سبزوار، مشهد و کوه‌های البرز و نیز ناحیه انارک از قدیمی­ترین منابع تهیه مس بوده است (قربانی، 1381). نمونه‌های به دست آمده از اشیاء مسی و مفرغی مربوط به دوره هخامنشی،ساسانیان، بعد از استیلای عرب، دوره مغول و تیموریان در موزه‌های شورویسابق، انگلیس و فرانسه وجود دارد (نصیری و احتشامی، 1381(. قدمت ذوب مس در ایران را دقیقا نمی‌توان تعیین کرد، چرا که هنوز در این زمینه مطالعات جامعی صورت نگرفته است. از جمله مناطقی که مورد کاوش‌های باستان‌شناسانه قرار گرفته است، تپه زاغه‌ی قزوین است که از 4900 سال قبل از میلاد آثاری از ذوب مس در آن پیدا شده است. دیگری، تپه‌ی سیلک کاشان است که بیش از هشت هزار سال سابقه­ی تمدن و شش هزار سال سابقه­ی ذوب مس دارد. در تلّ ابلیس کرمان نیز از شش هزار سال پیش ذوب مس رونق داشته است. از دیگر مناطق ایران که شواهدی از پیشینه­ی کهن استخراج و ذوب فلز مس در آن­ها به دست آمده است، می­توان به تپه یحیی، خبیض و تلّ آتشی در کرمان، تپه حصار در دامغان و طالمسی در اصفهان اشاره کرد (نجف آبادی، 1391). شروع استخراج مس به روش نوین در ایران را می­توان مربوط به سال 1315 دانست که اداره کل معادن تأسیس شد، که انگیزه­ی اصلی آن تامین فلز مس برای کارخانجات مهمات‌سازی ارتش بود. اداره کل معادن وقت در نواحی مس­خیز شناخته شده در آن زمان مانند انارک، عباس­آباد و سبزوار فعالیت‌هایی را آغاز نمود و برای این منظور کارخانه‌هایی در ناحیه غنی­آباد جنب شهرری تأسیس گردید که ظرفیت آن بیست تن مس در شبانه روز بود.اولین معادن مس انتخابی برایاستخراج و سرمایه‌گذاری، معادن مس بایچه باغ، طالمسی، مسکنی و عباس‌آبادبودند (نجف آبادی، 1391). منطقه معدنی عباس­آباد در مجموعه­ای از واحدهای ولکانیکی ائوسن قرار دارد که ردیفی از سنگ­های آندزیتی و پیروکلاستیک­های مرتبط با آن­ها به شکل نواری در بخش شمالی و به صورت محدوده­های گسترده در بخش جنوب باختری عباس­آباد رخنمون دارد. جاده شاهرود-سبزوار معادن منطقه را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم می­کند، که در هر بخش تعدادی رخنمون وجود دارد. هدف از این پایان نامه، مطالعه ویژگی­های زمین­شناسی و کنترل کننده­های ساختاری معادن مس بخش شمالی مخصوصا، معدن بزرگ و آسیادیو می­باشد. 1-2- موقعیت جغرافیایی و راه‌های ارتباطی به منطقه عباس­آباد محدوده مورد مطالعه (عباس­آباد) در شمال خاوری ایران و در منتهی الیه خاوری استان سمنان، در بین شهرهای شاهرود و سبزوار واقع شده است و در محدوده بین"20 36 تا "29 36عرض شمالی و "19 56 تا "32 56 طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار می­گیرد. روستای عباس­آباد در حوزه روستاهای شاهرود در جاده (تهران- مشهد) بعد از داورزن به سمت شاهرود قرار دارد (شکل1-1). مساحت این منطقه (به طول 19 کیلومتر و عرض 14 کیلومتر) در حدود 250 کیلومتر مربع می­باشد. دسترسی به محدوده مورد نظر از مرکز استان سمنان و از طریق جاده‌ی آسفالته سمنان به شاهرود و شاهرود به سبزوار (بخشی از جاده اصلی تهران- مشهد) امکان­پذیر می­باشد. به­طوری که در محدوده‌ی مورد مطالعه پس از طی 135 کیلومتر از شاهرود به طرف سبزوار و گذشتن از بخش میامی، در شمال شرق روستای عباس­آباد واقع می­شود. شکل1- 1: موقعیت قرارگیری منطقه مورد مطالعه (عباس­آباد) بر روی نقشه ایران و راه­های ارتباطی با آن 1-3- عباس­آباد آبادی­های مهمی در اطراف و داخل محدوده مورد نظر (عباس‌آباد) وجود دارند که عبارتند از عباس­آبادکه تنها آبادی موجود در داخل محدوده می­باشد و همین طور آبادی‌های صدرآباد، فیروزآباد، مسیح­آباد، الحاک و ...... که در اطراف محدوده هستند. هرکدام از این روستاها جمعیتی در حد چند ده خانوار دارند و بیشترین جمعیت مربوط به خود روستای عباس­آباد می­باشد که در حدود 100 تا 150 خانوار جمعیت دارد. محصولات این روستا شامل غلات و میوه‌جات است. مردم روستا بیشتر به صورت خوش‌نشین هستند و کشاورزی به علت عدم وجود زمین‌های حاصل‌خیز رواج چندانی ندارد اما باغداری هنوز رونق داشته و گروهی در باغ­های خود به کاشت انواع میوه­ها در وسعت کم مشغول­اند. عمده میوه­های روستای عباس­آباد پسته، انار، انجیر، انگور، بادام ،زردآلو و ...می­باشد. عباس­آباد تا اوایل انقلاب دارای معدن مس غنی­ای بود که بیشتر معاش مردم از این راه فراهم می­گردید. در نزدیکی این آبادی معادن زیادی از جمله مس، کرومیت، نمک، فیروزه و سنگ­های تزئینی وجود دارد که استخراج مس از سال­های دور، از معدن مس از معروفیت بیشتری برخوردار است. روستای عباس­آباد دارای گستردگی فامیلی می­باشد که از زمان­های گذشته در این روستا ساکن بوده­اند. این روستا دارای دو بخش قلعه بالا و قلعه پایین است که در دوسوی رباط شاه عباسی به صورت شمالی و جنوبی واقع شده است و البته ته­کال هم نقش مرکزیت را در روستا دارد. در این روستا آثاری از کهن به یادگار مانده است از جمله عبور جاده ابریشم از شمال روستا، رباط عباسی و کاروانسرای عباس­آباد (شکل1-2) یا آب انبارهای گوناگون، قنواتی و منطقه قاسم چوپان، خانه گلی یا چکو که از گذشته بنا شده‌اند. عباس­آباد روستای باد­ هم نامیده می­شود که بیشتر اوقات سال در این منطقه بادهای تند می­وزد که می­توان از انرژی آن بهرمند شد. بر اساس سرشماری 1385 جمعیت ساکن این روستا 458 نفر (132 خانوار) بوده. زبان مردم این روستا فارسی دری و مذهب آن­ها شیعه می­باشد (مرکز آمار ایران، 1390). شکل1- 2: نمایی از کاروان سرای شاه عباسی 1-4- شرایط آب و هوایی و پوشش گیاهی منطقه‌ی عباس­آباد این روستا به دلیل آب و هوای، نیم بیابانی و گرم و خشکی که دارد چندان سرسبز نمی­باشد. میانگین درجه حرارت سالانه 2/17 درجه سانتی­گراد وگرمترین و سردترین ماه­های آن به ترتیب مرداد و بهمن با میانگین­های حرارتی 1/30 و 5/1 درجه سانتی­گراد می­باشد. بارش در این منطقه به صورت برف و باران با میانگین سالانه 1/136 میلی­متر می­باشد. بارش برف و باران از اواسط آذرماه آغاز تا اواخر اسفند ادامه می­یابد. تعداد روزهای یخبندان 70 روز می­باشند (سازمان هواشناسی، 1390). در این منطقه جوامع گیاهی کویری، بیابانی، نیمه بیابانی، جوامع گیاهی خاک شور و همچنین جوامع گیاهی استپی کوهستانی پراکنش دارد. و تا کنون بیش از 400 گونه گیاهی در سطح منطقه شناسایی شده است (بارویانت، 1349). به دلیل محدودیت­های زیستی از جمله بارندگی کم و متغییر، آب و هوای گرم و محدودیت­های خاک، پوشش گیاهی از تنوع و تراکم قابل توجهی در مقایسه با دیگر مناطق حاشیه کویر مرکزی برخوردار است. از لحاظ پوشش گیاهی، گیاهانی که در این منطقه می­رویند اغلب بوته­ای بوده و به ندرت ارتفاعشان از یک متر تجاوز می­کند. این گیاهان عبارتند بادام کوهی-بنه، درمنه-قیچ، شوربیابانی، گز و خارشتر و ... (بارویانت 1349).  شکل1- 3: نمایی از پوشش گیاهی در منطقه عباس­آباد (جهت دید به سمت شمال) 1-5-زمین ریخت­شناسی و توپوگرافی منطقه از لحاظ موفولوژی به طور کلی ناحیه مورد بررسی دارای ارتفاعات متوسط و رشته کوه­های کشیده و موازی با ارتفاع متوسط 1100 متر از سطح دریا می­باشد. بلندترین قسمت ناحیه، کوه معدن با ارتفاع 1227 متر می­باشد. روند کلی ارتفاعات شمال خاوری–جنوب باختری است و سیمای کلی آن خاکستری تا خاکستری تیره با سطوح فرسایشی زبر و خشن است. مناطق مرتفع در شمال محدوده مورد مطالعه (عباس­آباد) قرار دارد و در جنوب منطقه و در حوالی روستای عباس­آباد توپوگرافی کم ارتفاع و تپه ماهوری می­شود و به سمت جنوب به دشت کویر منتهی می­شود. اغلب سنگ­های منطقه در شمال و مرکز محدوده، آذرین است و به همین دلیل دارای مقاومت فرسایشی بالایی هستند و در جنوب منطقه ماسه­سنگ­ها و سیلتستون­ها دارای شبکه آبراهه­ای نامنظم هستند. رودخانه کال شور که اصلی­ترین رود منطقه است از شرق و شمال شرقی منطقه عبور می­کند و به دشت کویر می­ریزد. در ادامه نقشه توپوگرافی منطقه عباس­آباد دیده می­شود (نقشه 1-1). نقشه1- 1:نمایش سه بعدی توپوگرافی منطقه عباس­آباد به صورت مدل ارتفاع رقومی (DEM) با تفکیک مکانی 15 متر 1-6- زمین­شناسی عمومی منطقه عباس­آباد و اطراف آن (در چهار گوش1:250000جاجرم و1:100000 عباس­آباد) عباس­آباد در بخش جنوبی جهارگوش 1:250000 جاجرم واقع شده است. این چهارگوش دو زون ساختاری مهم، زون بینالود در شمال چهارگوش و زون سبزوار یا ایران مرکزی در مرکز و جنوب چهارگوش را در بر می­گیرد. گسل میامی یا گسل شاهرود با روند تقریبا خاوری-باختری حد جداکننده این دو زون می­باشد و به همین دلیل واحدهایی که در شمال و جنوب آن واقع شده­اند کاملا با یکدیگر متفاوت هستند. قدیمی­ترین سنگ‌های منطقه نیز متعلق به پرکامبرین می­باشد که شامل گنایس و متاگری واک­هایی هستند که در جنوب چهارگوش (عباس­آباد) قرار گرفته­اند. لذا در این جا به به شرح واحدهای زمین­شناسی پرداخته می­شود که متعلق به زون ایران مرکزی و در محدوده چهارگوش 1:100000عباس­آباد (شکل 1-7) واقع شده است (رحمانی و صادقی، 1379). شکل1- 4: عکس پاناراما از منطقه عباس­آباد (جهت دید به سمت شمال شرق) 1-6-1- واحدهای زمین­شناسی مربوط به پرکامبرین-پالئوزویک زیرین سنگ­های دگرگونی پرکامبرین که شامل گنیس و متاگری واک می­باشند، قدیمی­ترین واحد در چهارگوش جاجرم هستندکه درون این واحد، دایک­های بازیک و همچنین توده گرانیتی به سن پس از ژوراسیک (با توجه به نقشه 1:250000) نفوذ کرده­اند. این واحد به صورت محدود در جنوب چهارگوش1:100000 عباس­آباد (جنوب ده دستجرد) رخنمون دارد و به وسیله چندین گسل قطع شده است. همچنین چند واحد پراکنده از دولومیت‌های ضخیم لایه و چرت‌دار به رنگ قهوه‌ای تیره که همراه با شیل چپقلو می‌باشند، در جنوب منطقه و در نزدیکی گنیس‌های پرکامبرین دیده می­شوند که احتمالا معادل سازند سلطانیه می‌باشند. (نوروزی و امامی، 1379) در نقشه 1:100000 عباس آباد این واحدها را به سن قبل از ژوراسیک در نظر گرفته­اند (رحمانی و صادقی، 1379). 1-6-2- واحدهای زمین­شناسی مربوط به ژوراسیک ژوراسیک زیرین شامل: شیل و ماسه سنگ‌های حاوی آثار گیاهی است که کم و بیش دگرگون شده­اند و احتمالا معادل سازند شمشک هستند. این واحد در گوشه جنوبی چهارگوش عباس­آباد (جنوب ده دستجرد) قرار دارد. ژوراسیک بالایی شامل ردیفی از سنگ­های رسوبی تخریبی و تبخیری است که از پایین به بالا عبارتند از ماسه­سنگ درشت دانه به رنگ سفید، کنگلومرا، ماسه­سنگ، شیل و کمی مارن، سنگ­آهک دولومیتی، مارن و ماسه­سنگ، شیل‌های ورقه‌ای، ماسه‌سنگ و سنگ­آهک تخریبی سبز و زرد رنگ که همگی این واحدها در جنوب روستای دستجرد رخنمون دارند و داخل آن­ها سنگ‌های آذرین گرانیتی-گرانودیوریتی و آپلیتی با سن بعد از لیاس (ژوراسیک) نفوذ کرده‌اند دیده می­شود. 1-6-3- واحدهای زمین­شناسی مربوط به کرتاسه کرتاسه زیرین شامل واحدهای سنگی از آهک ماسه‌ای و ماسه­سنگ آهکی، ماسه­سنگ کوارتزیتی سفید رنگ و همین طور سنگ­آهک ضخیم لایه که در بخش­های پایینی، دولومیتی شده می­باشند. این واحد در پیرامون کوه دوشاخ، نازکوه، کوه یزد و ملحد بیشترین گسترش را دارد و رشته کوه‌های ستیغ‌ساز با پرتگاه‌های فراوانی ایجاد کرده­اند. آهک­های کرتاسه در جنوب دستجرد به صورت تدریجی به دولومیت تبدیل شده­اند و دارای کانسارهای باارزشی از سرب و روی و باریت می­باشند. 1-6-4- واحد­های ائوسن در منطقه مورد مطالعه (عباس­آباد) با شروع ائوسن و به دنبال جنبش­های زمین­ساختی لارامید که سراسر ایران را تحت تاثیر قرار داده طی فازهای فشارشی و متعاقب آن فاز کششی، فعالیت­های آتشفشانی عظیمی در بخش­های وسیعی از ایران آغاز گردید، این فعالیت­ها از نظر سنگ­شناسی متنوع بوده و در محیط دریا و خشکی صورت گرفته است. منطقه عباس­آباد در شمال شرق شاهرود از این تاثیرات مصون نبوده و تظاهرات آتشفشانی، همراه با ته نشست­های تخریبی و کنگلومرایی در آن گسترش یافته است و همچنین فلززایی نیز همراه با این دوره بوده است که بخش­های مختلف منطقه را تحت تاثیر قرار داده و اندیس­های مس و سایر فلزات را ایجاد کرده است (رحمانی و صادقی، 1379). ائوسن در منطقه عباس­آباد، عمدتا شامل ردیف نسبتا ضخیمی از سنگ­های آتشفشانی، آذرآواری و رسوبی است. سنگ­های آتشفشانی که بیشترین گسترش را در منطقه دارند، عمدتا شامل تراکی­آندزیت، تراکی­بازالت، آندزیت و بازالت می­باشند و بیشترین گسترش آن­ها در ائوسن میانی می­باشد. سنگ­های آذرآواری، بیشتر شامل انواع توف­ها، برش­ها و آگلومراها می­باشد و ترکیبشان از حد واسط تا بازیک تغیر می­کند. سنگ­های رسوبی منطقه نیز گسترش زیادی دارد و شامل ماسه­سنگ، سیلتستون، مارن، کنگلومرا، شیل و ماسه­سنگ می­باشد که رسوبات آواری بیشترین گسترش را دارند. در تقسیم­بندی رشید (1376)، واحدهای ائوسن، در این ناحیه را با تقسیم­بندی امامی (1981) در منطقه قم-آران مقایسه نموده و براین اساس واحدهای زیر را جداکرده­اند (منطبق بر تقسیم­بندی امامی (1981)). * واحد قاعده­ای معادل E1 این واحد در شمال غربی عباس­آباد برونزد دارد و از قاعده به طرف بالا شامل کنگلومرا، ماسه­سنگ، آهک ماسه­ای نومولیت­دار، توف اسیدی و گدازه­های قرمز رنگ با ترکیب هورنبلند تراکی­آندزیت که به رنگ قرمز دیده می­شود و کمترین ضخامت را دارا می­باشد و سن آن Ypresian (ائوسن زیرین) می­باشد.  * واحد آتشفشانی زیرین، معادل E2 این واحد نیز شامل گدازه­های با ترکیب آلکالی بازالت، آهک نومولیت­دار ضخیم و آهک مارنی، تناوب کنگلومرا و ماسه­سنگ می­باشد که در انتها گدازه­های با ترکیب تراکی­بازالتی و تراکی­آندزیتی با سن لوتسین (Lutetian)(بخش زیرین ائوسن میانی ) قرار دارد. * واحد سبز زیرین، معادل E3 این واحد گسترش محدودی در منطقه (عباس­آباد) دارد واز قاعده به طرف بالا شامل توف اسیدی با ترکیب داسیتی، شیل، سیلتستون، ماسه­سنگ، آهک ماسه­ای و آهک نومولیت­دار می­باشد. رنگ این واحد سبز روشن است و سن آن ائوسن میانی می­باشد. * واحد آتشفشانی میانی، معادل E4 شامل گدازه­های با ترکیب تراکی­آندزیت تا تراکی­بازالت با گسترش محدود می­باشد. رنگ واحد قرمز تیره بوده است. * واحد سبز بالایی، معادل E5 این واحد نازک لایه بوده و تپه ماهوره­ای کرم رنگ را به وجود آورده است که از قاعده به به طرف بالا شامل بخش ماسه­سنگی خشن، آهک نومولیت­دار، شیل، سیلتستون، توف شیلی، توف آهکی و مجددا آهک نومولیت­دار می­باشد. * واحد آتشفشانی بالایی، معادل E6 این واحد درمنطقه عباس­آباد و میاندشت بیشترین گسترش را دارد، و شامل بخش­های مختلفی است که از قدیم به جدید عبارتند از: - بخش ولکانوکلاستیک1 این بخش از واحد آتشفشانی بالایی در شمال عباس­آباد دارای ضخامت قابل توجهی است و در مواردی دارای منشا اپی­کلاستیک می­باشد. قطعات ریز و درشت نیمه گرد در زمینه­ی از جنس خود قطعات قرار گرفته­اند و جورشدگی آن­ها ناجور بوده و اندازه قطعات از چند میلی­متر تا چند سانتی­متر متغیر است. این بخش از نظر ترکیب متوسط تا بازیک است و ریخت­شناسی مرتفعی را به وجود می­آورد. همچنین این واحد در مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد دیده می‌شود و سن آن را ائوسن میانی (لوتسین) مشخص کرده­اند. - بخش گدازه­ی1 در شمال عباس­آباد و مسیر جاده میاندشت به سمت عباس­آباد برونزد دارد و شامل سنگ­های بازالتی بوده. در گدازه­های این بخش درشت بلورهای پیروکسن به راحتی در سنگ مشخص است. رنگ این بخش تیره بوده و به دلیل فرسایش، مورفولوژی نسبتاًکم ارتفاعی را تشکیل داده است. - بخش ولکانوکلاستیک2 این بخش تنها در مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد برونزد دارد و نسبتا مرتفع می­باشد و شامل قطعات زاویه‌دار تا نیمه­گرد تراکی­آندزیت تا تراکی­بازالت در زمینه­ی همجنس قطعات می­باشد. - بخش گدازه­ی2 این بخش که شامل تراکی­بازالت تا الیوین بازالت گاه با وزیکول­های کلسیتی و گاه توف خاکستری رنگ می‌باشد در مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد برونزد یافته است. - بخش توف آهن­دار تنها در مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد قابل مشاهده است و شامل توف ماسه­ای و توف شیلی آهن­دار نازک لایه که دارای رنگ عمومی بنفش مایل به قرمز می­باشد. - بخش گدازه­ی3 این بخش در مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد رخنمون دارد و شامل گدازه­های تراکی­بازالت تا الیوین­بازالتی حفره­داری هستند که عموما با کلسیت پر می­شوند، و همراه با میان لایه­های از توف خاکستری تا توف ماسه­ای قرمز رنگ می­باشد. - بخش ولکانوکلاستیک3 در مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد برونزد دارد و شامل برش‌های ولکانوکلاستیک با قطعاتی در اندازه 15 سانتی‌متر که کم و بیش گرد بوده و جورشدگی دارد. سن این بخش (لوتسین Lutetian) بخش پایینی ائوسن میانیمشخص شده است. - بخش گدازه­ی4 بیشترین گسترش را در شمال عباس­آباد دارد و از قاعده به طرف بالا شامل یک قسمت تراکی­بازالتی تا الیوین­بازالتی تیره با بلورهای درشت پیروکسن و گدازه­های تراکی­آندزیتی تا تراکی­بازالتی به رنگ سبز تا خاکستری دارای بلورهای درشت پلاژیوکلاز و حفراتی که با زئولیت پرشده است و گدازه­های تراکی­آندزیتی تا تراکی­بازالتی به رنگ تیره با بلورهای درشت پلاژیوکلاز به همراه توف ماسه‌ای و برش هیالوکلاستیک است. در بخش قاعده­ای آن دایک­هایی از جنس الیوین بازالت وجود دارد و روی این بخش را یک افق آهک نومولیت­دار (شکل 1-5) پوشانده است. در غرب عباس­آباد و مسیر جاده میاندشت به عباس­آباد نیز این بخش رخنمون دارد. سن این بخش را از روی میکروفسیل­های افق آهکی، ائوسن میانی (لوتسین Lutetian) تشخیص داده­اند. به گفته رشید (1376) معادن مس عباس‌آباد همگی در بخش گدازه‌ای 4 و قبل از آخرین افق آهک نومولیت‌دار جای گرفته‌اند. شکل1- 5: افق نومولیتی بخش گدازه­ی4 درمنطقه عباس­آباد (جهت دید شمال شرق) رخنمون‌های ائوسن، علاوه بر منطقه‌ی عباس‌آباد و میاندشت در داخل الترامافیک‌ها و افیولیت ملانژهای شرق و شمال فرومد برونزد دارد. همچنین در شمال کهک در مسیر جاده‌ شاهرود به سبزوار (در شرق عباس­آباد) و شمال‌غربی بیارجمند رخنمون‌های ائوسن دیده می‌شود که بیشتر از نوع رسوبی و ولکانوکلاستیک می­باشد. 1-6-5-واحد کنگلومراتیک ائوسن-الیگوسن این واحد به همراه واحدهای ائوسن در مرکز چهارگوش 1:100000 عباس­آباد و جنوب گسل میامی قرار دارند و شامل کنگلومرای ولکانوژنیک با جورشدگی ضعیف که قطعات آن از واحدهای ائوسن است و همین طور ماسه­سنگ نازک لایه قهوه­ای رنگ وتناوب مارن، ماسه­سنگ به رنگ سبز روشن و ماسه­سنگ و سیلتستون نازک لایه قهوه­ای تشکیل شده است که در برخی از نقاط حاوی لایه­های میکروکنگلومرا می­باشد و برونزد نسبتا بزرگی در شرق و غرب روستای عباس­آباد دارد و در شرق روستای عباس­آباد ناودیس مشخصی را می­سازد (شکل 1-6). یک دیاپیر گچی در داخل این واحد در شرق روستای عباس­آباد برونزد دارد. سن این بخش به دلیل عدم وجود فسیل به طور دقیق مشخص نمی­باشد اما به دلیل این که برروی واحد رسوبی به سن ائوسن تشکیل شده است، ائوسن الیگوسن در نظر گرفته شده است. شکل1- 6: ناودیس واحد کنگلومرای ائوسن-الیگوسن (جهت دید شمال شرق) 1-6-6- نهشته­های نئوژن این واحد بیشتر مربوط به زمان پلیوسن می­باشد و درغرب میاندشت، شمال دستجرد و جنوب شرقی کوه دوشاخ پراکنده شده است و شامل کنگلومرای قاعده­ای قرمز رنگ می­باشد. 1-6-7- نهشته­های تخریبی- آواری مربوط به کواترنر ته نشست­هایکواترنر شامل رسوبات، آبرفت­ها، پادگانه­های آبرفتی قدیمی و جدید، تپه­های شنی، زمین­های کشاورزی، نواحی خشک و مسطح، نواحی نمک­دار و مسطح و کفه­های رسی است که در سراسر منطقه مخصوصا جنوب آن گسترش دارد. 1-6-8- واحدهای افیولیتی واحدهای افیولیتی به طور عمده در شمال شرقی ورقه و به صورت برونزدهای تکتونیزه در شمال منطقه دیده می­شود. این مجموعه درواقع پایانی­ترین بخش غربی مجموعه افیولیت سبزوار می­باشد. واحدهای افیولیتی به طور عمده به گونه­ای راندگی بر روی واحدهای پیروکلاستیکی و گدازه­های آندزیتی ائوسن و گاهی با همبری تکتونیکی در کنار واحدهای توف و برش ائوسن جای گرفته است و توسط واحدهای تراکی­آندزیتی پوشیده می­شوند. شکل1- 7: نقشه زمین­شناسی معادن مس بخش شمالی منطقه عباس­آباد (برگرفته از نقشه زمین­شناسی 1:100000 عباس­آباد) 1-7- زمین­شناسی ساختمانی و زمین­ساخت منطقه محدوده عباس­آباد در شمال خاوری زون ساختاری ایران مرکزی (Stoecklin,1986) قرار دارد. از لحاظ لیتولوژیکی، سنگ­های این منطقه را می­توان در سه دسته بزرگ، افیولیتی در شمال، آتشفشانی و آتشفشانی- رسوبی ائوسن در مرکز و غرب، دگرگونه در جنوب و جنوب باختری تقسیم کرد. کهن­ترین واحدهای سنگی در جنوب ورقه 1:100000 عباس­آباد در نزدیکی ناحیه­ی چشمه­سیر رخنمون دارند که در برگیرنده پاراگنایس­هایی با خاستگاه گری­واکی تا پلیتی و کوارتزیتی و ارتوگنایس­هایی همراه با دایک­های الترامافیک و گابرویی می­باشند. همراه با این سنگ­ها انواع شیست با درجه دگرگونی شیست سبز دیده می­شوند در واقع می­توان این سنگ­ها را به عنوان پی سنگ منطقه به شمار آورد. شواهد سنگ­شناسی و پترولوژیکی نشان دهنده ذوب بخشی پوسته در اثر جایگیری توده­های گابرویی برخاسته از گوشته دارد که بسیاری از دایک­های گابرویی و الترامافیک، آن­ها را برش داده­اند. سن دقیق سنگ مادر و زمان دگرگونی آن­ها مشخص نمی­باشد. اما همراه بودن قلوه­هایی از این سنگ­ها در کنگلومرایی ژوراسیک زیرین در جنوب منطقه بیانگر سن دگرگونی پیش از ژوراسیک است. پیدایش نهشته‌های ژوراسیک و سپس دگرگونی قهقرایی این سنگ‌ها و مجموعه دگرگونه‌ی کهن‌تر را می‌توان به جنبش‌های کوهزایی سیمرین پسین نسبت داد که پیامدهای آن وقفه و بازایستادن نهشته‌گذاری در ژوراسیک زیرین (واحد Js) و ژوراسیک میانی- بالایی (واحد J1)بوده است. پیامدهای بعدی این جنبش‌ها نهشته‌شدن کربنات‌های اربیتولین‌دار (واحدK1)بوده است. عملکرد جنبش‌های کششی و پیدایش حوضه‌های باریک اقیانوسی سبب جای‌گیری مجموعه افیولیتی در کرتاسه شده است. در سنوزوئیک، فاز لارامید باعث بسته‌شدن حوضه‌های ژرف اقیانوسی و در هم ریختگی تکتونیکی ردیف‌های افیولیتی و تشکیل آمیزه‌ی افیولیتی شده است. به دنبال فاز فشارشی، انبساط پوسته در ائوسن سبب ایجاد شکستگی‌های کششی در دوره ائوسن و فوران‌های آتشفشانی عمدتاً بازیک شده است. این تکاپوها به طور عمده آلکالن بوده‌اند و به طورکلی در محیطی قاره‌ای تا کم عمق بیرون ریخته‌اند. فرآورده‌های این تکاپو پیدایش حجم‌های شایان توجه از گدازه‌ها و سنگ‌های آذرآواری بوده است. آرامش نسبی این تکاپوها سبب نهشته‌شدن نهشته‌های آتشفشانی رسوبی (واحدهای E3و E5) و یا باز ایستادن نهشته‌گذاری (بالای واحد E2در لوتسین و واحد احتمالاً در پایان لوتسین) شده است. جنبش‌های زمین‌ساختی آلپی پایانی در میوسن و پلیوسن سبب ایجاد تغییر در محیط رسوب‌گذاری و نهشته‌شدن نهشته‌های آواری مولاس و قاره‌ای و چین‌خوردگی و گسلش آن­ها شده است. حاصل عملکرد این جنبش‌ها، گدازه‌های تراکیتی پس از ائوسن نزدیکی‌های مزرعه سفید سنگ بوده است. گسل میامی در پایانی‌ترین گستره باختر ورقه، مهمترین عنصر ساختمانی است که در پایانی‌ترین گستره‌ی شمال ورقه به صورت پهنه‌­ای گسل خورده، محدوده‌ی ورقه عباس‌آباد را نیز تحت تأثیر قرار داده است. شکستگی‌های منطقه را می‌توان به سه دسته گروه­بندی کرد (شکل 1-8): 1- شکستگی­های با روند شمال‌باختری- جنوب‌خاوری که به طور عمده گسل‌های عادی و یا امتدادلغز هستند که عملکردهای راست­لغز دارند و برخی چپ­گرد بوده‌اند. 2- شکستگی­های با روند شمال‌خاوری- جنوب‌باختری و یا خاوری-باختری با مولفه‌های راست­گرد و چپ­گرد و در مواردی (نظیر محدود تاقدیس سیاه­کوه) گسله­های دسته نخست را قطع کرده­اند. این شکستگی­ها از مهمترین گسل­های منطقه­اند و در شمال منطقه به صورت راندگی عمل کرده و سبب راندگی مجموعه افیولیتی بر روی واحدهای ائوسن شده­اند. در جنوب ورقه، همگام با جابجایی واحد­های دگرگونه، همبری تکتونیکی آن­ها را با واحدهای هم ارز ژوراسیک فراهم کرده­اند. این گسله‌ها در شمال منطقه، با زاویه کمی به گسل میامی می­پیوندد. از گسل­های نوع دوم می­توان به گسل چاه حاجی در شمال، گسل سیاه­کوه در مرکز و گسل چشمه سیر اشاره کرد. 3- گسل­های با روند شمال‌خاوری- جنوب‌باختری تا شمالی- جنوبی که عملکرد عادی یا معکوس دارند و مهمترین آن­ها گسل کال­آبدار است که سبب حذف یال خاوری تاقدیس کال­آبدار شده است. شکل1- 8: موقعیت قرارگیری گسل­ها در ورقه 1:100000 عباس­آباد (خلعتبری،1376) در این منطقه چین­خوردگی­های فراوان به صورت تاقدیس و ناودیس (که در مواردی پلانچ نیز دارند) دیده می­شود (شکل1-9) که اندازه زاویه محور آن­ها با گسل میامی به سوی شمال کم می­شود و به موازات نزدیک شدن به این گسل، تمایل موازی واضح­تر می­شود. چین­خوردگی­های محلی فراوانی نیز در منطقه دیده می­شوند (شکل 1-10) که محور آن­ها زاویه کمی با گسل­های منطقه می­سازد. شکل1- 9: مقطع عرضی موقعیت قرارگیری ناودیس عباس­آباد برگرفته از نقشه 1:100000 عباس­آباد (خلعتبری،1376) و نمایی از آن(جهت دید شمال شرق) شکل1- 10: نمایی کلی از چین­خوردگی­های منطقه عباس­آباد (جهت دید شمال شرق) 1-8- تاریخچه و مطالعه فعالیت­های زمین­شناسی انجام شده در منطقه عباس‌آباد این منطقه به خاطر دارا بودن ذخایر مس فراوان از گذشته­های دور مورد توجه بوده و نشانه­های معدنکاری بسیار قدیمی در منطقه مشاهده می­شود و اگرچه مطالعه محدوده معدنی عباس­آباد تا کنون مورد توجه گروه­های متعدد ایرانی و خارجی قرار گرفته است اما گزارش و سوابق مدونی از مطالعات انجام شده در این محدوده در دست نیست. نظر به مطالعات صورت گرفته و بازدید صحرایی انجام شده توسط گروه­های معتبر زمین­شناسان نظیر Riotontoو BRGMو زمین­شناسان برجسته نظیر هوبنر، مقتضی است اطلاعات موجود به صورت یکپارچه تهیه گردید. فعالیت­های پیشین در محدوده معدنی عباس­آباد شامل دو بخش 1-سوابق فعالیت­های معدنکاری در معادن مس عباس­آباد و 2-پیشینه مطالعاتی است. 1-8-1 سوابق فعالیت­های معدنکاری در معادن مس عباس­آباد معادن مس عباس­آباد در طی قرون گذشته مکررا مورد توجه زمین‌شناسان و معدنکاران بوده است (Frazer,1825و Schindler,1881). رخنمون­های مس­دار عباس­آباد احتمالا در دوران قبل از اسلام استخراج شده­اند که عموما شامل مس طبیعی یا فلزی بوده است. به طور کلی می­توان سه دوره از فعالیت­های عمده‌ی معدنکاری که در این منطقه انجام شده است به شرح زیر معرفی نمود: دوره‌ی اول، فعالت­های اواخر سده 18 میلادی: در این دوره بیشتر روی رخنمون­های جنوب جاده شاهرود- سبزوار (معادن گورخان و چغندرسر) کار می‌شده و بخشی از کار توسط گروه­های انگلیسی بوده است. دوره‌ی دوم، فعالیت­های طی دوره جنگ جهانی دوم: در این دوره بیشتر کارهای استخراجی انجام می­گرفته و حدود 500 نفر کارگر که توسط افراد فنی آلمانی نظارت می­شده­اند در معادن شمال شرقی عباس­آباد مشغول کار بوده­اند. طی سال­ها بعد از جنگ جهانی دوم تا سال 1956 کارهای معدنی به تناوب در این معدن انجام می­شده است. دوره‌ی سوم، فعالیت­های دوره اخیر که تقریبا از سال 1976 میلادی شروع شده است. در این دوره شرکت سهامی کل معادن مجددا کار را روی رخنمون­های معدنی دامن­جلا و چغندرسر آغاز نمود. این کارها شامل عملیات اکتشافی و استخراجی بوده است. 1-8-2- پیشینه مطالعه - برای اولین بار Tietze (1879)از این منطقه معدنی نام برده است. بعد از اوSchindler (1881), Ladame (1942), Claveau (1959), Schurenberg (1960), Ruttner (1965), Williams (1965), ،khadem (1965)این منطقه را مطالعه کرده‌اند (نقل از بارویانت 1349). - اولین مطالعه تفضیلی برروی ناحیه عباس­آباد توسط Ladame(1942) انجام شد، وی به بررسی ویژگی‌های زمین‌شناسی و معدنی این ناحیه پرداخته است. در سال J.Olavealu(1956)از طرف شرکت (NewMont Mining) از این ناحیه بازدیدی به عمل آورد، ولی در گزارش خود از این ناحیه هر دو بخش، پرعیارتر (در سنگ‌های آتشفشانی) و کم عیارتر (در رسوبات) را چندان پراهمیت ندانسته و آن را در زمره کانسارهای با ارزش پایین و تناژ بالا قلمداد کرده است (Poursaid, 2003). - در سال 1960 شرکت (Rheinstah Industrie Indvtrie Planung G.M.b.H) توسط Schuren bergاز این ناحیه بازدید به عمل آورد. این شرکت در گزارش خود بررسی دقیقی از نواحی کانی­دار به همراه بررسی­های میکروسکوپی نمونه­های کانه­دار ارائه نمود. - Khadem در سمپوزیوم مس (1965) به بررسی خلاصه‌ای از ویژگی‌های کانسار مس عباس‌آباد پرداخته است. - در سال 1967 کارشناسان یوگسلاو و در سال 1968 کارشناسان رومانیایی طرح مطالعات مقدماتی در این محدوده ارائه نمودند. پیشنهاد بررسی کارشناسان رومانیایی شامل تهیه نقشه‌ی زمین‌شناسی، برداشت‌های ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی، بررسی‌های آب­شناسی و حفاری بوده است که در طی 9 ماه توسط 186 نیروی کاری ارائه شده بود. گروه یوگسلاو ذخیره حدود 10 میلیون تن با عیار 1 تا 5/1% را برای این در برنامه اکتشافی این گروه حدود 25000 تن در سال عنوان می­کند. - در سال 1968 سازمان زمین­شناسی ایران توسط هوبنر و پارسا بازدیدی از ناحیه به عمل می­آورد و اطلاعاتی را به منظور یک برنامه اکتشافی محدود ارائه می­کند. - در سال 1969 در غالب آموزش زمین­شناسان جوان سازمان زمین­شناسی ایران چندین گروه خارجی به انجام بررسی­های ژئوشیمیایی و حفاری، تهیه نقشه توپوگرافی و زمین­شناسی در مقیاس 1:2000 صورت گرفت همچنین به منظور تهیه یک چهارچوب زمین­شناسی نقشه زمین­شناسی ساختاری ناحیه از روی عکس هوایی آماده گردید. در این بررسی محدوده­های معدنی قدیمی شامل گورخان، چغندر سر، حمامی، دامن جلا، معدن بزرگ، آسیادیو و لب­کال مورد اهمیت قرار گرفت. در چند ناحیه دیگر نیز نظیر غرب گورخان (معدن راستخوانی، قلعه گریک )، شرق لب­کال (فیروزآباد) و حدود 70 کیلومتری جنوب غرب عباس­آباد (چاه روقرو) مطالعاتی انجام شد و حاصل به صورت نقشه­های 1:1000 و 1:5000 آماده گردید. - Urada,(1969) ذخیره ناحیه معدن بزرگ را حدود 500000 تن با عیار حدود 1% و همچنین ذخیره موجود در دپوهای باطله را 60000 تن با عیار 5/0% برآورد می­کند (Poursaid 2003). - با شروع مجدد فعالیت معادن این منطقه توسط شرکت سهامی کل معادن ایران در سال 1967 تحقیقات بیشتری در مورد این منطقه توسط سازمان زمین­شناسی صورت پذیرفته از جمله: - Bazin and Hubner(1969)زمین­شناسی این منطقه را مطالعه کردند که نتیجه کارآن­ها به صورت گزارشی منتشر شد که خلاصه آن در گزارش شماره 13 سازمان زمین­شناسی به چاپ رسیده است. - Waters(1969) پتروگرافی منطقه را مطالعه کرده­اند (گزارش سازمان زمین­شناسی ). - Brants(1969)پالئونتولوژی منطقه را مطالعه نموده (گزارش سازمان زمین­شناسی). دریافت فایل مدل زایشی کانسارهای مس معدن بزرگ و آسیادیو براساس ویژگی های زمین شناسی و کنترل کننده های ساختاری، عباس آباد،شمال خاوری سمنان